วิเคราะห์และสรุป

     ภาวะผู้นำ เป็นกระบวนการของอิทธิพลที่บุคคลหนึ่งพยายามใช้อิทธิพลต่อบุคคคอื่นให้มีพฤติกรรมไปในทิศทางที่ต้องการ ทั้งนี้เพื่อให้บรรลุตามเป้าหมายที่ตั้งไว้ ในการกล่าวถึงภาวะผู้นำ จะต้องพิจารณาสิ่งต่อไปนี้ 3 ประการ คือ

     1.ภาวะผู้นำเป็นกระบวนการ

     2.ภาวะผู้นำอยู่ที่ระดับความถูกต้องที่ผู้ตามจะปฏิบัติตามและ

     3.การบรรลุป้าหมายที่ตั้งไว้ ผู้นำคือบุคคลที่มีอิทธิพลมากที่สุดในกลุ่ม จะมาจากการเลือกตั้ง แต่งตั้ง หรือยกย่องจากกลุ่มให้เป็นผู้ชี้แนะ ช่วยเหลือให้กลุ่มปฏิบัติกิจกรรมต่างๆ จนประสบความสำเร็จตามเป้าหมายที่ตั้งไว้

     คำว่าผู่นำ ผู้จัดการและผู้บริหาร มีความแตกต่างกัน แต่ก็ยังนิยมใช้แทนกันเพื่อให้เข้าใจ ถึงลักษณะขององค์การที่ผู้นำเกี่ยวข้องอยู่ สำหรับประสิทธิภาพของภาวะผู้นำนั้น ได้มีการสรุปเกณฑ์ที่ใช้ในการประเมินประสิทธิภาพ ผู้นำไว้ 3 เกณฑ์ คือ

     1.ผลที่เกิดขึ้นของกลุ่ม

     2.ทัศนคติของผู้ตามและ

     3.คุณภาพของกระบวนการกลุ่ม

     การศึกษาภาวะผู้นำได้ทำกันมานาน และมีงานวิจัยจำนวนมากมาย อย่างไรก็ตามก็พอจะแบ่งประเภทของการศึกษาภาวะผู้นำได้เป็น 4 แนวทางคือ

     1.การศึกษาภาวะผู้นำจากอำนาจ-อิทธิพล

     2.การศึกษาภาวะผู้นำจากพฤติกรรมของผู้นำ

     3.การศึกษาภาวะผู้นำจากคุณลักษณะ ของผู้นำ และ

     4.การศึกษาภาวะผู้นำในสภานการณ์ต่างๆ นอกจากนั้น ยังมีการศึกษาหาความสามารถพิเศษของผู้นำ ซึ่งเริ่มมีการศึกษาจริงจังประมาณต้นปี ค.ศ.1980 แต่ก็ยังมีงานวิจัยในด้านนี้ไม่มากนัก รวมทั้งยังคงศึกษาทุกภาวะผู้นำที่จะเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงของโลกที่แคบเล็ก เนื่องจากเทคโนโลยีด้านการสื่อสารที่รวดเร็ว แต่ทวีคูณด้านการแข่งขันและช่วงชิงโอกาสในทุกๆ ด้าน