9. บันทึกของมูโอต์ถูกส่งกลับไปอังกฤษให้น้องชายเขา ภริยาเขาตีพิมพ์เป็นภาษาอังกฤษและฝรั่งเศสหลายครั้งหลายหน
ความ สำเร็จในการสำรวจครั้งนั้นและบันทึกเขาตีพิมพ์นั่นเองทำให้นครวัดนครธมกลาย เป็นสิ่งเลื่องลือถึงความมหัศจรรย์ของโลกตะวันออก และเป็นผลทำให้ฝรั่งเศสสนใจในดินแดนอินโดจีนอย่างมหาศาลจนในที่สุดก็เข้ามา ยึดครองเป็นอาณานิคม
ไปค้นพบบ้านเพื่อน ตีพิมพ์ผลงานบ้านเพื่อน แล้วมาโจมตีบ้านเพื่อน จะเรียกว่าอะไรดีหนอ... อยากจะมองเป็นแง่ดีนะครับ แต่มองแล้วขัดความรู้สึกไม่น้อยครับ อิๆๆๆๆ
อาจจะเรียกว่าสมัยโน้นเราเป็นคนซื่อ การคบกันนั้นก็เพื่อมิตรสัมพันธ์ แต่เขามาจับมือเรา ใจเขาคิดจะฮุบเรา ตามนิสัยการล่าเมืองขึ้น การที่เขาส่งคนมาสำรวจก็เพื่อดูว่าสมควรจะมาล่าเอาเป็นเมืองขึ้นไหม ต่างก็มาแย่งทรัพยากรไปบ้านเราจนหมด ไปอ่านประวัติศาสตร์ภาคเหนือสิ เจ้าบริษัท หลุยส์ ที. เลียวโนแวนส์ มาสัมปทานป่าไม้ เอง บางพื้นที่ก็ร่วมกับบริษัทไทย สัมปะทาน บางแห่งเขาเอาไม้ไป เราขอปืนและเครื่องกระสุนมา ? มันไม่ทันความคิดเขา เหมือนสมัยนี้ก็เปลี่ยนไปเป็น FTA อะไรนี่หละ เราไม่ทันเขา นี่จะเอาผิดนักการเมืองคนหนึ่งยังต้องส่งเอกสารกฏหมายแปรโดยให้กระทรวงต่างประเทศเป็นผู้แปร กกต.ไม่สามารถแปรได้ นี่เองคือความล้าหลังของเรา..แล้วก็ตกเป็นเหยื่อเขาจนได้
ผมดีใจนะครับ พี่ที่พี่ไปอยู่ที่ลาว ผมเป็นห่วงประเทศลาวเหลือเกินครับ โดยเฉพาะในเรื่องทรัพยากรธรรมชาติ ผมเกรงว่าอีกสิบปีข้างหน้าลาวจะเป็นอย่างไรหนอ โดยเฉพาะป่าไม้และอื่นๆ มีคนจ้องอยู่รอบทิศ
ใช่น้องเม้ง พี่ขึ้น Google ดู ก็พรุนหมดแล้วป่าบ้านเขา แล้วการปลุกป่าก็ไม่ได้ทำอย่างได้สัดส่วนกับป่าที่ถูกทำลาย ความจริงบทเรียนของบ้านเราเขาก็เห็น หรือว่าเงินมันปิดหูปิดตาหมด
ส่วนบ้านเราเรื่องป่าไม้ก็เหลือน้อยเต็มทน ยังไม่คิดกันเท่าไหร่เลย จะทันแผ่นดินไหวในครั้งหน้าไหมหนอ พายุอีกกี่สิบลูกที่รอมาซัดให้หนำใจ ว่าไปแล้วไม่อยากจะคิดครับ ตื่นหรือไม่คงต้องคิดกันเองนะครับ
หากเพื่อนลาวที่รักตื่นตัวไม่ทันก็อาจจะเสียเกมส์ ลาวไม่มีป่า พม่าไม่มีป่าไม้ จีนไม่มีป่าไม้ เวียดนามไม่มีป่าไม้ กัมพูชาไม่มีป่าไม้ โอ้ยยครับพี่ ไม่อยากคิดเลยครับ ปาท๋องโก๋ที่พัดผ่านมาจากกระทะแปซิฟิกคงลอยวนได้สนุกแน่ๆ ครับ
บทเรียนมีมากมาย ยังไม่จำ
พี่สบายดีครับ น้องเม้งก็คงสบายดีนะครับ ขอบคุณครับ