ศีล ๘ กับ มหาพรต ๕

ศีล ๘ มหาพรต ๕

๑. ปาณาติปาตา เวรมณี ๑. อหิงสา

๒. อทินฺนาทานา เวรมณี ๒. อัสเตยะ

๓. อพฺรหฺมจริยา เวรมณี ๓. พรหมจารียะ

๔. มุสาวาทา เวรมณี ๔ . สัตยะ

๕. สุราเมรยมชฺชปมาทฏฐานา เวรมณี ๕. อปริครหะ

๖. วิกาลโภชนา เวรมณี

๗. นจฺจคีตวาทิตวิสูกทสฺสนมาลาคนฺธ เวรมณี

๘. อุจฺจสยนมหาสยนา เวรมณี

ศีล ๘ ในพุทธปรัชญาสามารถเปรียบเทียบ มหาพรต ๕ ในปรัชญาเชนได้ คือ (๑) ปาณาติปาตา เวรมณี การงดเว้นจากการทำชีวิตสัตว์ให้ตกล่วงไป เปรียบเทียบได้กับ อหิงสา คือการงดเว้นจากการเบียดเบียนสัตว์ (๒) อทินนาทานา เวรมณี การงดเว้นจากการลักทรัพย์ของผู้อื่น เปรียบเทียบได้กับ อัสเตยะ การงดเว้นจากการ ลักทรัพย์ของผู้อื่น (๓) อพรหมจริยา เวรมณี การงดเว้นจากการประพฤติผิดพรหมจรรย์เปรียบเทียบได้กับ พรหมจารียะ การงดเว้นจากเมถุนธรรมทุกประเภท (๔) มุสาวาทาเวรมณี การงดเว้นจากการกล่าวเท็จ เปรียบเทียบได้กับ สัตยะ การพูดแต่คำจริงและเว้นจากการพูดคำเท็จ ส่วนศีลข้อ ๕,๖,๗,๘ โดยเนื้อหาก็คือให้งดเว้นจากกามคุณ ๕ ดังนั้น ผู้วิจัยเห็นว่าน่าจะเปรียบเทียบกันได้กับพรตข้อ อปริครหะ การไม่ยินดียินร้ายไม่ยึดติดในกามคุณ นอกจากศีล ๘ กับ มหาพรต ๕ จะสามารถเปรียบเทียบกันได้แล้ว ยังมีลักษณะที่เหมือนกันอีกประการหนึ่งคือ เป็นข้อปฏิบัติที่ทำให้เกิดความสำรวมกายและวาจา ส่วนความแตกต่างกัน คือ พุทธปรัชญาถือว่า ศีลทุกข้อมีความ สำคัญเท่า ๆ กันส่วนปรัชญาเชนถือว่าพรตข้ออหิงสา สำคัญกว่าพรตทุกข้อ ข้ออื่น ๆ เป็นเพียงส่งเสริมสนับสนุนพรตข้ออหิงสาเท่านั้น

นอกจากนี้ยังสามารถนำเอาศีล ๕ กับ อนุพรต ๕ มาเปรียบเทียบกันได้ในบางข้อ คือ ศีลข้อ ปาณาติบาต เปรียบเทียบได้กับ อหิงสา อทินนาทาน เปรียบเทียบได้กับอัสเตยะ. กาเมสุมิจฉาจาร เปรียบเทียบได้กับ พรหมจารียะ, มุสาวาท เปรียบเทียบได้กับสัตยะ ศีล ๕ และอนุพรต ๕ เป็นข้อปฏิบัติสำหรับผู้ครองเรือน ไม่เข้มงวดเหมือนมหาพรต