ประเภทของสมาธิ

๑. สมาธิ ๒ ได้แก่

- อุปจารสมาธิ สมาธิจวนจะแน่วแน่

- อัปปนาสมาธิ สมาธิแน่วแน่ หมายเอาสมาธิในองค์ฌาน

๒. สมาธิ ๓ ได้แก่

- ขณิกสมาธิ สมาธิชั่วขณะ

- อุปจารสมาธิ สมาธิจวนจะแน่วแน่

- อัปปนาสมาธิ สมาธิแน่วแน่ หมายเอาสมาธิในองค์ฌาน

๓. สมาธิ ๓ ได้แก่

- สุญญตสมาธิ คือ สมาธิที่กำหนดพิจารณาความว่างได้แก่ตัววิปัสสนาที่ให้ถึงความหลุดพ้น ด้วยการกำหนดอนัตตลักษณะ

- อนิมิตตสมาธิ คือ สมาธิที่กำหนดพิจารณาธรรมที่ไม่มีนิมิต ได้แก่ตัว วิปัสสนาที่ให้ถึงความหลุดพ้น ด้วยการกำหนด อนิจจลักษณะ

- อัปปริหิตสมาธิ คือสมาธิที่กำหนดพิจารณาธรรมไม่มีความตั้งปรารถนา ได้แก่ ตัววิปัสสนาที่ให้ถึงความหลุดพ้นด้วยการกำหนดทุกขลักษณะ