ขอบคุณทุกท่านที่เข้ามาเยี่ยมเยียนและแลกเปลี่ยนความเห็นนะคะ

ขออนุญาตตอบรวมๆในประเด็นต่างๆที่ตั้งข้อสังเกตกันมา ค่ะ

ลักษณะ  สาเหตุ ผล ของความยากจนมีหลากหลายมากค่ะ  กลุ่มคนจนที่รัฐควรให้ความสนใจมากที่สุดคือ คนจนถาวร หรือจนเรื้อรัง   ซึ่งมักเป็นกลุ่มคนที่เข้าไม่ถึงโอกาสในหลายๆด้านอย่างคนอื่นเขา 

ส่วนจนเพราะพฤติกรรม เช่น ฟุ้งเฟ้อ  ติดอบายมุข  ถ้ามีกระบวนการทางสังคมที่กำกับดูแลได้ก็จะดี  เช่น  สังคมไม่ยกย่องคนตรงที่ความมั่งมี  ความหรูหรา   พฤติกรรมฟุ้งเฟ้อถูกรังเกียจ  ไม่ยกย่องคนรวยที่เป็นเจ้าของบ่อน ฯลฯ  ก็จะแก้ปัญหาได้บ้าง  

แต่ปัญหาสำคัญคือ  สังคมเราถลำไปตรงนั้นแล้ว จะแก้อย่างไร

ส่วนจนเพราะกระบวนการ ก็เช่น ถูกโกง  หรือการคอรัปชั่น  หรือการมีนโยบายที่ไม่เป็นธรรม ก็ทำให้เกิดคนรวย-คนจนได้

สำหรับจนเพราะโครงสร้างนั้น  มีตั้งแต่  ความเสี่ยงจากลักษณะการผลิตและราคาสินค้าเกษตรที่ต้องขึ้นกับดินฟ้าอากาศ    ลักษณะการตลาดของเกษตรกรรายย่อยที่จำเป็นต้องพึ่งพ่อค้าคนกลาง    หรือ  การที่ภาคเกษตรเติบโตช้ากว่าภาคอุตสาหกรรมและบริการเพราะเมื่อคนในประเทศมีรายได้ต่อหัวเพิ่มขึ้นก็จะหันไปใช้จ่ายนอกภาคเกษตรเพิ่มขึ้น (โดยกินข้าวได้เท่าเดิม)  หรือ แม้แต่โครงสร้างทางสังคมที่มีแบ่งชั้นวรรณะ    หรือแม้แต่ส่วนบุคคลที่พิการ สูงอายุทำงานไม่ไหว ลูกหลานไม่ดูแล  ก็สร้างปัญหาความยากจนได้ทั้งสิ้น