7.
ครูปู
- หมาน้ำ คือ ภาชนะใช้ตักน้ำจากบ่อหรือสระเพื่อนำมาดื่มหรือใช้สอย...
ตอนเด็กๆ เคยเห็นก๋งทำหมาน้ำด้วยกาบหมากเพื่อใชัตักน้ำรดใบยาสูบ... ซึ่งหมาน้ำที่ทำด้วยกาบหมากทำนองนี้ บางแห่งก็เรียกว่า ต้อหมาก หรือ หมาต้อ
๒-๓ เดือนก่อน นั่งรถผ่านเกาะยอ ยังเห็นว่าหมาน้ำที่ทำด้วยกาบหมากแขวนขายอยู่ข้างทาง... เมื่อยังมีคนทำขาย แสดงว่าต้องยังมีคนใช้อยู่ หรือบางคนอาจซื้อไปเป็นเพียงของที่ระลึกในยุคปัจจุบัน...
นอกนั้น ก็ยังทำด้วยใบไม้หรือเปลือกไม้ตามท้องถิ่นต่างๆ อีกหลายแบบ... แต่ต่อมาก็ค่อยๆ หายไป เพราะกระป๋องเหล็กสังกะสีและพลาสติกค่อยๆ เข้ามาแทนที...
อนึ่ง บางคนก็เรียกภาชนะตักน้ำสั้นๆว่า หมา ... แต่คำนี้ตามความหมายนี้ เดียวนี้ มีคนใช้น้อย ทำให้เด็กใต้รุ่นใหม่ๆ บางคนจึงไม่รู้จัก หมา (.........)
..........
สำนวนปักษ์ใต้บ้านเราในสมัยก่อน ถ้าญาติหรือแขกมาบ้าน เจ้าของบ้านมักจะสั่งลูกหลานให้หุงข้าว เช่น
- อีนุ้ย ! หุงข้าวให้พวกพี่ๆ เค้ากินสักป้อยถิ !
แต่เวลาหุงจริงๆ คนหุงข้าวมักไม่หุงแค่ป้อยเดียว มักกะประมาณแล้วก็หุงให้พอตามจำนวนคนกิน...
จึงมีปัญหาเกิดขึ้นว่า ครัวเรือนนั้น ป้อยขนาดไหน ? เพราะหุงเพียงป้อยเดียว แต่ก็กินกันเกือบสิบคนก็ไม่หมด....
มุขเรื่องป้อย เคยได้ยินคนแก่ๆ คุยกัน แต่ก็ค่อนข้างจะเลือนๆ ไปแล้ว เล่าไม่ค่อยถูก...
เจริญพร