บังเอิญผมเรียนสาย จิตวิทยาอุตสาหกรรมและองค์การ แม้จะมีโอกาสได้เรียน Cognitive Psychology แต่ก็ได้ความรู้ในระดับที่ไม่ลึกซึ้งนัก (โดยส่วนตัวของผม ผมว่าวิชานี้ให้เรียน 1 ปี ก็ยังมีอะไรให้เรียนรู้อีกมาก) ส่วนใหญ่ผมหาอ่านเพิ่มเติมเอาจากหนังสือ (ซึ่งตอนนี้มีอยู่หลายเล่ม แต่นอนรออยู่ในตู้รอผมไปอ่านอยู่ เนื่องจากตอนนี้ยังเปิดเทอม และผมต้องอ่านเล่มอื่นๆ ของวิชาที่เรียนก่อน)
ผมว่า Cognitive Psychology เป็นวิชาที่น่าสนใจ และ เป็นตัวเสริมให้กับวิชาอื่นๆ ในสายจิตวิทยา และการจัดการได้อย่างดี แต่ส่วนใหญ่กลับถูกจัดเป็นวิชาเลือก (อาจเพราะว่ายากเกินไป?)
จากที่ผมเรียนทฤษฎีเกี่ยวกับการจดจำ และจัดกลุ่มทั้งหมด ผมมีแนวคิดที่แตกต่างออกไปจากทฤษฎีที่เรียนมาครับ ผมมองว่าการจดจำของมนุษย์นั้น มีลักษณะถ้าจะเปรียบเทียบแล้ว เหมือนกับ SQL Database (ข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องนี้สามารถหาได้ที่ http://en.wikipedia.org/wiki/SQL) มากกว่า โดยแบ่งข้อมูลต่างๆ ออกเป็นแต่ละ ตาราง (Table) ซึ่งแต่ละตารางจะประกอบไปด้วย ฟิลด์ (Field) ย่อยๆ ที่เอาไว้อธิบายคุณลักษณะต่างๆ เช่น
ตาราง สิ่งมีชีวิต
ฟิลด์ 1: ชื่อ
ฟิลด์ 2: จำนวนขา
ฟิลด์ 3: มีปีกหรือไม่
ฟิลด์ 4: อาศัยอยู่ในน้ำหรือไม่
ไปเรื่อยๆ
ซึ่งจำนวน field เหล่านี้จะมีการปรับปรุงอยู่เป็นระยะๆ ผ่านทางการเรียนรู้ และประสบการณ์ของเรา โดยตอนเด็กๆ เราอาจจะรับรู้แค่ว่า สิ่งมีชีวิตมีแค่ 4 fields ที่ใช้อธิบายคุณลักษณะ แต่เมื่อโตขึ้น เราก็อาจเพิ่ม fields ที่ 5 และ 6 ว่า
ฟิลด์ 5: เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมหรือไม่
ฟิลด์ 6: ออกลูกเป็นตัวหรือออกลูกเป็นไข่
แบบนี้เป็นต้น
ซึ่งเวลาที่จะเรียกข้อมูลเหล่านี้มาใช้ ก็จะใช้หลักการคล้ายๆ กับ SQL Statement ของการ query เรียกข้อมูลจากฐานข้อมูล เช่น
ค้นหาใน 'ตารางสิ่งมีชีวิต' โดยดูที่ ฟิลด์มีปีกหรือไม่ = 'มีปีก'
ซึ่งเมื่อค้นหาแล้วเราก็จะได้รายชื่อของสิ่งมีชีวิตทั้งหมดที่มีปีกที่เรารู้จักมาครับ
นอกจากการเพิ่มฟิลด์แล้ว เราอาจมีการเพิ่มจำนวนตารางได้ด้วย เช่น ตารางที่ชื่อว่า ประเภทของสิ่งมีชีวิต ซึ่งจะประกอบไปด้วยฟิลด์
ฟิลด์ 1: รหัสประเภทสิ่งมีชีวิต
ฟิลด์ 2: ชื่อประเภทของสิ่งมีชีวิต
และเมื่อมีการเพิ่มตารางแล้ว ก็จะเกิดการสร้างดัชนี (index) ไปที่ตารางสิ่งมีชีวิต ซึ่งเป็นตารางหลัก โดยอาจเป็น
ฟิลด์ 7: รหัสประเภทสิ่งมีชีวิต
ทีนี้เวลาที่เราเรียกข้อมูลมา ก็อาจอยู่ในรูปแบบของการค้นหาข้อมูลจาก 2 ตาราง โดยมีรายละเอียดตามกำหนด และมีการกำหนดรหัสประเภทด้วย
ค้นหาใน 'ตารางสิ่งมีชีวิต, ตารางประเภทของสิ่งมีชีวิต' โดยดูที่ ตารางสิ่งมีชีวิต.ฟิลด์มีปีกหรือไม่ = 'มีปีก' และ ตารางสิ่งมีชีวิต.ฟิลด์รหัสประเภทของสิ่งมีชีวิต = '1' และ ตารางสิ่งมีชีวิต.ฟิลด์รหัสประเภทสิ่งมีชีวิต = ตารางประเภทของสิ่งมีชีวิต.ฟิลด์รหัสประเภทสิ่งมีชีวิต
ซึ่งการค้นหาแบบนี้เราจะได้รายชื่อของสัตว์ปีกที่เป็นประเภทนกทั้งหมดมา (สมมติว่า นก มีรหัสประเภทเป็น 1)
(ผมอาจจะอธิบายฟังดูยากนิดหน่อยนะครับ เพราะแนวคิดของผม ใช้พื้นฐานการค้นหาข้อมูลใน Database ของคอมพิวเตอร์เป็นแกน)
ผมว่าแนวคิดแบบนี้จะยืดหยุ่นกว่าแนวคิดแบบเดิมๆ ซึ่งไม่สามารถอธิบายการจัดกลุ่มบางอย่าง ในบางทฤษฎีได้ครับ
อาจารย์คิดว่าอย่างไรบ้างครับ?