สวัสดีวันครอบครัวครับ
ผมตามดูรูปมาหลายรูปตามประสาคนไม่เคยไปสวนป่า และอยากเรียนถามขอความรู้ตามประสาคนไม่รู้เรื่องหน่อยครับ คือว่า
- ดินส่วนใหญ่แถวนั้น ที่ระยะ 9 เมตรเป็นชั้นหิน ถ้าเป็นอย่างนี้ ขุดบ่อลึกถึงชั้นหินนี้ จะช่วยประหยัดค่าพลาสติกปูบ่อหรือไม่ครับ
- ผิวดินในหลายรูปไม่มีพืชคลุมดิน อันนั้นเป็นเพราะมุมกล้องไปถ่ายทางเดินเข้า หรือว่าเป็นเพราะดินเป็นดินดาน รากพืชเจาะไม่ไหวครับ
- หญ้าแฝกจะไหวไหมครับ (แก้ปัญหาดินเลว...)
ตอบ
1. เรื่องของสภาพดิน ภาษาวิชาดิน เรียกว่าชุดดิน เช่น ชุดดินโคราช ชุดดินลพบุรี ฯลฯ คำว่าชุด มีความหมายถึงคุณสมบัติดินที่เป็นลักษณะเฉพาะ : ซึ่งแยกย่อยกันอีก ที่สวนป่าเป็นดินชุดโคราช เนื้อดินเป็นทรายสีแดง การตัดต้นไม้ ใช้รถแทรกเตอร์ไถบดย้ำ ทำให้เกิดหน้าดินดาน ฝนซึมลงได้น้อย น้ำฝนจึงไหลทิ้ง รวมกันกัดเซาะเป็นร่องน้ำ
: คุณสมบัติหน้าดินแตกต่างและลึกไม่เท่ากัน ที่สวนป่าโหดหน่อย ที่ระยะ9เมตรเจอหินดานหนา0.5-1เมตร จะมีน้ำซึมออกมาไม่มากนัก
ถาม ถ้าขุดถึงชั้นหินจะช่วยประหยัดค่าพลาสติกปูบ่อไหม?
ตอบ
ถ้าขุดอย่างนั้น ค่าขุดแพง ค่าปูแพง นำน้ำมาใช้แพง โชคดีที่มาเจอวิธีขุดน้ำบาดาน แถมสวรรค์ก็เป็นใจ ได้น้ำใต้ดินที่สะอาด ไม่มีสนิม ฟอกสบู่ฟองเต็มตัวเหมือนอาบน้ำฝน
: ถ้าจะลงทุนเรื่องน้ำ
1 ทำบ่อซีเมนต์ ใช้ถังพลาสติก เก็บน้ำฝน
2 ทำแท็งก์สูงเก็บน้ำบาดาน เหมือนถังประปาหมู่บ้าน ทราบว่าราคาประมาณ 3-4แสนบาท ถ้าเราสร้างเองด้วยคอนกรีต แข็งแรง-ถาวรกว่า-ถูกกว่า ค่าก่อสร้างประมาณ3แสนบาท เราสูบน้ำบาดานขึ้นถึงสูง แล้วปล่อย ไปตามท่อ จะเป็นระบบน้ำหยด สปริงเกอร์ก็ได้ เสียพลังงานไฟฟ้าสูบครั้งเดียว แรงดันน้ำจากถังสูงก็จะกระจายน้ำด้วยระบบดังกล่าว ณ วันนี้ วิธีนี้น่าจะเหมาะกว่า เรื่องปูบ่อพลาสติกแพง ไม่ถาวร ไม่เหมาะกับคนเบี้ยน้อย
แต่ถ้าเป็นธุรกิจ หรือหน่วยราชการ อาจจะดูดี เพราะมีงบประมาณมากมาให้ลองเล่น
3 ปลูกไม้ยืนต้นมาก เราจะเก็บน้ำไว้กับต้นไม้ ร้อนๆเดินเข้าป่า อากาศจะเย็น เพราะมีการคายน้ำยามแล้ง และเติมน้ำยามฝน โดยกลไกของต้นไม้ ปลูกให้มีหลายหลายชนิด หลายระดับ เอาเรื่องไม้เบิกนำ จะคลี่คลายเรื่องใหญ่ๆได้หลายเรื่อง
4 เลือกกิจกรรมที่เหมาะสมและสอดคล้องกับสภาพแวดล้อม ดิน น้ำ การสัญจร ตลาด เทคโนโลยีที่เหมาะสม ถ้าไปฝืนเงื่อนไขทางธรรมชาติ เราจะเหนื่อยและลงทุนแพงโดยใช่เหตุ จึงควรเลือกปลูกชนิดพืชที่ทนแล้ง ใช้น้ำน้อย แข็งแรง เป็นตัวเบิกนำ
ถาม ผิวดินในหลายรูปไม่มีพืชคลุมดิน อันนั้นเป็นเพราะมุมกล้องไปถ่าย
ทางเดินเข้า หรือว่าเป็นเพราะดินเป็นดินดาน รากพืชเจาะไม่ไหวครับ
: ตอบ
1 สมัยที่ป่าไม้ทำหน้าที่ดูแลธรรมชาติป่าผืนนี้ดินอุดมสมบูรณ์
2 มาถึงสมัยคนจัดการ ทำลายป่า เอาดินมาปลูกมันสำปะหลัง อ้อย ปอ ถั่วลิสง ข้าวโพด ฯลฯ ดินจึงเสื่อมลง หน้าดินถูกน้ำ แดด ลม ฝน
ระบบการเตรียมดิน ก่อให้เกิดการสูญเสียหน้าดินที่เหมาะแก่การเพาะปลูก
3 ผลพวงข้อ2ทำให้เกิดดินเสื่อม ดินดาน ปลูกอะไรก็เหี่ยวเฉา ไม่งาม ต้องใช้ปุ๋ยเคมีมาแก้ไข ใช้เครื่องจักรกลแทนแรงงานสัตว์ ผืนดินมีข้อจำกัดใน
การเลือกทำกิจกรรมได้ไม่กี่ชนิด ปัจจุบันในบางพื้นที่ ปลูกพืชล้มลุกไม่ได้ จึงปลูกอ้อย และมันสำปะหลัง เพราะวงจรความชื้นในธรรมชาติไม่มากพอ ใกล้จะตาย ไม้ยูคาฯ ปาล์มน้ำมัน ยางพารา โผล่มาพอดี ตอนนี้เดินมาถึงจุดที่ว่านี้
4 ดินดานยังไง รากพืชก็เจาะไหวครับ พืชมีน้ำย่อยที่ปลายราก หินยังเจาะทะลุได้ บนภูเขาจึงมีป่าไม้ขึ้นปกคลุม ในต่างประเทศจะใช้แทรกเตอร์ลากไถสิ่วเปิดหน้าดินดานเป็นแถวๆ บางประเทศใช้การฝังระเบิดเป็นจุดๆ
แต่พวกเบี้ยน้อยหอยน้อยอย่างเรา ปลูกต้นไม้ดีที่สุด ประหยัด ยั่งยืน ได้ต้นไม้ ได้สภาพแวดล้อมกลับคืนมา การแก้ไขด้วยวิธีนี้ดีกว่าวิธีอื่น ในหลวงท่านปลูกต้นไม้ในวังให้ดู พวกทำงานพัฒนาที่ดินมองไม่เห็น
นี่ก็ได้ข่าวแหกตา จะมาปลูกต้นตะกูยักษ์หลอกขายพันธุ์อีก เมื่อก่อนมันคงนึกไม่ได้มั๊งว่าจะหลอกอะไร? ระดับหน่วยราชการยังคิดทำแค่นี้
กรรมเวรแท้ๆ
ถาม หญ้าแฝกจะไหวไหมครับ (แก้ปัญหาดินเลว...)
ตอบ หญ้าแฝกเหมาะสำหรับบางพื้นที่ ถ้าเราสังเกตในแต่ละท้องถิ่นมีพืชคลุมดินที่เกิดขึ้นเองโดยธรรมชาติอยู่แล้ว ถ้ามาหญ้าแฝกมาปลูกที่นี่คงไปยาก แต่ถ้าเป็นหญ้าคา หรือวัชพืชอื่นจะเหมาะกว่า
หมายเหตุ เป็นข้อมูลเฉพาะถิ่น