ผู้นำ-การเปลี่ยนแปลง-พลังขับเคลื่อนองค์กร(ตอนที่ 2)
ด้วยเหตุที่เห็นความสำคัญของภาวะผู้นำที่มีต่อความสำเร็จ ความล้มเหลวของกิจกรรมกลุ่มหรือองค์การ จึงได้มีการศึกษาค้นคว้า และวิจัยเกี่ยวกับลักษณะของผู้นำที่ดีและเหมาะสมกันอย่างกว้างขวางตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน
อย่างไรก็ตามความรู้ที่เกี่ยวกับภาวะผู้นำที่มีมีประสิทธิภาพก็ยังคงหาข้อยุติมิได้อยู่นั้นเอง Ulllrich และ Wieland ได้กล่าวถึงภาวะผู้นำไว้ ดังนี้
ภาวะผู้นำนั้นส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรม(ที่ดำเนินการอยู่ในแวดวงขององค์การ) ซึ่งมีอิทธิพลต่อวิถีทางของสมาชิกนำในองค์การที่ถือเป็นแนวประพฤติปฏิบัติ ภาวะผู้นำบางครั้งก็เป็นเสมือนอำนาจบารมี แต่ในที่นี้เราเห็นว่า มันคือพฤติกรรมต่าง ๆ ซึ่งอาจหมายรวมถึง ผู้นำแบบเผด็จการนิยมด้วย ดังจะเห็นได้ว่าประสิทธิภาพผู้นำที่มีพฤตกรรมแตกต่างกันนั้น จะมีความแตกต่างกันตามลักษณะของสถาการณ์นั้น ๆ (Ulrich) and Wieland, 1980:316)
G.R. Terry กล่าวถึงภาวะผู้นำไว้ ดังนี้ “เรามองภาวะผู้นำ เสมือนความสามารถของบุคคลหรืผู้นำที่จะแสดงวิธีการทำงานและทำให้ผู้ใต้บังคับบัญชาสามารถทำงานร่วมกันได้ด้วยความเชื่อมั่นและความกระตือรือร้นในงานนั้น” (Terry,1981:105)
จากตัวอย่างความหมายของภาวะผู้นำ พอสรุปได้ลักษณะของภาวะผู้นำโดยทั่วไปได้ดังนี้
- มีผู้นำแลผู้ตามโดยการใช้อำนาจและอิทธิพ
- มีลักษณะเป็นกระบวนการ
- มีวัตถุประสงค์รวมกัน
- แสดงออกในรูปพฤติกรรมต่าง ๆ
- อาศัยสถานการณ์เข้ามาเยวข้องด้วย
อย่างไรก็ตามลักษณะของภาวะผู้นำเท่าที่เป็นอยู่ ยังคงต้องการศึกษาค้นคว้าวิจัยต่อไปอีก ทั้งนี้เพราะยังหาข้อยุติไม่ได้แน่ชัดว่า ผู้นำที่มีประสิทธิภาพจะต้องอาศัยปัจจัย สถานการณ์ และสิ่งแวดล้อมอย่างไรบ้าง เพราะสภาพแวดล้อมทางการบริหารจัดการ มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว อยู่เสมอ "ความสำเร็จในอดีต จึงไม่สามารถรับรองความสำเร็จในอนาคตได้อีกต่อไป"