- ผมคิดว่าจะเข้าใจ กระบวนทัศน์ที่คลั่งไคล้บูชาความสำเร็จนี่ คงต้องดูบริบททางสังคมวัฒนธรรมมาประกอบนะครับ
- หากย้อนยุคไป ดูประวัติศาสตร์ท้องถิ่น หรือประวัติศาสตร์แบบชาวไร่ชาวนา ผมคิดว่า เขาเหล่านั้น นิยาม "ความสำเร็จ" คนละอย่างกับบรรดาเทคโนแครตหรือชนชั้นกลางเป็นอย่างมาก
- พูดง่ายๆ ผมสังเกตว่า คนที่มีปัญหากับ "นิยามความสำเร็จ" นี่เป็นพวกชนชั้นกลางครับ เพราะเอาใจไปติดอยู่ที่กรอบ อยู่ที่เครื่องมือ ก็มักจะจมอยู่กับความทุกข์ว่า ทำไมถึงทำไม่สำเร็จ สำเร็จแล้วก็ต้องให้สำเร็จยิ่งๆขึ้นไปอีก ไม่สิ้นสุด
- ต้องเข้าใจว่า การพัฒนาตัวชี้วัดก็ดี การนิยามรูปธรรมของความสำเร็จก็ดี วางอยู่บนตรรกะของวิทยาศาสตร์ ซึ่งเกิดขึ้นมาในยุคการปฏิวัติอุตสาหกรรม การทำให้ทันสมัย (Modernization) ลึกๆก็เป็นเจตจำนงของมนุษย์ผิวขาวที่ต้องการเอาชนะธรรมชาติ เอาชนะชนผิวสีอื่นๆ เครื่องมือที่เราใช้กันอยู่ไม่ว่าจะเป็นตัวชี้วัดต่างๆ การประเมิน การจัดการความรู้ก็ดี มักจะมีรากเหง้ามาจากเจตจำนงเหล่านี้
- ผมคิดว่า ในโลกปัจจุบัน เราคงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่ต้องอาศัยเครื่องมือเหล่านี้ แต่จะทำอย่างไรจะใช้มันอย่างรู้เท่าทันต่างหาก อันนี้เป็นโจทย์ที่ใหญ่กว่า จะไปติดกับดักว่า ทำไมจึงสำเร็จหรือไม่สำเร็จ นะครับ เพราะการตอบโจทย์นี่มันไม่ได้ทะลุไปถึงรากเหง้าของวิธีวิทยาหรือเครื่องมือนั้นๆ
- ผมตามเรื่องนี้มาจาก blog ของคุณจตุพร รู้สึกชอบใจที่อาจารย์หยิบประเด็นนี้มาพูด ก็เลยมาแลกเปลี่ยนกันครับ