- ผมเห็นด้วยครับกับท่าน ผอ. small man
ที่ว่าเรามีปัญหาบางปัญหาที่เหมือนกันและมันหยั่งรากลึกลงไปในระดับ "รากเหง้าทางวัฒนธรรม" เช่นในเรื่องของ "การอ่าน" ที่เราอ่านกันน้อยมาก จริงๆ - การฟังเป็นช่องทางหนึ่งที่ทำให้เราได้รับความรู้ ฟังมากรู้มาก อย่างไรก็ตาม "การฟัง" ของ"ผู้ฟัง" ที่มีต้นทุนของการอ่านน้อย หรือไม่มีเลย บวกกับ ขาดวิธีที่เหมาะสมในการฟัง ก็อาจทำให้ได้รับประโยชน์จากการฟังพร่องไป โดยเฉพาะอย่างยิ่ง "นักเรียน-นักศึกษา" ที่เรียนโดยการฟังจากการสอนในห้องเรียนจากครู-อาจารย์อย่างเดียว ซึ่งไม่น่าจะเพียงพอ สำหรับการนำความรู้เหล่านั้นไปใช้ในบริบทของชีวิตจริง ซึ่งมีมิติของปัญหาและกลไกที่ซับซ้อน และการคอยถามครูบาอาจารย์ ผู้รู้แม้จะเป็นสิ่งที่สมควรทำอย่างยิ่ง แต่ในบริบทของการทำงาน ณ สนามของการทำงานและการเผชิญหน้ากับปัญหาก็อาจจะไม่สามารถคอยถามครู-อาจารย์ก่อนเสมอไป
- หรือแม้แต่ "การอ่าน"แต่เฉพาะหนังสือเรียน หรือแบบเรียนอย่างเดียว ก็เช่นเดียวกัน
- ส่วน"การเชื่อฟัง" หรือ"การฏออัต"นั้น ในอิสลามใหความสำคัญมาก แต่ก็ไม่ส่งเสริมให้"เชื่อและปฏิบัติตามอย่างมืดบอด" หรือตามสำนวนของมุหัมมัด อับดุฮฺ นักคิดและนักวิชาการชาวอียิปต์ท่านกล่าวว่า "อัตตักลีด อัลอะฮฺมา" (อ้างจาก "ศาสนาอิสลามกับการพัฒนาการศึกษา : แนวความคิดของมุหัมมัด อับดุฮฺ(1849-1905) เขียนโดย ผศ.ดร.หะสัน หมัดหมาน) เข้าไปดาวน์โหลดอ่านเพิ่มเติมได้ที่ http://www.kaekae.pn.psu.ac.th/psuhsej/viewarticle.php?id=221
- และเกี่ยวกับที่ ผอ.เขียนว่า "วัฒนธรรมของสังคมไทย เป็นสังคมที่ให้เชื่อฟังผู้มีความรู้ ครูบาอาจารย์ และผู้อาวุโส ดังนั้น การอ่าน จึงไม่น่ามีความจำเป็น เพราะอ่านไปก็เท่านั้น ยังไงๆ ก็ต้องรับฟังคำตอบที่ถูกต่้องจากครูบาอาจารย์หรือผู้อาวุโสอยู่ดี สู้ฟังความรู้ แล้วจำความรู้นั้นไปใช้เลยดีกว่า ที่จะอ่านเอง ซึ่งก็ไม่มีความแน่นอนว่าอ่านแล้วจะได้อะไร " ทำให้ผมนึกถึงหนังสือเล่มหนึ่งที่เคยอ่านนานมากแล้วชื่อหนังสือคือ "Thai Culture and Behavior" เขียนโดย Ruth Benenedict แปลโดย พรรณี ฉัตรพลรักษ์ ที่ผมชอบคือที่ท่านอาจารย์ อานันท์ กาญจนพันธ์ แห่งมหาวิทยาลัยเชียง ใหม่เขียนไว้ในบทกล่าวนำ ของหนังสือฉบับแปลท่านเขียนว่า "...รูธ เบเนดิคต์เห็นว่าไม่มีการต่อต้านในสังคมไทยทุกคนยอมรับความคิดคุณค่าของผู้หลักผู้ใหญ่..."และอีกตอนหนึ่งท่านเขียนไว้ว่า"...แต่เมื่อได้พิจารณาเนื้อหาของวัฒนธรรมไทยที่รูธ เบเนดิคต์บรรยายมาแล้วจะพบว่าวัฒนธรรมเช่นนี้มีลักษณะไม่ต่างจากภาพตุ๊กตาน่ารักตัวหนึ่งที่เจ้าของอยากเก็บไว้ในตู้โชว์อย่างถนุถนอมให้นานแสนนานโดยไม่อยากให้มีอะไรมาเปลี่ยนแปลงได้..."