โรจน์ครับ

 บางครั้งคนในระบบก็พัวพันตนเองเข้ากับระบบจนไม่เป็นตัวของตัวเอง จนกว่าจะตระหนักว่า แท้ที่จริงแล้ว เราเองนั้นแหละคือระบบ

ที่จริงจะทำ หรือไม่ทำ genogram ก็ได้ ขอเพียงสนใจอยากรู้จักคนไข้ของเราจริงๆจังๆ เราก็จะทราบประวัติเหล่านี้เองโดยธรรมชาติ การทำ genogram จึงอาจจะนับเป็น "อุบาย" ที่ทำให้เด็กหัดทำสม่ำเสมอได้มิตินี้ไป

แต่ก็จะได้เฉพาะคนที่นำไปบูรณาการข้อมูลที่ได้เข้ากับแผนการรักษา เข้ากับเจนตคติของมุมมองตนเองได้ มิฉะนั้นก็จะเป็นเพียงการทำให้ครบ (ซึ่งกลัวจริงๆ พอเข้าที่ประชุม ก็จะมีมติประเภท อ๋อ การทำ humanized health care ก็ให้ นศพ. ทำ genogram เสียสิ....จบ!!!!!)

สำหรับคนที่ทำ palliative care ขอบอกว่ามีประโยชน์จริงๆครับ การทำ genogram เพราะมันออกมาเป็นรูปภาพ ที่สมองเรามีเนื้อที่มากกว่าพื้นที่รับส่วนที่เป็นตัวอักขระ ตัวหนังสือ