P

นาย เต็มศักดิ์ พึ่งรัศมี

 

ความเป็นใหญ่ในธรรม ก็คือความมีธรรมชั้นสูงขึ้น เช่น พระโสดาบัน ถือว่ายังไม่ใหญ่ เมื่อเทียบกับพระสกทาคามี พระอนาคามี และพระอรหันต์... ตามนัยนี้ ผู้บรรลุธรรมชั้นสูงกว่า ก็ถือว่า ผู้เป็นใหญ่ 

ดังนั้น พระโสดาบัน จึงถือว่า ยังไม่ใหญ่ ... และถ้าขาดคุณธรรม ๖ ประการเหล่านี้ ก็ไม่สามารถจะบรรลุธรรมชั้นสูงขึ้นได้ นั่นคือ ยังไม่สามารถเป็นใหญ่ได้... ทำนองนี้

เช่นข้อ 4 ความไม่สันโดษ (ควาไม่ยินดี) จัดเป็นคุณธรรมของผู้ต้องการเป็นใหญ่... สำหรับพระโสดาบัน จะต้องไม่ยินดีในธรรมชั้นโสดาบัน จะต้องพัฒนาตนเองขึ้นไปอีกเพื่อการบรรลุธรรมชั้นสูงขึ้น... ดังนั้น ความไม่สันโดษ จึงจัดเป็นคุณธรรมสำหรับผู้ต้องการเป็นใหญ่ หรือในทางกลับกัน ถ้ายึดถือความสันโดษแล้วก็ไม่สามารถเป็นใหญ่ได้....

แต่ ความไม่สันโดษ ตามนัยนี้ พระพุทธเจ้าทรงประสงค์เอา การไม่สันโดษในการเจริญกุศล ละอกุศล เท่านั้น... มิได้มุ่งหมายความไม่สันโดษประการอื่น... 

.........

แม้พระสูตรนี้ พระพุทธเจ้าทรงประสงค์เอาเฉพาะ ความเป็นใหญ่ในธรรม เท่านั้น ... แต่สามารถนำไปอธิบาย ความเป็นใหญ่ในทางคดีโลก ได้เช่นเดียวกัน ดังนั้น ในบันทึกนี้ จึงนำความเป็นใหญ่ในทางการเมือง มาเป็นตัวอย่าง....

ในพจนานุกรมพุทธศาสตร์ฉบับประมวลธรรม ท่านอาจารย์เจ้าคุณประยุทธ์ ก็นำมาอธิบายไว้ด้วยเล็กน้อย โดยให้ชื่อว่า เวปุลลธรรม ดู

 

 

เจริญพร