การบ้าน วันเสาร์ที่ 18  สิงหาคม  2550ทรัพยากรมนุษย์ ความคิดสร้างสรรค์ และนวัตกรรม( HR – Creativity and Innovation )                 ทุนมนุษย์  คุณพารณ  อิศรเสนา ได้กล่าวไว้ว่า  “Human Capital is the most valuable asset in any Organization”  เป็นคำกล่าวที่ถูกต้องและเป็นจริงที่สุด  ในทางปฏิบัติทุกอาชีพและทุกระดับอุตสาหกรรม  หากขาดทุนมนุษย์ที่ดีมีศักยภาพที่สมบูรณ์แล้ว ทุกองค์กรหรือระดับประเทศจะไม่สามารถขับเคลื่อนแผนงาน โครงการ และนโยบายทุกเรื่องได้บรรลุผลสำเร็จ                 ทุนมนุษย์ตามความเข้าใจของดิฉัน หมายถึง  ทุนทางเศรษฐศาสตร์ มีต้นทุน มีการลงทุนสร้างบุคคลให้มีโอกาสฝึกอบรม มีความรู้ ความสามารถ มีทักษะ ลงทุนกระตุ้นให้มนุษย์มีการพัฒนา สร้างนวัตกรรมใหม่ๆ (Innovation)  ซึ่งสามารถสร้างและเพิ่มผลผลิตให้แก่องค์กรหรือสังคมได้  สิ่งเหล่านี้มีความรู้อย่างเดียวไม่เพียงพอ ต้องมีจินตนาการด้วย (Imagination) เสมือนการสร้างให้เกิดมีความคิดในสิ่งใหม่ที่เป็น Innovationได้ ดังเหตุการณ์ในอดีตนักวิทยาศาสตร์ชื่อดัง อัลเบิร์ต ไอสไนส์ ได้กล่าวไว้ว่า “ความรู้ (Knowledge) สู้จินตนาการ(Imagination)ไม่ได้” ด้วยจินตนาการจึงได้สร้างนวัตกรรมที่เกิดประโยชน์ต่อมวลมนุษยชาติ ซึ่งเป็นหลักการทางวิทยาศาสตร์ที่สามารถพิสูจน์ทราบได้เหมือนกันทุกครั้ง เช่น “มวลสารกลายเป็นพลังงานได้”  เป็นหลักเบื้องต้นของฟิสิกส์ทางนิวเคลียร์  จึงเป็นพื้นฐานความรู้หลักให้แก่มนุษย์ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันในการนำมาใช้ประโยชน์ต่อชีวิตของมนุษย์ทั่วไป                 ยุคโลกาภิวัตน์  ทุนมนุษย์ในระดับ Macro ยิ่งมีความสำคัญมากยิ่งขึ้น “คน” เป็นศูนย์กลางของทุกสิ่ง “คน” สามารถเรียนรู้ด้วยการใช้องค์ความรู้จากหลายศาสตร์และต้องรู้ข้ามศาสตร์ ปัจจุบันเราได้ใช้ระบบสารสนเทศ (Information Technology : IT) เป็นระบบเชื่อมโยงให้มนุษย์เราสามารถค้นหาความรู้และเรียนรู้จากศาสตร์อื่นๆ ได้สะดวกยิ่งขึ้น  ยังมีศาสตร์ทางด้าน Nanotechnology, Biotechnology และอื่นๆ อีกมาก  ซึ่งสามารถนำมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อส่วนรวมระดับจุลภาค (Micro) จนถึงมหภาค (Macro) การบ้านจากศาตราจารย์ ดร.จีระ  หงส์ลดารมภ์  2  ข้อ                ข้อ 1 ความคิดของ Peter Senge แตกต่างจากทฤษฎีของ ศาสตราจารย์ ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์ อย่างไร?ขอยกเป็นตัวอย่าง เช่น  กฎของ Peter Senge 5 ประการ คือ                1.  Personal Mastery  รู้อะไรรู้ให้จริง                      ตามความเข้าใจเป็นเรื่องเกี่ยวกับปัจเจกบุคคล ที่มีความคิดริเริ่มต้องการสร้างพลังในการดำรงชีวิตและผลิตผลงานตามเป้าหมายอย่างมีกรอบ ระเบียบวินัย และวิสัยทัศน์ที่ต้องการจะรู้ให้จริงได้ต้องอาศัยการเรียนรู้คู่การฝึกฝน ปฏิบัติจนเกิดความชำนาญ มีความสามารถ รู้เท่าทันเหตุการณ์ว่าเรากำลังจะทำอะไร  ขั้นตอนการดำเนินการอย่างไร  จุดมุ่งหมายอยู่ตรงไหน?                2.  Mental Models  แบบอย่างทางความคิด                     เป็นความคิดแบบสร้างสรรค์ของบุคคล  ที่ได้รับอิทธิพลจากการรับรู้  สะสมความเชื่อจนฝังใจมายาวนาน  มีทั้งเรื่องฝังใจที่ดี สังคมยอมรับก็จะเป็นประโยชน์ต่อองค์กร  หากเป็นเรื่องฝังใจและยึดติดในสิ่งที่ไม่ถูกต้อง  ไม่เป็นที่ยอมรับของสังคม ก็จะกลายเป็นอุปสรรคขัดขวางการพัฒนาขององค์กรและปิดกั้นการเรียนรู้ในสิ่งใหม่ๆ                3.  Shared Vision เห็นอนาคตร่วมกัน                       การที่ทุกคนในองค์กรจะเห็นอนาคตร่วมกันได้นั้น ต้องมีขั้นตอน มีกระบวนการทางความคิด มีระเบียบวินัย โดยเฉพาะต้องมีวิสัยทัศน์ร่วมกันกับเจ้าของกิจการ ตั้งแต่เริ่มก่อตั้งองค์กรเพื่อความอยู่รอด พนักงานในองค์กรต้องร่วมกันคิดสร้างสรรค์ มีวิสัยทัศน์ไปในแนวทิศทางเดียวกัน จึงจะสามารถทำงานให้องค์กรได้อย่างทุ่มเทใจ (Commitment)  มีจุดเป้าหมายเดียวกันจะได้รวมพลังเป็นหนึ่งเดียว ในการขับเคลื่อนองค์กรไปสู่จุดมุ่งหมายในอนาคตที่ได้ร่วมกันกำหนด                4.  Team Learning  เรียนเป็นทีม       การทำงานเป็นทีม  ที่มีเป้าหมายเพื่อต้องการให้ประสบผลสำเร็จในระยะเวลาอันสั้นที่สุด อย่างมีประสิทธิผล  หากต่างคนต่างทำก็จะไม่สามารถแข่งขันกับคู่แข่งได้  การเรียนรู้เป็นทีมในองค์กรทำให้เข้าใจในอำนาจหน้าที่ความรับผิดชอบของแต่ละคนเป็นการประหยัดเวลาที่จะเสียไปกับการโต้แย้งทำความเข้าใจ  การทำงานเป็นทีมสามารถเรียนรู้ แลกเปลี่ยนประสบการณ์ซึ่งกันและกัน  เพิ่มองค์ความรู้และพัฒนาทักษะได้อย่างรวดเร็ว5.       System Thinking  คิดมีเหตุผล                     การคิดอย่างเป็นระบบที่สามารถเชื่อมโยงและมีความสัมพันธ์ระหว่างหน่วยงานต่างๆ ในองค์กรให้เป็นหนึ่งเดียวอย่างมีเอกภาพ  สามารถร่วมกันคิดเป็นเชิงระบบ และทำงานร่วมกันได้อย่างมีสัมพันธภาพที่ดีต่อกัน  จึงจะนำองค์กรไปสู่ความ สำเร็จได้ตามเป้าประสงค์                 ความคิดของศาสตราจารย์ ดร.จีระ  หงส์ลดารมภ์  ในทฤษฎีทุน 8 ประการ1.       Human Capital  ทุนมนุษย์  เป็นส่วนที่สำคัญที่สุด  เป็นต้นทุนทางเศรษฐศาสตร์ จำเป็นต้องพัฒนาให้มีมูลค่าเพิ่มด้วยการฝึกทักษะ เพิ่มองค์ความรู้  มีความสามารถ มีศักยภาพที่จะนำองค์ความรู้มาใช้สร้างนวัตกรรม (Innovation) เช่น Product และ Service ใหม่ๆ  ความเห็นของศาสตราจารย์ ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์ มี 3 เรื่อง คือ “Ideas ใหม่ หรือ Creativity และ บวกกับความรู้”2.       Intellectual Capital ทุนทางปัญญามาจากความคิดของนักเศรษฐศาสตร์ Economic of Friendship มนุษย์เกิดมาเท่ากัน หากใครลงทุนมากกว่าก็จะเป็นผู้ชนะ  ทุนทางปัญญา ต้องรู้จักใช้ความรู้ให้เป็น  ต้องคิดให้เป็น  วิเคราะห์ให้เป็น  ต้องใช้เวลาสะสม  เรียนรู้จากประสบการณ์จึงมีมูลค่าสูง ทุนทางปัญญาหากสามารถนำมาใช้ (Apply) ให้เป็นประโยชน์ในระดับชาติ Macro  ประเทศจะเจริญรุ่งเรืองไม่แพ้ชาติอื่นใด3.       Ethical Capital ทุนทางจริยธรรมค่านิยมของสังคมแถบเอเชียจะเน้นเรื่องจริยธรรมเป็นหลักสำคัญที่สุด โดยเฉพาะนักธุรกิจและนักการเมืองจำเป็นต้องมีจริยธรรมประจำจิตเพียงพอที่จะไม่คิดทำร้ายสังคม4.       Happiness Capital ทุนแห่งความสุขโลกมีการแข่งขันสูงมาก มนุษย์เริ่มหันมาให้ความสำคัญเรื่อง มีความสุข  มีความพอใจในการทำงาน  ซึ่งทำให้ลูกค้าและสังคมได้ประโยชน์ ทุกอย่างมีความสมดุล  คนมีความสุขจะมีความยั่งยืน5.       Social Capital ทุนทางสังคมในสังคมตะวันออกทุนทางสังคมมีความหมายและสำคัญมาก  ทุนทางสังคมต้องมีเครือข่าย (Network) ไม่เฉพาะกลุ่มใกล้ตัว เครือข่ายสังคมภายนอก เช่น ต่างประเทศ สื่อมวลชน ภาครัฐ ภาคธุรกิจเอกชน ซึ่งเป็นตัวจักรกลจะขับเคลื่อนไปสู่ความสำเร็จด้วยความสัมพันธ์ที่ดีและมีความเชื่อถือ “Trust” 6.       Sustainability Capital ทุนแห่งความยั่งยืนการที่จะรักษาให้เป็นทุนที่ยั่งยืนได้นั้นเป็นเรื่องยากมากเนื่องจากยุค Global Market มีการแข่งขันสูงมาก  มีเหตุการณ์ภายนอกหลายประการที่นอกเหนือการควบคุมได้ เช่น สภาวะโลกร้อน แผ่นดินไหว ฯลฯ เป็นต้น  ความยั่งยืนต้องเริ่มสมมติฐานจากทุกฝ่ายได้รับความสมดุลตามธรรมชาติและได้รับความเป็นธรรมในการดำเนินธุรกิจ7.       Digital Capital ทุนทาง IT เราคงจะปฏิเสธไม่ได้สำหรับมนุษย์ยุคปัจจุบัน ต้องมีทุนทางเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ICT)  ไว้ใช้เป็นเครื่องมือในการติดต่อสื่อสารกันทั่วทุกมุมโลก  มีพลังและมีศักยภาพ      มีโอกาสที่เท่าเทียมกันในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร  สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มได้สูงสุด8.       Talented Capital ทุนทาง Knowledge, Skill และ Mindsetทุนทางความรู้และทักษะสามารถฝึกอบรมใฝ่หาความรู้ได้ แต่ทุนทางทัศนคติ (Mindset) มีคุณค่าสูงที่สุดต้องลงทุนฝึกอบรมเริ่มตั้งแต่จากสถาบันครอบครัวเป็นต้น มาจนถึงสิ่งแวดล้อม สังคมในปัจจุบัน สรุปข้อแตกต่างระหว่าง “กฎของ Peter Senge  5 ประการ (The Fifth Discipline) กับ ทฤษฎีทุน 8 ประการที่เป็นพื้นฐานของ “ทรัพยากรมนุษย์”  Peter Senge จะเน้นกฎ ระเบียบวินัย เหมาะกับวัฒนธรรมในการบริหารจัดการแบบตะวันตก และวิธีกระตุ้น พัฒนา ฝึกอบรมคน จะเน้นผลประโยชน์ตอบแทนบุคลากรและขององค์กรมากกว่าผลประโยชน์ต่อสังคมโดยรวม จะเป็นภาคปฏิบัติในระดับ Micro มากกว่า Macro ศาสตราจารย์ ดร.จีระ  หงส์ลดารมภ์ทฤษฎี 8K’s ใหม่ จะเน้นการพัฒนาคนในภาพกว้างด้วยการสร้างทุนมนุษย์ให้มีมูลค่าเพิ่มเพื่อประโยชน์สุขต่อสังคมและประเทศระดับ Macro มากกว่า Micro จะเน้นเรื่องภูมิปัญญา จริยธรรม ความสุข ความรู้สึกเหมาะกับวัฒนธรรมซีกตะวันออกและประเทศไทย  เรื่องเกี่ยวกับความรู้ ความสร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ ซึ่งนำมาประยุกต์ใช้ได้กับวัฒนธรรมแถบตะวันออกและตะวันตกในระดับ Macro และ Micro ข้อ 2   จะทำอย่างไรให้ความคิดนี้ขยายไปในวงกว้างตามความคิดของดิฉัน เข้าใจว่า ก่อนจะเป็นทฤษฎีได้นั้นต้องขึ้นอยู่กับสมมติฐานจากจินตนาการ (Imagination) อย่างมีเหตุมีผล เมื่อได้ข้อสรุปจากความคิดจนสรุปเป็นเหตุเป็นผลได้แล้ว  จึงนำมาทดลองใช้ในหลากหลายรูปแบบ  หลายๆ ครั้งจนเกิดผลลัพธ์ที่ได้มาเป็นที่ยอมรับจึงตั้งเป็นทฤษฎีให้นำไปใช้ได้สู่สาธารณะ ดังนั้นการจะนำไปเผยแพร่ให้เป็นที่ยอมรับและนิยมใช้อย่างกว้างขวางนั้น น่าจะมีหลายช่องทาง เช่น-          เขียนบทความโดยอ้างทฤษฎีนี้สู่สาธารณชนอ่านได้อย่างเข้าใจง่าย-          การจัดสัมมนา การอภิปราย ปราศรัย-          นักศึกษา ลูกศิษย์ อาจารย์ ช่วยเผยแพร่ผ่านข้อเขียนในบทความ รายงานและวิทยานิพนธ์-          พูดในที่สาธารณะในรูปแบบต่างๆ-          นำไปปฏิบัติให้เกิดเป็นรูปธรรมและขยายประสบการณ์ให้ประชาชนทั่วไป ได้สัมผัส ได้เข้าใจอย่างลึกซึ้งจนกระทั่งนำไปใช้อ้างอิงทางวิชาการและทางภาคปฏิบัติได้เป็นกิจวัตร                                                                                                                                     นางเครือวัลย์  สมณะ 23  สิงหาคม  2550