มีเด็กนักเรียนบ้านนอกคนหนึ่ง พ่อแม่ยากจนหาเงินไม่พอเหลือเก็บมากนัก สมัยเรียนชั้นประถมไม่มีแม้เงินซื้อรองเท้านักเรียน ต้องอาศัยรับจ้างเกี่ยวถั่ว เกี่ยวข้าว ตอนเย็นและเสาร์อาทิตย์ รวมถึงรับจ้างเก็บพริก ดายหญ้า ดำนา แล้วแต่ฤดูกาล แถมแม่ก็มาป่วยอีดๆออดๆ อยู่ร่ำไป เงินที่รับจ้างเก็บไว้ต้องนำมาเป็นค่ายารักษาแม่อีกทางหนึ่ง ไปโรงเรียนก็เอาข้าวใส่ปิ่นโตไปกิน หากจะซื้อขนมกินก็จะซื้อเป็นฮอลล์เพื่ออมไม่ให้น้ำลายไหลเวลาเพื่อนกินขนม บางวันแม่ก็นำอ้อยมาควั่นใส่กระเช้าให้ไปขายโรงเรียน เสาร์อาทิตย์ถ้าไม่มีงานรับจ้างแม่ก็จะทำขนมให้เดินขายตามหมู่บ้าน เมื่อเข้าเรียนชั้นมัธยมก็ต้องออกจากบ้านตั้งแต่เวลา ๖ โมงเช้าอย่างช้าด้วยรถจักรยานจะถึงโรงเรียนสายเป็นประจำ บางวันกลัวถูกตีเพราะไปสายก็จะจูงรถกลับบ้านหรืออาศัยบนต้นไม้แทนเพราะไปสายก็โดนตีหน้าเสาธง กลับบ้านก็ถูกผู้ปกครองซักถามหรือถูกตำหนิ ฝนตกรถล้มเสื้อผ้าชุดนักเรียนก็เปรอะไปด้วยโคลน โรงเรียนเลิกก็ถีบรถจักรยานกลับบ้านมืดๆค่ำๆ เสาร์อาทิตย์ก็ออกรับจ้าง ไม่มีเวลาตัดผมๆยาวเมื่อครูตรวจแถวพบว่าผมยาวก็ถูกทำโทษ เด็กไม่ค่อยพูดจากับใครเพราะคิดว่าตนเองยากจนต่ำด้อยจึงไม่ค่อยคบหาใคร อีกอย่างเกรงว่าเวลาคบเพื่อนๆกินก็เกรงว่าจะไม่มีเงินกินตามเพื่อนจึงอยู่ห่างๆคนอื่นเข้าไว้ เมื่อจบมัธยมไปอาศัยอยู่กับญาติผู้ใหญ่ในจังหวัดก็จะออกไปช่วยญาติขายของตั้งแต่ตีห้า นั่งขายของเหมือนแม่ค้าแต่เป็นพ่อค้าหน้ามนหน้าตาดี ดูเหมือนจะออกตุ๊ดแต่ในใจผู้ชายเต็มร้อย ตกเย็นถีบสามล้อขนของ เสาร์อาทิตย์กลับบ้านนอกรับจ้างทุกยอ่างถ้าไม่ได้ช่วยผู้ปกครองไถนา ทำเทือก เกี่ยวข้าว ดำนา ใครจะรู้บ้างว่านี่คือชีวิตจริง ของเด็กบ้านนอกคนหนึ่ง อาจมีอีกหลายๆคนที่ลำบาก และอาจยิ่งกว่านี้ เพราะชีวิตคนแต่ละคนแตกต่างกันไป ไม่มีอะไรดีไปกว่าการที่จะช่วยกันประหยัด อดออม ขยันทำมาหาเก็บเพื่อลูกหลานในอนาคต ที่พูดอย่างนี้เพราะไม่อยากให้ลำบากเหมือนเรา แม้ว่าบทเรียนนั้นจะทำให้ชีวิตเราดีกว่าบางคนในขณะนี้เพราะด้วยความยากลำบากทำให้เป็นคนประหยัด และอดออม เก็บหอมรอบริบมาจนทุกวันนี้ ดูเหมือนจะสวนกระแสในยามที่หลายคนลำบาก ไม่มีเงินพอใช้ แต่เรามี ด้วยเหตุที่เรารู้ว่าความจนเป็นเช่นไร เราจึงมีวันนี้ ทำอย่างไรอย่างนั้นหรือ ถ้าซื้อหวยทุกงวดๆละ ๒๐ บาท เดือนหนึ่งก็ ๔๐ บาท ถ้าดื่มเหล้าดื่มเบียร์วันหนึ่งก็ไม่ต่ำกว่า ๓๐ บาท เดือนหนึ่งก็ ๙๐๐ บาท ถ้าสูบบุหรี่วันหนึ่งก็ ๔๐ บาท ปีหนึ่ง เดือนหนึ่งก็ ๑๒๐๐ บาท ทั้งค่าเหล้า บุหรี่ หวย ถ้าเก็บรวบๆกันไว้จะด้วยวิธีไหนก็สามารถทำให้ชีวิตมีความมั่นคงได้ในที่สุดแต่ก็ต้องอาศัยความอดทนและต้องรอคอยวันนั้น คือความหวัง เป้าหมายคือสักวันต้องมีเงิน เมื่อมีเงินแล้วหูตาก็สว่าง สติปัญญาที่มีก็จะดีขึ้น เรียกว่า มีเงินมีสติ เพราะแม้ว่าเราจะมีปัญญาคิด มีปัญญาทำ บางสิ่งบางอย่างถ้าไม่มีเงินก็เสียเวลาที่จะคิด เพราะคิดแล้วทำไม่ได้ด้วยขาด ทุน คือเงิน บางคนอาจไม่จำเป็นต้องอาศัยเงินในการหาเงิน คือหาด้วยกำลัง และด้วยกลวิธี ก็แล้วแต่ใครจะมีความรู้ ความสามารถในทางไหน แต่อย่างไรก็ดีก็อยากให้เก็บออมไว้เป้นอันดับแรก ที่พิมพ์มาทั้งหมดทั้งปองอยากให้ครู อาจารย์ ได้เรียนรู้ และปรับกระบวนการ วิธีการ ทำโทษเด็กๆ ให้โอกาสเด็กๆมาเรียน และให้โอกาสเขาได้พูด อย่าตั้งกฏระเบียบมากจนกลายเป็นทำร้าย หรือทำลายอนาคตของเด็กบางคนไป อย่างเช่น ถ้ามาสายก็ควรจะสอบถามเหตุผลและช่วยเด็กแก้ปัญหา หลีกเลี่ยงการประจานหรือทำโทษ เด็กผมยาวก็ควรให้โอกาสเขาเหล่านั้น อย่างเช่นหาช่างมาบริการในโรงเรียน ในสถานศึกษา หรือให้เวลาไปตัดผมเป็นต้น เพราะผมเองอยากตัดผมแต่ไม่มีเวลา กลางวันครูก็ห้ามออกนอกโรงเรียน เสาร์อาทิตย์ก็ทำงานบ้านต้องออกรับจ้างหาเงินมาเรียน ขอเพียงครูให้โอกาสออกจากโรงเรียนหรือสถานศึกษาเพื่อไปตัดผม หรือมีช่างมาบริการในโรงเรียนได้ก็ยิ่งดี หรือจะเสริมหลักสูตร ช่างตัดผมแล้วก็ขออาสาสมัคร หัวหุ่น ไม่ต้องมีค่าใช้จ่ายก็จยิ่งดี