คนไทยในชนบทอ่านหนังสือกันน้อย  ก็เพราะวิถีชีวิตของเขาพึ่งพาหนังสือในการดำรงชีวิตน้อยกว่าคนไทยในเมือง เขาสามารถเรียนรู้และฝึกฝน จากคำสอนคำบอกเล่า  จากธรรมชาติ และจากสังคมได้โดยตรง      ดังนั้น การจะอ่านหนังสือหรือไม่  จึงไม่ใช่เรื่องสำคัญ

ต่อเมื่อเขาเข้ามาใช้ชีวิตในเมือง  ความจำเป็นที่เขาจะต้องอ่านหนังสือมีมากขึ้น   ไม่เพียงเพื่อปรับปรุงอาชีพของเขาเอง แต่เพื่อให้เอาตัวรอดได้ในสังคม

หากชนบทเปลี่ยนไปในทางพึ่งพาหนังสือมากขึ้น  คนไทยในชนบทก็จำเป็นอยู่เองที่จะต้องอ่านหนังสือมากขึ้น 

การสร้างวัฒนธรรมของการอ่านไม่ได้เกิดขึ้นลอยๆ ตามความต้องการและนโยบายของใคร   หรือให้ใครมาเป็นพรีเซ็นเตอร์  แต่มันจะเกิดขึ้นเมื่อสังคมได้เปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมแห่งการเรียนรู้นั่นด้วยตัวของมันเอง