นมัสการพระคุณเจ้า
ทีแรกผมแปลกใจมากที่พบข้อความว่า "คำคุณธรรมนั้น เราบัญญัติมาจากคำ Virtue ในภาษาอังกฤษ" คือ แปลกใจว่า "เราน่าจะมีความคิดเกี่ยวกับคุณธรรมเกิดขึ้นในใจของเรานานมาแล้ว" นานแค่ไหนหรือ ต้องก่อนสมัยพ่อขุนรามคำแหงประดิษฐ์อักษรไทยใช้ และก่อนมีการประดิษฐ์อักษรไทยใช้ เราก็มีภาษาของเราเองอย่แล้ว การมีภาษาใช้ แม้เพียงภาษาพูด เราก็น่าจะมีการสื่อสารเกี่ยวกับความคิดเรื่องคุณธรรม เพราะว่า "ตั้งแต่เราเรื่มเกิดมาเป็นคน" เราก็ต้อง"คิด" ว่า "เราสงสารสัตว์ที่เราเห็นคนอื่นเชือดคอแน่ๆ" และถ้าเรารู้สึกเช่นนั้น(ต้องรู้สึกสักคนหนึ่ง ! ) ก็แสดงว่า "เราเริ่มมีความรู้สึกเชิงคุณธรรมแล้ว" และ"มันต้องมีใครสักคนหนึ่งเป็นอย่างน้อยในหมู่คนไทยของเราในสมัยโน้นที่ "ชอบช่วยเหลือสัตว์เป็นนิจเพื่อไม่ให้ถูกฆ่า" และถ้าอย่างนี้ ก็แสดงว่า "ความรู้สึกเกี่ยวกับคุณธรรมได้เกิดขึ้นแล้วในหมู่คนไทยในสมัยโน้น" จึงคิดว่า เราน่าจะมี "มโนทัศน์คุณธรรม" แล้ว และ เราน่าจะมี "คำที่เป็นชื่อของมโนทัศน์นี้เกิดขึ้นแล้ว"ในสมัยโน้น ในหมู่คนไทย ซึ่งต้องก่อนสมัยพ่อขุนรามคำแหงหลายพันปี !!
มิใช่ว่าเราเพิ่งมีมโนทัศน์ตามหลังพวกฝรั่งอย่างแน่นอน ?!!
และดังนั้น เราจึงต้อง "แปลคำของเรา" "ให้ตรงกับของฝรั่ง" "มิใช่แปลของฝรั่งมาเป็นของเรา" อย่างแน่นอน