44. พระเมธิวัจน์ ธมฺมธโร 49-120-5006

เมื่อ จ. 17 ก.ย. 2550 @ 00:44

388141 [ลบ]

สรุปการบรรยาย (โดยสังเขป )

เรื่อง ปัญหาและแนวโน้มการจัดการและการบริหารการศึกษาไทย

อริสโตเติล กล่าวว่า มนุษย์เป็นสัตว์สังคม หมายความว่า มนุษย์ต้องพึ่งพาอาศัยกันจึงอยู่ร่วมกันเป็นสังคม มนุษย์มีหลายลักษณะต่างจากสัตว์ และบางลักษณ์เหมือนกับสัตว์

ดังนั้นปัญหาสังคม ก็หมายถึงสภาวการณ์ที่เกิดขึ้นจริง แต่คนส่วนใหญ่ไม่ปราถนาเห็นว่าควรแก้ไข บ้างก็ร่วมมือกันแก้ไข จากนิยามข้างต้นจะเห็นได้ว่า ปัญหามีทั้งที่แก้ไขได้ และแก้ไขไม่ได้ ปัญหาที่เป็นปัญหาที่แก้ไขได้ เช่น น้ำท่วม แผ่นดินไหว ลมพายุ ฟ้าผ่า จึงไม่ใช่ปัญหาสังคมเพราะเป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติ ส่วนปัญหาสังคมต้องเกี่ยวข้องกับความต้องการขั้นมูลฐาน และกฏระเบียบทางสังคม เช่นปัญหาการศึกษา ปัญหาโสเภณี ปัญหายาเสพติด ปัญหาอาชญากรรม ปัญหาฉ้อราษฏร์บังหลวง ปัญหาสิ่งแวดล้อมเป็นพิษ ปัญหาความมั่นคงของชาติ เป็นต้น

ในนัยยนี้ปัญหาเรื่องการศึกษาของประเทศไทย จะกล่าวได้ว่ากำลังประสบปัญหาในหลาย ๆ ด้าน ทุกระดับชั้น ทั้งด้านผู้เรียน ครู และผู้บริหารเองก็ตาม โดยที่ท่านเจ้าคุณ ( ป.อ. ปยุตฺโต) ได้ให้ความเห็นเกี่ยวกับปัญหาของการศึกษาไทย จากการอภิปรายในการประชุมสัมมนาทางวิชาการของสมาคมนักเรียนทุนรัฐบาลไทย เรื่อง " การศึกษาไทยแก้ปัญหา หรือ สร้างปัญหาให้กับสังคม" ซึ่งจากมุมมองของท่านเจ้าคุณพรฺหมฺคุณาภรณ์ กล่าวถึงวิกฤติทางการศึกษาไทยมีอยู่หลายประการ ดังนี้

1. การศึกษาสมัยใหม่ได้แยกนักเรียนออกจากชุมชนหรือท้องถิ่นของตน

2. การศึกษาดึงคนจากชนบทเข้าเมือง

3. ปัญหาความไม่เสมอภาคทางโอกาสในการศึกษา

4. ปัญหาปฏิสัมพันธ์ระหว่างสังคมกับการศึกษา

5. ความเสื่อมโทรมของสถาบันครู

6. ความเสื่อมโทรมทางคุณธรรมและจริยธรรม

7. ไม่มีจุดมุ่งหมายการศึกษาที่ชัดเจน

อย่างไรก็ตามแน้วโน้มการศึกษาไทยในอนาคตที่ดีจะเกิดขึ้นได้อย่างไร สิ่งที่ผู้เขียนจะเสนอข้อคิดว่า ถึงเวลาแล้วที่เราควรจะให้ความสนใจและควรที่จะเข้าไปดูแลกับสถาบันเหล่านี้ให้เป็นรูปธรรมมีคุณภาพที่ดีขึ้นกว่าเดิมและชัดเจนมากขึ้น เช่น

สถานบันครอบครัว ควรมีหน้าที่

1 ให้กำเนิดบุตรเพื่อธำรงไว้ซึ่งสมาชิกของสังคม

2 อบรมให้สมาชิกรู้ระเบียนอันดีงามของสังคม

3 คุ้มครองและบำรุงรักษาสมาชิกทั้งทางการและใจ

4 กำหนดสถานภาพบุคคล

สถานบันการปกครอง มีหน้าที่ ทำให้สังคมสงบสุขและเกิดสันติสุขที่ชัดเจน

สถานบันศาสนา มีหน้าที่อบรมให้ประชาชนมีศีลธรรมประจำใจ

สถานบันการศึกษา มีหน้าที่ถ่ายทอดความคิด ความรู้ และคุณธรรมแก่สมาชิก

สถานบันเศรษฐกิจ มีหน้าที่ ผลิต บริโภค แจกจ่ายให้สมาชิกกินดีอยู่ดี

สถานบันสื่อสารมวลชน ส่งข่าวสาร ให้ความรู้ ตลอดจนความเพลิดเพลิน

นันทนาการ มีหน้าที่ ส่งเสริมการพักผ่อนคลายเครียด

มีข้อสังเกตเกี่ยวกับสถานบันที่กล่าวมาคือ ด้านสถานภาพ , บทบาท , หน้าที่ และประเภทรูปลักษณ์ที่บุคคลแสดงออกมาเป็นบรรทัดฐานใช่หรือไม่......

อย่างไรก็ตามในฐานะที่เป็นพุทธศาสนิกชนคนหนึ่งซึ่งก็ถือหลักที่เราถือว่าเป็นหัวใจพระพุทธศาสนา หลัก " โอวาทปาฏิโมกข์ " ที่ทรงแสดงในวันมาฆบูชานั้น สรุปง่าย ๆ สั้น ๆ ว่า " เว้นชั่ว ทำดี ทำใจให้บริสุทธิ์ " นี่คือคำสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย เราคิดว่านี่แหละเป็นคำสรุป แสดงว่าเนื้อแท้ของพระพุทธศาสนาอยู่ที่นี่ เราก็เรียกว่านี่คือ หัวใจของพระพุทธศาสนา

.....................เอวัง....ก็มีด้วยประการละฉะนี้..............