ทำอย่างไรองค์กรจึงจะพัฒนาได้สำเร็จ? มีองค์กรใดบ้างที่ทำได้สำเร็จ ทำสำเร็จอย่างไร และได้ประโยชน์อะไร?

ตอบ -ทำอย่างไรองค์กรจึงจะพัฒนาได้สำเร็จ

ความสำเร็จในการพัฒนาองค์กรขึ้นอยู่กับองค์ประกอบหรือปัจจัยต่าง ๆ หลายประการด้วยกัน และเงื่อนไขที่จะส่งผลต่อความสำเร็จของการพัฒนาองค์การ ดังนี้

1.เงื่อนไขเกี่ยวกับองค์การเป้าหมาย

2.เงื่อนไขเกี่ยวกับผู้บริหารระดับสูงขององค์การ

3.เงื่อนไขเกี่ยวกับผู้นำการเปลี่ยนแปลง

4.เงื่อนไขเกี่ยวกับองค์การหน่วยเหนือขององค์การเป้าหมาย

5.เงื่อนไขเกี่ยวกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

- มีองค์กรใดบ้างที่ทำได้สำเร็จ ทำสำเร็จอย่างไร และได้ประโยชน์อะไร?

องค์กรตัวอย่าง

กรรมการผู้จัดการ ฮิวเลตต์-แพคการ์ด (ไทย) ธุรกิจไอทีเป็นธุรกิจที่พัฒนาและเติบโตค่อนข้างเร็ว เนื่องจากเทคโนโลยีที่มีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างต่อเนื่อง ทำให้ธุรกิจไอทีต้องพัฒนาตามอย่างรวดเร็ว

บริษัท ฮิวเลตต์-แพคการ์ด (ประเทศไทย) จำกัด หรือที่รู้จักกันในนามของ HP เป็นบริษัทหนึ่งที่ทำธุรกิจไอทีและได้รับการยอมรับจากลูกค้าอย่างกว้างขวางทั้งในระดับองค์กรและกลุ่มผู้บริโภค ความสำเร็จของ HP นี้ ผู้บริหารอย่าง "คุณสรรพัชญ โสภณ" กรรมการผู้จัดการ บริษัท ฮิวเลตต์-แพคการ์ด (ประเทศไทย) จำกัด บอกว่าไม่ได้มาจากตัวผู้บริหารเพียงคนเดียว หากแต่มาจากทีมงาน HP ทั้งองค์กรที่ช่วยกันผลักดันจนทำให้ HP ประสบความสำเร็จและเป็นที่ยอมรับจนถึงทุกวันนี้

แม้ความสำเร็จจะมาจากทีมงาน แต่ผู้นำที่ดีย่อมทำให้องค์กะประสบความสำเร็จได้ไม่ยาก นอกจากผู้บริหาร HP แล้ว "คุณสรรพัชญ" ยังเป็นบุคคลหนึ่งที่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในแวดวงธุรกิจไอที และยังเคยดำรงตำแหน่งคณะผู้บริหารในหลายองค์กร รวมถึงเคยดำรงตำแหน่งเป็นนายกสมาคมธุรกิจคอมพิวเตอร์ไทยด้วย เรียกว่าเป็นบุคคลหนึ่งที่คลุกคลีอยู่ในวงการไอทีมาโดยตลอด แต่กว่าจะมาเป็นผู้นำระดับแนวหน้าได้นั้น "คุณสรรพัชญ" ใช้หลักการบริหารแบบชาวสวน ที่ดูแลพนักงานแบบต้นไม้ เพื่อให้ผลิดอกออกผลให้มากที่สุด

"การบริหารองค์กรก็เหมือนเราเป็นชาวสวน พนักงานเป็นต้นไม้ หน้าที่ของเราคือจะทำอย่างไรให้ทุกต้นมีโอกาสได้เจอแสงแดดเท่ากัน รดน้ำเท่าเทียมกัน ให้ปุ๋ยเท่าเทียมกัน ดูแลเรื่องของแมลงต่าง ๆ นั่นคือหน้าที่เรา ถ้าสวนเราใหญ่โต สวยงาม ออก ดอก ออกผลเยอะ ก็มีความสุข ต้นไหนที่มีกาฝากเยอะเราก็ตัดทิ้ง เพื่อไม่ให้รบกวนต้นอื่น นั่นเป็นวิธีการที่ผมนำมาใช้ในการบริหารองค์กร คือให้โอกาสพนักงานเติบโตในองค์กรของเรา ให้เขาแสดงความสามารถออกมาเต็มที่ นั่นคือความแข็งแรงขององค์กร วัฒนธรรมองค์กรคือสิ่งที่เราทำอยู่เป็นประจำ เหมือนเราอยู่บ้าน เป็นบ้านที่น่าอยู่ มีการปฏิบัติต่อกันที่ดี คนก็อยากอยู่ในบ้าน บ้านก็มีความสุข ร่มรื่น องค์กรก็เช่นเดียวกัน เราต้องดูแลเขาดี ให้โอกาสเขา เหมือนที่เคยทำในอดีต ถ้าบอกว่าองค์กรต้องการให้ทุกคนแสดงความคิดเห็นได้ ก็เปิดเวทีให้เขาแสดงความคิดเห็น นั่นคือวัฒนธรรมองค์กร เพราะฉะนั้น HP เมืองไทย วัฒนธรรมอาจจะไม่เหมือนกับ HP ประเทศอื่น เพราะการทำงานแตกต่างกัน"

"หน้าที่หลักในการเป็นผู้บริหารมืออาชีพ คือทำอย่างไรจะทำให้องค์กรที่เรารับจ้างเข้ามาบริหารเติบโตก้าวหน้า อีกอย่างเรื่องของพนักงานเป็นสิ่งสำคัญมาก สินค้าจะไม่ดีเลยถ้าคนไม่ดี จะทำอย่างไรที่จะให้คนเติบโตก้าวหน้าไปกับเรา ให้องค์กรเป็นที่อยากทำงานของคนข้างนอก"

นอกจากตัวผู้นำที่ทำหน้าที่ผลักดันให้องค์กรประสบความสำเร็จแล้ว อีกภาระหนึ่งนั่นคือการดูแลบุคลากรในองค์กร "คนในองค์กรจะเติบโตมากน้อยแค่ไหนขึ้นอยู่กับเมล็ดพันธุ์ว่าจะเก่งหรือไม่เก่ง ต้องให้ทุกคนมีโอกาสได้ในสิ่งที่เท่าเทียมกัน ต้นไม้ต้นไหนไม่ดีมีกาฝากขึ้นมาก็ต้องตัดทิ้งและเปลี่ยนแปลง คนที่ดีก็ต้องให้เติบโตพัฒนาต่อไป

การดูแลที่ดีที่สุดคือการให้ข้อมูล ให้ความรู้ให้มากที่สุด ทุกคนต้องเรียนรู้ได้มากกว่าแต่ก่อน เพราะเราแข่งขันกันเยอะมาก ที่ HP มีเครื่องมือต่าง ๆ ให้ได้ศึกษามากมาย มอบหมายงานให้เหมาะกับคน ให้ต่างคนต่างช่วยเหลือซึ่งกันและกันเพื่อเรียนรู้จากการทำงาน"

"ทุกองค์กรให้ความสำคัญเรื่องคน คนยิ่งให้โอกาสได้ใช้ความรู้มากเท่าไรก็ยิ่งเก่งมากขึ้นเท่านั้น หลักการคือให้แสดงความสามารถของตัวเองออกมาได้อย่างเต็มที่ แต่องค์กรต้องยอมรับในความสามารถของเขาก่อน ที่ HP จะให้โอกาสพนักงานค่อนข้างมาก ทุกคนมีโอกาสเข้าถึงผู้บริหารทั้งนั้น ทุกสัปดาห์จะมีการพบปะกับพนักงานทุกคน ทั้งช่าง พนักงาน และตำแหน่งอื่น ๆ เพื่อให้พูดคุยแสดงความคิดเห็น ถามไถ่สารทุกข์สุกดิบกัน

"ผมได้ไอเดียมากมายจากการพบกับพนักงาน พยายามจะจัดให้มีการพูดคุยกันแบบนี้ทุกสัปดาห์ ที่ผ่านมาก็ทำมา 1 ปีกว่าแล้ว ที่สำคัญการดึงไอเดียมาใช้ทำให้ทำงานได้ตรงและคล่องตัวมากขึ้น"

"เรื่องการทำงานเป็นทีมถือเป็นหัวใจสำคัญที่สุด การทำงานคนเดียวไม่ค่อยประสบความสำเร็จมากนัก ต้องทำกันเป็นทีม แต่เรื่องนี้เป็นเรื่องที่ต้องฝึกฝน เพราะบางคนชอบเก่งคนเดียว และคนที่เก่งมาก ๆ ส่วนใหญ่จะทำงานเป็นทีมไม่ค่อยได้ จึงต้องฝึกให้แสดงความคิดเห็นและความสามารถร่วมกัน แล้วให้รางวัลเป็นทีม เป็นการสร้างบรรยากาศ ในการทำงานร่วมกัน คนเก่งคนเดียวทำงานไม่ได้ ต้องช่วยกันคิด ช่วยกันทำ เพื่อให้องค์กรเติบโตไปข้างหน้าได้"

แม้ว่าจะทำงานได้ดีเพียงใดก็ตาม แต่สิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้คือปัญหา ยิ่งเจอปัญหาเร็ว เท่าไรก็ยิ่งประสบความสำเร็จได้เร็วเท่านั้น "จุดแข็งของ HP คือเป็นบริษัทไอทีเซอร์วิสที่มีสินค้าครบวงจร แต่ก็เป็นองค์กรใหญ่ที่จะต้องทำให้คนในองค์กรเดินไปในทิศทางเดียวกัน เป็นการจัดบ้านให้เข้าที่ทุกอย่างไปได้ดีเกินคาด เพราะปัญหาที่คิดว่าจะเยอะก็ไม่เยอะอย่างที่คิด สำหรับปัญหานั้นถือว่าเป็นเรื่องปรกติของการทำงาน เพราะหน้าที่ของผมคือต้องแก้ปัญหา ถ้าไม่มีปัญหาก็ไม่มีงานทำ"

"ผมชอบเจอปัญหา และชอบแก้ปัญหา พอมีการพูดคุยกันเป็นประจำทุกอาทิตย์ ทำให้ผมได้ไอเดียจากพนักงานมาแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น ทุกคนจะช่วยกันคิด วิเคราะห์ ข้อดี ข้อเสีย แล้วตัดสินใจแก้ปัญหา ที่ผ่านมามีการแข่งขันกันตลอดเวลา มีคนที่อยู่ได้และอยู่ไม่ได้ เราต้องเปลี่ยนแปลง และปรับปรุงตัวเองให้ดีที่สุด นั่นคือสิ่งที่เราจะอยู่รอดได้ จะทำอย่างไรให้คนมีความเข้าใจ ในสินค้าให้ดี เข้าใจความต้องการของลูกค้าให้ถ่องแท้ ให้ลูกค้าได้ประโยชน์สูงสุดจากสินค้าของเรา ถ้าเป็นอย่างนั้นได้เขาต้องซื้อเรา เสนอสินค้าที่เหมาะสม และบริการที่เหมาะสม ในราคาที่ยุติธรรม"

ทุกวันนี้แม้จะยังบอกไม่ได้ว่าประสบความสำเร็จหรือไม่ แต่สิ่งหนึ่งที่ช่วยตอกย้ำในเรื่องนี้คือความเจริญเติบโตของต้นไม้ที่ชาวสวนอย่าง "คุณสรรพัชญ" ได้ปลูกไว้

"อย่างที่บอกว่าผมเป็นชาวสวนคนหนึ่ง ถ้าต้นไม้ที่ผมปลูกเติบโตขึ้นก็ถือว่าผมประสบความสำเร็จ ที่ผ่านมาผมก็มีลูกน้องหลายคนที่ทุกวันนี้กลายเป็นผู้บริหารของบริษัทต่าง ๆ มากมาย ถือว่าผมมีส่วนร่วมในการผลักดันความสำเร็จของคนอื่น ๆ ตรงนี้ทำให้รู้สึกว่ามีความสุขที่เห็นคนเติบโตในหน้าที่การงาน"

"การที่คนเราจะประสบความสำเร็จได้ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง แต่พื้นฐานคือต้องเป็นคนที่ทำงานหนัก ทำงานเป็น ทำงานร่วมกัน คนเก่งคนเดียวทำงานไม่ได้ ต้องช่วยกันคิด ช่วยกันทำ เพื่อทีม หน้าที่ของผมคือการทำอย่างไรก็ได้ให้ลูกน้องเอาความรู้ ความสามารถ ออกมาใช้ให้ได้มากที่สุด ยิ่งมากเท่าไรยิ่งดีเท่านั้น ดังนั้น จึงต้องเปิดโอกาสให้แก่พนักงานทุกคน ผู้บริหารจะต้องเป็นคนที่ฟังมากกว่าพูด ไม่ใช่พูดอย่างคิดอย่าง และทำอีกอย่าง แต่ต้องเป็นคนพูดในสิ่งที่คิด ทำในสิ่งที่พูด พนักงานก็จะเกิดความชัดเจนและเข้าใจว่าจะต้องทำงานกันอย่างไร"

"ที่สำคัญคือต้องเรียนรู้อยู่ตลอดเวลา โลกทุกวันนี้เปลี่ยนแปลงเร็ว เราเองก็ต้องเปลี่ยนแปลงเช่นกัน ต้องยอมรับกับความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น คู่แข่งเปลี่ยนแปลง เทคโนโลยีเปลี่ยนแปลง ถ้าเราไม่เปลี่ยนแปลง ก็คงอยู่ไม่ได้ ต้องปรับตัวและคิดว่าความต้องการใหม่ ๆ คืออะไร แล้วตัวเราเองคิดอย่างไร"

"คนเรามีตัวเลือกในการทำงานหลายอย่าง ผมเองเลือกที่จะเป็นลูกจ้าง หรือบางคนอาจเลือกเป็นเจ้าของกิจการก็ได้ ผมเป็นลูกจ้างทำงานมากว่า 30 ปี ผมคิดเสมอว่าตัวเองเป็นเจ้าของกิจการ ต้องคิดว่าเราทำงานเพื่อผลประโยชน์ขององค์กร ความเป็นมืออาชีพของเราจะช่วยพัฒนาองค์กร ต้องคิดว่าจะทำอย่างไรให้องค์กรเติบโตและพัฒนาต่อไปได้ ถ้าคิดได้แบบนี้ก็สามารถจะประสบความสำเร็จได้เช่นกัน" คุณสรรพัชญ กล่าวทิ้งท้าย

- ประโยชน์ของการพัฒนาองค์กร

การพัฒนาองค์การนำมาซึ่งการเพิ่มผลผลิตในแก่องค์การ การปฏิบัติงานภายในองค์การอย่างมีประสิทธิภาพ ช่วยลดอัตราการว่างงาน การลาป่วย ลากิจ ลดความขัดแย้งภายในองค์การ ทำให้บุคลากรในองค์การมีความพึงพอใจสูง