Logos 21 ตุลาคม 2008 เวลา 13:03   

ความวุ่นวายที่เกิดขึ้น มาจากความยึดมั่น ถือมั่น ว่าตนเท่านั้นที่ถูกต้อง และอีกฝ่ายหนึ่งผิดเสมอ –(1)– ในเมื่อตนเท่านั้นที่ถูกต้อง คำว่าคนกลาง จึงไม่กลาง ดังที่เคยกล่าวมาแล้วว่า คนอยู่ทางขวา ก็ว่าคนกลางอยู่ทางซ้าย ส่วนคนที่อยู่ทางซ้าย ก็ว่าคนกลางอยู่ทางขวา

ประชาธิปไตย มาจากคำว่า ประชา สนธิกับ อธิปไตย คืออำนาจของประชาชน; คำนี้อาจเป็นจุดเริ่มต้นของปัญหา หากคิดเพียงว่าประชาชนเลือกตัวแทนเข้าสู่ศูนย์กลางอำนาจ เพื่อปกครอง เพื่อจัดการ ฯลฯ

อธิปเตยฺย พจนานุกรมฉบับราชบัญฑิตยสถานแปลว่า ความเป็นใหญ่ยิ่ง ซึ่งไม่ได้หมายถึงอำนาจเท่านั้น แต่ยังมีนัยรวมถึงหน้าที่ที่มีต่อผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งหมด –(2)– คือประชาชน

สิ่งที่ผู้ที่แสดงอำนาจไม่เข้าใจ คืออำนาจนั้น ยิ่งแสดงก็ยิ่งเห็นชัดว่าไม่มี ยิ่งแสดงก็ยิ่งเสื่อม (แต่พวกตอแหล สามารถหลอกตัวเองได้ว่าชอบแล้ว ถูกต้องแล้ว ซึ่งกลับไปสู่ประเด็นแรก) — อำนาจมาจากบารมี บารมีมาจากความยอมรับ หากมีบารมี ก็ไม่ควรจะใช้อำนาจในเวลาที่ไม่ควรใช้ แต่ใช้เพื่อประโยชน์ของสังคมที่เลือกตนมาเป็นตัวแทน ซึ่งในการเลือกมานั้น เป็นฉันทามติที่ให้มากระทำการแทนกลุ่มคน เพื่อประโยชน์ของกลุ่มคน ไม่ใช่มอบหมายมาให้กระทำการอะไรก็ได้เพื่อตนเอง (อีกครั้งหนึ่งกับพระราชดำรัส เมื่อวันที่ ๒๐ พฤษภาคม ๒๕๓๕) –(3)–

สังคมไทยแม้โครงสร้างทางวัฒนธรรมจะแสดงถึงการรวมกลุ่ม มีความเป็นญาติ มีครอบครัวใหญ่ ฯลฯ แต่เรากลับใช้โครงสร้างที่ขยายความแตกแยก แบ่งขั้ว และไม่ไว้ใจกัน เช่นระบบราชการ –(4)– ซึ่งไม่เอื้ออำนวยให้คนทำงานได้ทำงาน ขยับตัวไม่ได้เลยเดี๋ยวโดนสอบ ทำงานเหมือนถูกขังอยู่ในสุ่มไก่แห่ง “ขอบเขต” อำนาจองค์กร — ผมเข้าใจผิดไปเอง นึกว่าองค์กรราชการทำเพื่อประชาชน ไม่นึกว่าคิดถึงตัวเองก่อน!

ผู้นำไม่เคยนำ ไม่คิดในสิ่งที่ต้องคิด ไม่ทำในสิ่งที่ต้องทำ แถมไม่รับผิดชอบเสียอีก แต่ดันไปให้นำหนักกับเหลี่ยมเชิง สำนวนโวหาร หรือเรื่องบ้าบออื่นๆ ที่ไม่เกี่ยวกับการทำงาน เช่นสายสัมพันธ์ –(5)– ผู้นำเพียงแต่แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ซึ่งการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าก็เป็นคำที่ผิดอีกนั่นแหละครับ ที่จริงแล้วการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ไม่ได้เป็นการแก้ไขอะไรเลย เพราะว่ามันเป็นเพียงการบรรเทาเพื่อเลื่อนปัญหาไปในอนาคตเท่านั้น เลื่อนไปเลื่อนมา ก็หมักหมมกันขึ้นเรื่อยๆ รอเวลาพังทลาย –(6)–

เปิดไว้ 6 ประเด็นก่อนนะครับ

  1. 1. ความยึดมั่น ถือมั่นในตัวตน
  2. 2. การไม่เข้าใจในหน้าที่ ความรับผิดชอบ
  3. 3. การใช้อำนาจเพื่อตัวตน (และพวกพ้องที่สนับสนุนตนและผลประโยชน์เฉพาะกลุ่มซึ่งตนมีเอี่ยวด้วย)
  4. 4. ความไม่ไว้ใจกัน ระบบจับผิด
  5. 5. การไร้ภาวะผู้นำ
  6. 6. การไม่แก้ไขปัญหาที่สาเหตุ

หกประเด็นนี้ไม่แก้ ก็ยากจะคลายเกลียวครับ

  • ปัญญาเกิดจาก ความเข้าใจที่ถูกต้อง+ความคิดที่ถูกต้อง
  • ทางออกนั้นอยู่ที่ ปัญญา+การกระทำที่ถูกต้อง

ผมขอเสนอว่าเข้าใจปัญหาก่อนหาทางออก และแนะนำลานสันติสุขครับ