สวัสดีครับ
อาจารย์ หมอเจ๊
ผมเองในช่วงแรกๆก็เป็นครับ เวลาที่ผู้ป่วยร้องไห้แล้ว ทำอะไรไม่ถูก เครียด+เก็บไปคิดต่อที่บ้าน บางครั้งพาลจะทุกข์ไปด้วย (เกิดความรู้สึกย้อนเข้าไปในตัวเอง ถึงประสบการณ์เจ็บปวดของตัวเอง นี่คงเป็นเหตุให้หมอหลายคนเลือกที่จะไม่แสดงความรู้สึก ซึ่งก็ผิดธรรมชาติ)
บุคคลากรการแพทย์บางคนใช้วิธี เดินหนี หรือไม่ก็ปลอบให้หยุดร้อง หรือพยายามให้กำลังใจคนไข้
มี blog ที่น่าอ่านเรื่อง APHN Diploma of Palliative Care ๒๓: The silver line ของอาจารย์หมอเต็ม
จากคำถามที่ว่า "มีเทคนิคอะไรแนะนำให้เจ้าหน้าที่มีการเตรียมความพร้อมสำหรับตัวเองบ้าง?"
ผมเองคิดว่า "ไม่มีเทคนิคครับ" เพราะไม่ใช่เรื่องเทคนิค
เป็นเรื่องของการมี "จิตใจที่แข็งแกร่งแต่อ่อนโยน"
ผมคิดว่าข้อธรรมที่ยึดถือแล้วจะทำสิ่งนี้ได้คือ "พรมวิหาร4"
1.เมตตา = ปราถนาให้ผู้อื่นมีสุข
2.กรุณา = อยากให้ผู้อื่นพ้นทุกข์
3.มุทิตา = เห็นผู้อื่นได้ดีก็ดีใจ+อนุโมทนา(ไม่อิจฉา)
4.อุเบกขา = ใช้ยากที่สุด และสำคัญมากในงานดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย คนส่วนใหญ่ว่าคือ วางเฉย(เฉย) คือเลิกยุ่ง เลิกสนใจ (neglect) ซึ่งไม่ใช่ความหมายแท้จริง
การวางเฉยที่แท้คือ วางใจเฉยเวลาเจอเรื่องที่ไม่ถูกใจ-เรื่องเศร้า แต่ยังต้องทำตามหน้าที่/ปฏิบัติตามธรรม
ในกรณีนี้ ผมมองว่า"ผู้ป่วยร้องไห้เพราะทุกข์มาก หน้าที่ของเราคือช่วยเขาให้ทุกข์น้อยลง คนที่จะช่วยเขาให้พ้นทุกข์ ต้องมีความมั่นคงทางใจ/เข้มแข็ง ถึงจะทำได้"
ที่ผ่านมายิ่งช่วยยิ่งสุข-ยิ่งช่วยยิ่งปลง+ยิ่งช่วยยิ่งทุกข์น้อย+ยิ่งช่วยยิ่งพัฒนาตัวเอง
ถ้าเมื่อไหร่ยิ่งช่วยยิ่งทุกข์แปลว่าเรา ยึดติด และกำลังหลงทาง "ต้องตั้งศูนย์(ไม่ยึด ไม่มี ทำงานเพื่องาน)ใหม่