ด้วยจิตอันโปร่งโล่ง

"รู้จักปลง รู้จักยอม รู้จักเย็น"

หมอผ่าตัดที่ว่าเก่งที่สุด พอลูกของตัวเองป่วยต้องผ่าตัด ก็ผ่าตัดลูกของตัวเองไม่ได้ ต้องขอให้หมอคนอื่นๆ ช่วยผ่าตัดให้ สถาปนิกยอดเยี่ยม ออกแบบบ้านใครต่อใครได้เลิศหรู พอถึงบ้านของตัวเองต้องขอให้สถาปนิกคนอื่นช่วยออกแบบให้ ตัวอย่างเช่นนี้มีให้เห็นอยู่บ่อยๆ ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น?

...เล่นเทนนิสสนุกๆ ก็สบายดี แต่พอเล่นแบบแข่งขันเท่านั้น ก็เกร็งไปหมด ยิ่งเล่นพนันเอาแพ้-ชนะด้วย ก็ยิ่งเกร็งยิ่งเครียดกันไปใหญ่ พนักงานพิมพ์ดีดคนหนึ่งพิมพ์งนได้เก่งมาก แต่พอ "นาย" มายืนจ้องเท่านันแหละพิมพ์ผิดพิมพ์ถูกยกใหญ่ หรือนักเรียนที่ว่าเรียนเก่ง หากขณะที่กำลังสอบครูเข้าไปยืนอยู่ใกล้ๆ แล้วจากเก่งก็ชักจะเกร็งกันไปหมด

เมื่อเข้าไปที่วัดของโอบากุในเมืองเกียวโต เราจะเห็นตัวอักษรงดงามสลักอยู่เหนือประตูทางเข้ามีใจความว่า "หลักการอันแรกสุด" ตัวอักษรมีขนาดใหญ่เป็นพิเศษ คนที่ชอบการเล่นลายสืออันงดงามต่างพากันชื่นชมมันมากว่า เป็นผลงานอันยอดเยี่ยมจริงๆ ลายอักษรอันงดงามนี้วาดขึ้นโดยอาจาร์โกเสนเมื่อ 200 ปีมาแล้ว เมื่อครั้งที่อาจารย์โกเสนวาดมันขึ้นมา ท่านวาดมันลงบนกระดาษ แล้วจากนั้นคนงานก็นำมันไปขยายและสลักลงบนแผ่นไม้ ขณะที่อาจารย์โกเสนร่างตัวอักษรนั้น ศิษย์ผู้หนึ่งซึ่งออกจะห่ามๆ กล้าๆ อยู่สักหน่อยได้ช่วยฝนแท่งหมึก ทำน้ำหมึกสำหรับเขียนลายสือให้ท่าน อาจารย์หลายแกลลอนทีเดียว และวิพากษ์วิจารณืงานของอาจารย์ของเขามิได้หยุดหย่อน

"นั่นไม่ดีเลยครับ" เขาบอกกับท่านอาจารย์โกเสนหลังจากท่านอาจารย์เขียนแผ่นแรกเสร็จ
"อันนี้ละ เป็นอย่างไร" ท่านอาจารย์เขียนขึ้นใหม่เป็นแผ่นที่อง
"แย่ แย่ยิ่งกว่าแผ่นแรกเสียอีก" ศิษย์ผู้นั้นแถลงความเห็น
ท่านอาจารย์โกเสนเขียนอย่างอดทน แผนแล้ว แผ่นเล่า จนถึง 84 แผ่นลวดลาย "หลักการอันแรกสุด" ก็ยังไม่ได้รับคำรับรองเห็นชอบจากศิษย์คนนั้นอยู่ดี
แต่แล้ว เมื่อเด็กหนุ่มผู้เป็นศิษย์ได้ออกไปธุระข้างนอกสักครู่หนึ่ง ท่านโกเสนก็คิดขึ้นในใจว่า "เอาละ" ทีนี้เป็นโอกาสของฉันที่จะรอดพ้นไปจากสายตาอันแหลมคมของมันได้" แล้วท่านก็รีบเขียนขึ้นทันทีด้วยจิตใจอันอิสระโล่งโปร่งจากความฟุ้งซ่านนานา สำเร็จเป็น "หลักการอันแรกสุด" "ผลงานชิ้นเยี่ยม" ศิษย์หนุ่มแสดงความเห็น

"หลักการอันแรกสุด" คงจะไม่ใช่อะไรอื่นนอกจากการปล่อยวาง รู้จักปลง รู้จักยอม รู้จักเย็น และปล่อยให้สิ่งต่างๆ ดำเนินไปตามธรรมชาติ