เห็นด้วยครับ

ในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง การลอบสังหารคนเพียงคนเดียว ทำให้เกิดสงครามโลกได้อย่างไม่น่าเชื่อ

แต่อ่านหนังสือประวัติศาสตร์ แทบจะไม่เห็นหนังสือเล่มไหนที่ปูให้เห็นฉากหลังที่เป็นเหมือนเชื้อไฟที่กำลังระอุ และการลอบสังหารเป็นเพียงแค่การโยนไม้ขีดติดไฟลงไปให้ครบองค์ เห็นแต่การที่คนถูกลอบสังหาร แล้วคนนั้นรบกับคนนี้ โดยบอกวันเวลาได้ละเอียดเป็นฉาก ๆ บรรยายให้สงครามคือปรากฎการณ์'ผุดบังเกิด'ที่เกิดจากความบังเอิญ จากอากาศที่ว่างเปล่า

เราจึงเห็นประวัติศาสตร์ซ้ำรอยไงครับ

เราเห็นฮิตเลอร์เข้ามาด้วยการเลือกตั้ง แล้วกลายเป็นเผด็จการผ่านระบบรัฐสภา เราก็ดูด้วยความใสซื่อ คิดว่าเป็นเรื่องไกลตัว คนละยุคกับเรา จะไม่เกิดกับเรา

ค่าเรียนประวัติศาสตร์นี่แพงไม่เบานะครับ