ได้รับมรดกจากน้าเป็นป่าเห็ดโคน จำนวน 12 ไร่

กำลังเปิดสัมปทาน ขุดเห็ดโคน ช่วงเดือนตุลาคม ของทุกปี

เนื่องจากไปไร่ ช่วงปิดเทอม เจอคนเข้าไปในไร่ประมาณ 100 กว่าคนบุกรุกรั้ว

เข้าไปขุดเห็ดโคน

เดินเข้าไป ก็ถูกเขาไล่ ก็งง อยู่สักพักเห็นเห็ดโคนเต็มลานดิน ก็เข้าใจ

ก็เลยแจ้งเขาไปว่าเป็นเจ้าของที่ดินคนใหม่ ยังไม่เชื่อเลยต้องกางบัตรประชาชนกับโฉนดที่ดินให้คนบุกรุกทั้งหาลาย

หาบเห็ดไปคนละ 5 - 20 กิโลกรัม

ตอนนี้ราคาซื้อขายกิโลกรัมละ 280 บาท

เกือบลืมเล่าไป ทั้งหมดเป็นผลงานของยาย ภูมิปัญญาของยายที่ถ่ายทอดสู่ลูกหลาน

เนื้อที่ 12 ไร่กว่า สามารถผลิตเห็ดโคนได้ กว่า 200 กิโลกรัม

ใช้เวลาทดลอง 4 ปี

เห็ดโคน หรือเห็ดปลวกชอบขึ้นที่สุดในดินลักษณะร่วนซุย ใต้ร่มไม้โดยเฉพาะต้นเสือหมอบ

ยายมักพาไปทำตอนเด็ก ๆ เพราะใช้วิธีนี้เห็นจะขึ้นมากกว่าเดิมเป็นสองเท่า

คนหาเห็ดมักโลภมาก ขุดมาเสียงทั้งหมด ไม่เหลือไม่แบ่งปันให้ปลวก

เคล็ดลับอย่างง่าย

1. ต้นฝนแรก ๆ ให้ใช้ไฟฟ้าช่วยส่องหลอกล่อแมลงเม่าเข้าไร่เพื่อการผสมพันธุ์และขยายพันธิ์

2. ปลวกที่ให้ผลผลิตเห็ดโคนดอกเหลือง ต้นใหญ่ ชื่อวิทยาศาสตร์ Termite อะไรเนี่ย ตัวโตหน่อย หัวใหญ่สีขาว

3. ปลวกที่ให้เห็ดหัวดำปนเทา หรือเรียกเห็ดข้าวตอก ตัวจะเล็กกว่ามาก หัวเล้ก แดง ๆ

4. ยายเริ่มจากย้ายรังปลวกที่ไปพบตามที่ต่าง ๆ ลองเคาะดูให้ตัวปลวกเผยโฉมว่าใช้แน่ ก็ขุด ยกมาทั้งรังไม่ให้รังแตก ปีแรกต้องไปหารังจากป่า

5. นำมาลงหลุม ลึก 1 ศอก กลบปิดใบไม้คลุมให้เหมือนธรรมชาติ นำกระสอบป่านชุบนำคลุมทับอีกที

6. หลุมควรอยู่ในที่ร่ม ใต้ต้นไม้ใหญ่เล็ก ก็ได้ ที่ไม่อุ่มน้ำ เป็นเนินน้อย ๆ

7. ทำแบบนี้ เริ่ม 10 รัง

8. จดบันทึกไว้ อีก 1 ปีของวันนี้ให้มาเปิดกระสอบยุ่ยออก

9. จะพบฝ้า ฐานใยเห็ดก่อตัวจากรังเดิม บางรังเริ่มมีเห้ดโคนขึ้นเป็นเห็ดนำ 3 - 4 ดอก ห้ามขุดหรือตัดขายเพราะเป็นการสำรวจของปลวกว่าพื้นที่นี้เหมาะแก่การขยายรังหรือไม่ พอเป็นอาหารของตัวอ่อนหรือไม่ ปล่อยให้บานจนโรย หากตัดเสียตอนเป็นเห็ดนำ ปลวกจะย้ายรังหนี ถือว่าที่ตรงนี้ไม่เหมาะสม

10. ปีที่ 2 ณ ที่แห่งเดิมจะพบเห็ดขึ้นมากว่าเดิมถึง 3 เท่า ให้เก็บ/ ขุดเห็ดตูม ที่เริ่มบาน ให้ปล่อยทิ้งไว้ เป็นอาหารของตัวอ่อนปลวก

11. ปีที่ 3 มาที่แหล่งเดิม ปลวกจะเพิ่มจำนวนจาก 1รัง เป็น 2 รัง และมีเห็ดนำขึ้นแปลงที่ 2 ทำเหมือนเดิมละไว้อย่าโลภ เก็บเกี่ยวเฉพาะแปลงที่ 1 และดอกบานบางส่วน

12. หากลองขุดลงไปใต้ดินของเห็ด รังที่สอง จะพบ ขา หรือเส้นใยอาหาร ท่อน้ำเลี้ยงมาจากรังแม่ หามรบกวนทำให้รังแตก หรือ เกิดการเปลี่ยนแปลงทางอุณหภูมิฉับพร้อม เพราะเชื้อเห็ดและรังจะม้าน

13. รังปลวก เมื่อเริ่มสะสมอาหารมามีโพรงอากาศ หากดินแน่นเกินไปปีที่ฝนตกน้อย

เห็ดดันดินขึ้นยากมัก มีหัวเห็ดย่น ๆ ยายใช้วิธีเดิมคือ กระสอบป่านชุบน้ำวางบนเนินรัง

ให้น้ำค่อย ๆ ซึม ห้ามรดน้ำ วิธ๊อื่น เห็ดจะชะงักการเจริญเติบโต หรือด้าน ไม่โตอีก และเน่าในที่สุด

ตอนนี้ที่ไร่ เก็บเห็ดโคน หรือเห็ดปลวกขายไป 1 รุ่นแล้ว เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2551

รอรุ่นสองอีก 15 วันตามวงจร เห็ดโคนมีความสัมพันธ์กับข้างขึ้นและข้างแรม โดยเฉพาะแรม 1 15 ขึ้น 1 14 15 คำ ช่วงออกพรรษา และกฐินของทุกปี และที่ตรงไหนออกวันไหนปีถัดไปก็จะออกวันนั้น เวลาเดิม คลาดเคลื้อนการเจริญเติบโตไม่เกิน 6 =yj;F,'

ในหนึ่งปีออกได้ 3 รุ่น

แต่ถ้าปีในฝนชุก ปีที่มีเดือนแปดสองครั้ง จะออกอีกในเดือนพฤษภาคม เป็น 4 ครั้ง

ยายชื่อสาหร่าย ใช้เวลาทดลองทำมามากมาย และทำต่อเนื่อง 30 กว่าปีจนได้ผลผลิตมาก ตอนนี้ยายเสียแล้ว มีสมบัติคือที่ดินป่าเห็ดโคน และสมุดบันทึกอีกหนึ่งเล่ม

ขอเล่าพอเป็นสังเขปก็แล้วกัน

อุษา