คิดว่า  ที่นักวิจัย บอกว่าให้หาตลาดก่อน  คงมีข้อสมมติอยู่เบื้องหลังว่า  "เป็นการผลิตเพื่อขาย"    ถ้าเป็นอย่างนั้น  ดิฉันก็คิดว่าที่นักวิชาการว่าไว้ อาจจะไม่ผิด

แต่การผลิตที่มุ่งขาย จะมีปัญหาความเสี่ยงทับทวี ทั้งจากเสี่ยงเรื่องการผลิต และเสี่ยงเรื่องการตลาด  ซึ่งเกษตรกรควบคุมยากทั้งสองเรื่อง

ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง จึงให้พยายามกระจายความเสี่ยง  การผลิตกินใช้ในครอบครัว ในชุมชนก่อน "เหลือจึงขาย"  น่าจะสร้างภูมิคุ้มกันได้ดีกว่า  เพราะฉะนั้น ถ้าเกษตรกรมีเป้าหมายเช่นนี้  คิดถึงความชำนาญของตัวเองในการผลิตก่อน เหลือค่อยหาตลาดขาย จึงไม่เกิดปัญหามากนัก  (แต่ถ้าผลิตส่วนเกินมากไป ขายไม่ได้ก็เป็นปัญหา)

ถ้าเกษตรกรมุ่งผลิตเพื่อขายเป็นหลัก แต่ไม่เคยรู้ว่าตลาดอยู่ที่ไหน ก็คงมีปัญหาแน่ๆ เพราะเป้าหมายกับวิธีการไม่สอดคล้องกัน

เห็นด้วยว่า ความพอเพียงต้องมาจากจิตสำนึกที่ดีค่ะ   ...พฤติกรรม (การกระทำ) ถูกกำหนดมาจากเป้าหมาย (การคิด การมุ่งหวัง)ค่ะ