นมัสการพระคุณเจ้า

การคล้อยตามที่นักจิตวิทยาศึกษากันมากก็คือ  "การคล้อยตามคำขอร้อง, การคล้อยตามคำสั่ง, การคล้อยตามกลุ่ม"

ในวันแต่งงาน ถ้าเจ้าภาพกล่าวว่า "ขอเชิญทุกท่านโปรดยืนขึ้น และดื่มอวยพรให้คู่บ่าวสาว"  แล้วทุกคนก็ยืนขึ้น  "การยืนขึ้น" นั้นเป็นพฤติกรรม"การคล้อย"คำขอร้อง  แต่ถ้านายอำเภอออกคำสั่งด้วยวาจาแกเสมียน ว่า "เอาเอกสารนี้ไปพิมพ์ให้หน่อย ผมต้องการก่อนเที่ยง"  เสมียนนั้นพิมพ์ให้  ดังนี้เป็นการ "คล้อยคาม"คำสั่ง  และถ้าเราเห็นทุกคนถอดรองเท้าก่อนเข้าโบสถ์ เราก็ถอดบ้าง  ดังนี้เป็นการ"คล้อยคาม" กลุ่ม 

ถ้าหากว่า "ไม่มีใครคล้อยตาม" ตามตัวอย่างข้างบนนี้  สังคมก็ "ไม่เข้มแข็ง" ถูกดูดกลืนไปสิ้นไม่วันใดก็วันหนึ่ง วัฒนธรรมของกลุ่มนั้นๆก็จะแตกสลาย 

การคล้อยตามจึง"มีประโยชน์" ต่อสังคม ในแง่นี้แล

แต่สำหรับ "ผู้นำ" แล้ว  เขามักจะไม่คล้อยตามง่ายๆ ลองคิดดู  ถ้าผู้นำของกลุ่มเรา "คล้อยตามง่าย" แล้วอะไรจะเกิดขึ้น  ถ้า"ปปช. คล้อยตามแรงบีบเย้วๆ" ที่อยู่ข้างนอกห้องพิจารณาโน่น  แล้วอะไรจะเกิดขึ้น  พวกหัวแข็งจึงเหมาะกับ "คนที่จะมาเป็นกรรมการตัดสินต่างๆ"

"วัฒนธรรม" เราใช้กับสังคมมนุษย์