พระพุทธเจ้าทรงเป็น พระบรมครู มีพื้นฐานความรู้ทั่วไปหลากหลาย ดังนั้น จึงทรงแสดงธรรมพอเหมาะสมกับพื้นฐานของผู้ฟังที่ควรแก่การเข้าถึงธรรมในขณะนั้นๆ...
ที่พอระลึกได้ขณะนี้ ก็เช่น พระภิกษุกลุ่มหนึ่งนั่งสนทนากันถึงเมืองต่างๆ ที่ผ่านมาว่า เมืองนั้นที่ดอน เมืองนี้ที่ลุ่ม เมืองโน้นโคลนเยอะ เมืองนั่นกรวดมาก... พระพุทธเจ้าเสด็จผ่านมา จึงทรงนำเรื่องสถานที่ซึ่งภิกษุคุยกันในขณะนั้นมาแสดงเปรียบเทียบถึงหลักธรรม...
อีกอย่างหนึ่ง พระภิกษุรูปหนึ่ง ทรงปรารภความเพียรยิ่งเกินไป พระพุทธเจ้าทรงทราบว่าพระภิกษุรูปนี้เป็นนักดนตรีดีดพิณมาก่อน จึงเปรียบเทียบความเพียรต้องพอดีเหมือนการขึงสายพิณ... เป็นต้น
เจริญพร