ขณะนี้ WHO กำลังผลักดันยุทธศาสตร์ Social Determinants of Health ก็คือว่า บทบาทของสภาวะทางสังคมเศรษฐกิจ(Socioeconomic factors) เป็นปัจจัย "ปฐมฐาน"(Root Cause) หรือสาเหตุ รากเหง้า ทำให้สภาวะสุขภาพ การเจ็บป่วย หรือตาย แตกต่างกัน(Inequality in Health Status)ซึ่งกำลังมี Evidence Base เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ ที่เมือง Alberta, Canada มีการประมาณการกันว่า ปัจจัยทางสังคมเศรษฐกิจนี้ มีอิทธิพลสูงถึง > 50%

หลายคนคิดว่า โรคไร้เชื้อเรื้อรังมักจะเกิดกับคนที่มีฐานะดี แต่ในสภาพความเป็นจริงแล้ว กลับพบว่า คนที่เจ็บป่วยด้วยโรคเบาหวาน ความดัน กลับเป็นคนที่ชั้นกลาง ถึงยากจน ยิ่งคนยากจนด้วยแล้ว ยิ่งต้องแบกรับภาระโรคเหล่านี้

คนที่แบกรับภาระโรคไม่ใช่รัฐบาล / สังคมเพียงอย่างเดียว แต่หมายถึง คนคนนั้นด้วยที่ต้องแบกภาระโรคของตัวเองไปตลอดชีวิต

ไม่ว่า แบบแผนสุขภาพ สภาวะทางสังคมเศรษฐกิจ ประชากร ระบาดวิทยา หรือนโยบายของรัฐ การเมือง วัฒนธรรมฯลฯ จะเปลี่ยนแปลงไปไปอย่างไรก็ตาม แต่คนที่ได้รับผล ได้รับเคราะห์กรรมมากที่สุด คือ คนที่อยู่ชั้นล่างสุดของ "บันไดทางสังคม" เสมอ

ในสหภาพยุโรป(EU) เขาถือว่า ความไม่เสมอภาคทางสุขภาพ เป็น Key Issue ของระบบสุขภาพ

ยุทธศาสตร์ดังกล่าว จะช่วยแก้ไขปัญหาที่ "เอาโรค" เป็นตัวตั้ง มาเป็นใช้สังคมเป็นตัวตั้ง ที่ต้องการ Integrative Approach ซึ่ง จะแก้ปัญหาสุขภาพ โดยผ่าน นโยบายสาธารณะ ทั้งทางสุขภาพ เศรษฐกิจ การเมือง และสังคม เรียกได้ว่า ต้องถึงขนาดกับการ ปรับเปลี่ยนระบบในเชิงโครงสร้างทางสังคมกันใหม่หมดเลย ซึ่ง

เรื่องราวทั้งหมดนี้ กลายเป็นประเด็นถกเถียงกันในการประชุมส่งเสริมสุขภาพโลก ที่กรุงเทพ

ทาง WHO ได้จัดตั้ง Comission on Social Determinants of Health ขึ่นมา ซึ่งมี Sir Pro. Micheal Marmot เป็นประธาน รวมถึง Amartya Sen นักเศรษฐศาสตร์สังคม เจ้าของรางวัล Nobel เป็นกรรมการคนสำคัญ ซึ่งมี Website ให้สามารถสืบค้นข้อมูลได้โดยละเอียดครับ

http://www.who.int/social_determinants/en/

หรือหากสนใจ ลอง ค้นใน google.com โดยใช้ Key Word "Social Deteminants of Health .pdf" เราจะได้รับข้อมูลเรื่องเหล่านี้ได้เพิ่มมากขึ้นครับ