|
ดู พาลี |
กุมิตัน |
เสนาวานรพวกสิบแปดมงกุฎ มีประกายสีทอง เป็นอวตารของพระเกตุ ซึ่งเป็นเทวดานพเคราะห์ เพื่อลงมาช่วยพระราม หรือ พระนารายณ์อวตาร |
เกศราเกยูร |
หรือเกยูร เป็นเสนาวานรพวกสิบแปดมงกุฎ เป็นอวตารของพระวิรุฬหก ซึ่งเป็นจ้าวแห่งกุมภัณฑ์ โลกบาลหนใต้ |
เกสรทมาลา |
เสนาวานรพวกสิบแปดมงกุฎ เป็นปีกซ้ายให้สุครีพเมื่อรบกับกุมภกรรณ เป็นปีกซ้ายเช่นกันเมื่อพระรามรบกับทศกัณฐ์ครั้งแรก โดยสุครีพจัดทัพเป็นรูปอินทรีพยุหบาตร |
โกมุท |
เสนาวานรพวกสิบแปดกุฎ คือพระหิมพานต์มาเกิดเป็นผู้ฆ่าไวยกาสูร เมื่อเสร็จศึกลงกาได้เป็นมหาเสนาฝ่ายซ้ายแห่งเมืองขีดขินคู่กับไชยามพวานเสนาฝ่ายขวา |
ขุนนน |
เสนาวานรชาวเมืองชมพู คุมทหาร ๕ (สิบ) สมุทร ร่วมกับวิสันตราวี และโชติมุกข์มาช่วยพระรามทำสงคราม |
ขุนนิล |
เสนาวานรชาวเมืองชมพู คุมทหาร ๗ สมุทร ร่วมกับนิลปานันไปช่วยพระรามทำสงคราม |
จังเกียง |
ลิงพวกหนึ่งในกองทัพพระราม |
ชมพูพาน |
พญาวานรเกิดจากเหงื่อไคลของพระอิศวร ประทานเป็นลูกเลี้ยงพญาพาลี เมื่อพาลีตายแล้วสุครีพพาเข้าถวายตัวกับพระรามพร้อมองคต เมื่อพระรามใช้หนุมานกับองคตไปส่งข่าวพระถวายแหวนและผ้าสไบแก่นางสีดา ได้ให้ชมพูพานไปด้วย เมื่อไพนาสุริยวงศ์หรือท้าวทศพินเป็นกบฏที่เมืองลงกา ชมพูพานเป็นทูตถือสารจากพระพรตตามไปเฝ้า เกิดมีปากเสียงกันรุนแรง ชมพูพานโดดถีบทศพินตกจากแท่นแล้วต่อยตีจนเลือดโซม เมื่อพระลักษมณ์ถูกศรพรหมาสตร์ของอินทรชิต ชมพูพานเป็นผู้บอกว่ามียาแก้ที่เขาอาวุธ ให้หนุมานไปเอา เมื่อเสร็จศึกแล้วได้รับความชอบได้ไปครองเมืองปางตาล |
ชามพูวราช |
พญาวานร มีอีกชื่อหนึ่งว่านิลเกสร มีกำเนิดจากต้นไผ่ซึ่งฤษีสุขวัฒนนำไปถวายพระอิศวร พระอิศวรนำไปทำเป็นธนู พอลองโก่งดู ธนูหักเป็น สองท่อน ก็โยนทิ้งลงพื้นดิน ปลายธนูเกิดเป็นพญาวานรชื่อนิลเกสรหรือชามพูวราช ต้นธนูเกิดเป็น พญาอสูรชื่อเวรัมภ์ เมื่อพระรามทำศึกกับทศกัณฐ์ ชามพูวราชเป็นผู้ออกความคิดให้พระรามจองถนนไปลงกา เมื่ออินทรชิตทำพิธีชุบศรนาคบาศ ชามพูวราชอาสาไปล้างพิธีโดยแปลงร่างเป็นหมีไปกัดไม้โรทันให้หักลงเมื่อเสร็จสงครามได้เป็นอุปราชเมืองปางตาล |
โชติมุกข์ |
เสนาวานรเมืองชมพู คุมพล ๕ (สิบ) สมุทรร่วมกับวิสนตราวี และขุนนน เพื่อไปช่วยพระรามรบ |
ไชยามพวาน |
เสนาวานรพวกสิบแปดมงกุฎ เมื่อพระรามให้ยกทัพไปรอบศึกลงกา อาสาเป็นผู้ถือธงชัย โดยอางว่าพระอิศวรประสาทพรให้เป็นผู้เชิญธงชัยนำกองทัพพระราม เพื่อมีชื่อเป็นมงคล ตัดไม้ข่มนามฝ่ายอสูรได้ทุกตน เป็นมหาเสนาฝ่ายขวาแห่งเมืองขีดขินคู่กับโกมุทซึ่งเป็นมหาเสนาฝ่ายซ้าย |
ญาณรศคน |
หรือรสคนธ์ เสนาวานรเมืองขีดขินคุมทัพ ๑๐ สมุทร ร่วมกับวานรอีก ๔ ตน ในการรบระหว่างพระรามกับทศกัณฐ์ครั้งแรก สุครีพจัดทัพเป็นรูปอินทรีพยุหบาตร ญาณรศคน เป็นเท้าซ้าย |
เตี่ยวเพชร |
เสนาวานรในการรบระหว่างพระรามและทศกัณฐ์ครั้งแรก สุครีพจัดทัพเป็นรูปอินทรียาตรา เดียวเพชรเป็นเล็บนกอินทรี |
ทวิพัท |
เสนาวานรเมืองขีดขิน คุมทัพ ๑๐ สมุทรมากัญจวิก |
นิลเกศี |
เสนาวานร เป็นนายกองขันในกองทัพสุครีพเมื่อยกไปรบกับกุมภกรรณ |
นิลเกสร |
(ดู ชามพูวราช) |
นิลขัน |
เสนาวานรพวกสิบแปดมงกุฎชาวเมืองชมพูคุมทหาร ๕ สมุทรร่วมกับนิลราชไปช่วยพระรามทำสงคราม คือพระพิเนตร (พระพิฆเนศร ? ) แบ่งภาคมาเกิด เมื่อพระรามรบกับทศกัณฐ์ครั้งแรก สุครีพจัดทัพเป็นรูปอินทรีพยุหบาตร นิลขันเป็นตาอินทรีคู่กับนิลเอก |
นิลนน |
หรือนิลนนท์ พญาวานรพวกสิบแปดมงกุฎชาวเมืองชมพูคุมพล ๑๐ สมุทรร่วมกับนิลเอกไปช่วยพระรามทำสงคราม คือพระเพลิงมาเกิดเพื่อปราบเหล่ามาร เป็นกองหน้าให้สุครีพเมื่อรบกับกุมภกรรณหลังจากเสร็จศึกลงกา ได้บำเหน็จเป็นอุปราชเมืองชมพู คราวพระพรตทำศึกกับท้าวจักรวรรดิ เมืองมลิวันเป็นทูตไปสื่อสาร เมื่อท้าวจักรวรรดิไม่ยอมไปเฝ้า ได้แสดงเดชโดยการแกว่งพระขรรค์เป็นเพลิงเผาผลาญทั้งเมือง และหักยอดปราสาทไปถวายพระพรต |
นิลปานัน |
เสนาวานรพวกสิบแปดมงกุฎ ชาวเมืองชมพู คุมพล ๗ สมุทรร่วมกับขุนนิลไปช่วยพระรามทำสงคราม พระราหูจุติมาเกิด |
นิลปาสัน |
เสนาวานรพวกสิบแปดมงกุฎ ชาวเมืองชมพู พระศุกร์อุบัติลงมาเกิด เป็นเกียกกายในกองทัพสุครีพรบกับกุมภกรรณ |
นิลพัท |
หรือนิลพัทธ์ พญาวานรอยู่เมืองชมพู โคลงประจำภาพนับเข้าอยู่ในพวกสิบแปดมงกุฎ เป็นลูกพระกาล พระอิศวรประทานให้ไปเป็นหลานของท้าวมหาชมพู เมื่อท้าวมหาชมพูถูกหนุมานจับไปเฝ้าพระราม จึงแปลงร่างเป็นแมลงวันตามไป ท้าวมหาชมพูนำเข้าถวายตัวต่อพระราม นิลพัทยังผูกเจ็บหนุมาน เมื่อตอนจองถนนเกิดทะเลาวิวาทกันเพราะนิลพัทรับก้อนหินด้วยมือซ้าย พระรามกริ้ว บัญชาให้ไปอยู่รักษากรุงขีดขิน ทำหน้าที่ส่งเสบียงให้กองทัพเดือนละครั้ง ศึกลงกาครั้งหลัง พระรามให้พระพรตพระสัตรุดไปปราบ นิลพัทอาสาไปทำศึก ได้เนรมิตตัวทอดเป็นถนนให้กองทัพข้ามไปลงกา เมื่อพระสัตรุดต้องหอกเมฆพัทของสุริยาภพ นิลพัทเป็นผู้ไปเอามูลโคอุศุภราชมาแก้ เมื่อพระสัตรุดถูกราหูจับได้ก็ตามไปแก้ไข ตามล้างพิธีท้าวไวยตาลในบาดาล นอกจากนี้ยังรบฆ่าฝ่ายยักษ์หลายตน มีบทบาททำนองเดียวกับหนุมานในศึกลงกาครั้งแรก เสร็จศึกมลิวันแล้ว จึงได้ศักดิ์เป็นพญาอภัยพัทธพงศาอุปราชเมืองชมพู |
นิลพานร |
เสนาวานรพวกสิบแปดมงกุฎ พระเสาร์แบ่งภาคมาเกิดบางทีเรียกชื่อว่าวิมล หรือพิมล ในตอนพระรามรบกับทศกัณฑ็ครั้งแรก สุครีพจัดทัพเป็นรูปอินทรีพยุหบาตร พิมลเป็นเท้าขวา |
นิลราช |
เสนาวานรพวกสิบแปดมงกุฎ ชาวเมืองชมพู คุมพล ๕สมุทรร่วมกับนิลขัน มาช่วยพระราม คือพระสมุทรแบ่งภาคมาเกิด ครั้งหนึ่งเคยแกล้งขโมยไม้เท้าพระฤษีชื่อคาวินท์ไปซ่อน พระฤษีจึงสาปว่าถ้าเอาของสิ่งใดทิ้งลงน้ำให้ของนั้นจมอยู่กับที่ไม่ลอยขึ้นมา หากพระรามจองถนนข้ามไปลงกา ให้นิลราชขับเคี่ยวรับก้อนหินเพียงตัวเดียวจึงจะพ้นสาป เมื่อเสร็จศึก ได้ตำแหน่งอุปราชเมืองอัศดงค์ |
นิลเอก |
เสนาวานรพวกสิบแปดมงกุฎ ชาวเมืองชมพู คุมพลสิบสมุทรคู่กับนิลนนมาช่วยพระราม คือพระพินายมาเกิด |
ปิงคลา |
เสนาวานรเมืองขีดขิน ร่วมกับพญาวานรอีก ๗ ตัว คุมพล สามสิบสมุทรมาช่วยพระรามทำสงคราม |
พาลี |
เป็นลูกของพระอินทร์กับนางกาลอัจนาซึ่งเป็นภรรยาของฤษีโคดม ฤษีโคดมสาปให้เป็นลิงป่า พระอินทร์จึงสร้างเมืองขีดขินให้อยู่ ได้ชื่อว่าพญากากาศ ส่วนลูกของพระอาทิตย์ซึ่งเกิดกับนางกาลอัจนาเช่นกันชื่อสุครีพ เป็นอุปราช พญากากาศและสุครีพเคยช่วยตั้งเขา พระสุเมรุให้ตรงตามเดิม หลังจากที่เอียงไปเพราะรามสูรจับอรชุนฟาด พระอิศวรจึงประทานชื่อ ใหม่ว่า พาลี ประทานตรีเพชร และให้พรว่าถ้ารบกับใคร ให้กำลังลดจากตัวผู้นั้นกึ่งหนึ่ง ไปเพิ่มกำลังให้พาลี ต่อมาทรงฝากนางดาราใส่ผอบให้พาลีไปให้สุครีพ พาลีแย่งนางดารามาเป็นชายาเมื่อครั้งที่ทศกัณฐ์พานางมณโฑเหาะผ่านไป พาลีก็เหาะขึ้นไปรบกับทศกัณฐ์และได้นางมณโฑเป็นชายา มีลูกชื่อ องคต สมัยหนึ่งทรพีท้ารบ พาลีไปรบกับทรพีในถ้ำ โดยสั่งสุครีพว่า หากรบอยู่เจ็ดวันไม่กลับมาให้ไปดู ถ้าเห็นเลือดไหลออกมาแปลว่าเป็นเลือดพาลี ให้เอาหินปิดปากถ้ำไว้เพื่อไม่ให้ใครๆ เห็นศพ สุครีพคอยจนเกินกำหนดไปดูที่ถ้ำเห็นเลือดใสเพราะฝนตก เข้าใจว่าพาลีตายแล้ว จึงปิดปากถ้ำ พาลีจึงโกรธสุครีพ ไล่ออกจากเมือง เมื่อพระรามตามหานางสีดา พบสุครีพทรงทราบเรื่องก็บอกให้สุครีพไปท้าพาลีให้ออกรบ สุครีพกับพาลีคล้ายกันมาก เมื่อสุครีพรบกับพาลีกลางอากาศ พระรามให้สุครีพผูกผ้าสีแดงไว้ที่ข้อมือ แล้วแผลงศรฆ่าพาลี พาลีไปเกิดในสวรรค์ชั้นยามา ครั้งทศกัณฐ์ตั้งพิธีชุบหอกกบิลพัท พระอิศวรให้เทพบุตรพาลีไปทำลายพิธี |
พิมล |
ดู นิลพานร |
มหัทวิกัน |
เสนาวานรเมืองขีดขิน คุมพล ๑๐ สมุทรร่วมกับวานรอีก ๓ ตัวมาช่วยพระรามทำสงคราม |
มหาชมพู |
ท้าวมหาชมพู หรือ ท้าวชมพู ครองเมืองชมพู มเหสีเป็นนางในทวีปอุดรชื่อแก้วอุดร ไม่มีบุตร ธิดา พระอิศวรจึงประทานวานรลูกพระกาลชื่อนิลพัทไปช่วยดูแลเป็นเพื่อนรักกับพญาอากาศ(พาลี) เมืองขีดขิน เป็นผู้มีฤทธิ์ไม่กลัวใคร ไม่ไหว้ใครยกเว้นพระอิศวรและพระนารายณ์เท่านั้น เมื่อพระรามประชุมพลวานรที่เขาคันธมาทน์ให้สุครีพและหนุมานนำสารมีบัญชาของพระองค์ให้ท้าวมหาชมพูมาเฝ้าท้าวมหาชมพูไม่เชื่อว่าเป็นสารจากพระนารายณ์จึงไม่ยอมมา หนุมานใช้มนตร์สะกดแล้วแบกมาทั้งแท่นบรรทม เมื่อทราบว่าพระรามคือนารายณ์อวตารก็ยกเมืองชมพูให้ พระรามสั่งให้ครองเมืองตามเดิมและให้รักษาเมืองขีดขินด้วยพระองค์ขอเกณฑ์ไปแต่รี้พลโดยมีนิลพัทเป็นแม่ทัพ |
มัจฉานุ |
ลูกของหนุมานกับนางสุพรรณมัจฉา ตัวเป็นวานรหางเป็นปลาไมยราพนำไปเลี้ยงเป็นบุตรบุญธรรม เมื่อหนุมานตามไปช่วยพระรามซึ่งถูกไมยราพจับตัวไป จึงได้พบมัจฉานุ สู้รบกันเพราะไม่ทราบว่าเป็นพ่อลูก ต่อมาเมื่อทราบว่าหนุมานเป็นพ่อจึงให้ผ่านด่านไป เมื่อหนุมานฆ่าไมยราพแล้วตั้งให้เป็นอุปราชบาดาล หลังจากศึกลงกา ไวยวิกเจ้าเมืองบาดาลพามัจฉานุไปเฝ้าพระราม พระรามตัดหางออกตั้งให้เป็นพญาหนุราชกินเมืองมลิวัน ได้นางรัตนมาลีธิดาท้าวจักวรรดิเจ้าเมืองเดิมเป็นชายา |
มากัญจวิก |
เสนาวานรเมืองขีดขิน คุมพล ๑๐ สมุทร พร้อมกับทวิพัทไปช่วยพระรามทำสงคราม |
มายูร |
เสนาวานรสิบแปดมงกุฎคืออวตารของพระวิรูปักษ์ |
มารนุราช |
ดู อสุรผัด |
มาลุนทเกสร |
หรือมาลุน เสนาวานรสิบแปดมงกุฎ คือ พระพฤหัสบดีมาเกิด เป็น ๑ ใน ๗ ของเสนาวานรเมืองขีดขินที่นำรี้พล ๓๐ สมุทรไปช่วยพระรามทำสงคราม |
ยามพะวาน |
เสนาวานรของพญาพาลี ถูกใช้ให้ไปนำตัวทศกัณฐ์ซึ่งถูกจับในพิธีสรงองคตมาผูกทรมานไว้ที่หน้าท้องพระโรง |
รสคนธ์ |
ดู ญาณรศคน |
วาหุโรม |
เสนาวานรเมืองขีดขินเป็น ๑ ใน ๗ ของเสนาวานรนำรี้พล ๓๐ สมุทรไปช่วยพระราม เป็นปีกขวาในกองทัพสุครีพยกไปรบกับกุมภกรรณ เช่นเดียวกับเป็นปีขวาเมื่อพระรามรบกับทศกัณฐ์ครั้งแรก |
วิมนราช |
ทหารวานรในกองทัพที่รบกับทศกัณฐ์คราวแรก |
วิมล |
ดู นิลพานร |
วิสันตราวี |
เสนาวานรพวกสิบแปดมงกุฎ ชาวเมืองชมพูเป็น ผ็คุมรี้พล ๕ (สิบ) สมุทรพร้อมขุนนน และโชติมุกข์มาช่วยพระรามคือ พระอังคารมาเกิด |
ไวยบุตร |
เสนาวานรพวกสิบแปดมงกุฎชาวเมืองขีดขิน |
ไวยวงศา |
ดู สุครีพ |
ศรราม |
หรือ อุศุภศรราม เสนาวานรชาวเมืองขีดขินเป็น ๑ ใน ๗ ตนที่คุมรี้พล ๓๐ สมุทรไปช่วยพระราม หลังเสร็จศึกได้เป็นอุปราชเมืองโรมคัล |
สังวานร |
ชื่อปลอมของหนุมาน เพื่อพูดหลอกท้าวสหัสเดชะใช้เชื่อว่าเป็นพลทหารหนีจากกองทัพพระราม |
สัตพลี |
เสนาวานรพวกสิบแปดมงกุฎ ชาวเมืองขีดขินคือพระจันทร์จุติมาเกิด เป็นผู้ดูแลจัดทำรายชื่อผู้ทำชอบผิดต่างๆ หลังเสร็จศึกได้ตำแหน่งเป็นอาลักษณ์ |
สิบแปดมงกุฎ |
เสนาวานรทั้ง ๑๘ ตน ล้วนอวตารมาจากเทวดาต่างๆเพื่อช่วยพระราม ประกอบด้วย ชาวขีดขิน ๙ ตน คือ เกยูร โกมุท ไชยามพวาน มาลุนทเกสร วิมล ไวยบุตร สัตพลี สุรกานต์ สุรเสน ชาวชมพูอีก ๖ ตน คือ นิลขัน นิลปานัน นิลปาสัน นิลราช นิลเอก วิสันตราวี และที่ไม่ปรากฎเมืองอีก ๓ ตน คือ กุมิตัน เกสรทมาลา มายูร |
สุครีพ |
พญาวานร ลูกพระอาทิตย์กับนางกาลอัจนา ซึ่งเป็นเมียของฤาษีโคดม เป็นน้องร่วมมารดาเดียวกับพาลี มีชายาชื่อ นางดาราวดี ซึ่งพระอิศวรประทานโดยฝากพาลีไป หลังจากพระรามฆ่าพาลีตาย ทรงตั้งให้เป็นเจ้าเมืองขีดขินและเข้าร่วมกระบวนทัพของพระรามด้วย เป็นแม่กองในการจองถนนข้ามไปลงกาในศึกลงกา พระรามให้สุครีพไปหักฉัตรแก้วทศกัณฐ์ เมื่อรบกับกุมภกรรณ ถูกกุมภกรรณลวงไปถอนต้นรังหลังทวีปอุดรเพื่อตัดกำลัง จึงถูกกุมภกรรณจับตัวได้ หนุมานไปแก้เอาตัวมา โดยมากมักทำหน้าที่เป็นผู้จัดทัพเป็นรูปต่างๆตามตำรายุทธวิธีโบราณ เมื่อเสร็จศึกลงกา ได้รับบรรดาศักดิ์เป็นพญาไวยวงศามหาสุรเดช ครองเมืองขีดขิน |
สุรกานต์ |
เสนาวานรพวกสิบแปดมงกุฎชาวเมืองขีดขินเป็น ๑ ใน ๗ ของเสนาที่คุมกองทัพ ๓๐ สมุทรมาช่วยพระรามหลังเสร็จศึกลงกา ได้ไปครองเมืองโรมคัล เป็นภาคอวตารของพระมหาชัย |
สุรเสน |
เสนาวานรพวกสิบแปดมงกุฎ ชาวเมืองขีดขิน เป็น ๑ ใน ๗ ของเสนาที่คุมกองทัพ ๓๐ สมุทรไปช่วยพระราม เสร็จศึกลงกาแล้วไปครองเมืองอัศดงค์ของสัทธาสูร เป็นภาคอวตารของพระพุธ |
หนุมาน |
พญาวานร ลิงเผือกเพศผู้ เกิดวันอังคารเดือนสามปีขาล ลูกนางสวาหะกับพระพาย เวลาเกิดเผ่นกระโนออกมาจากปากแม่ ตัวโตเท่ากับอายุสิบหกปี สามารถแผลงฤทธิ์เป็นสี่หน้า แปดมือ หาวเป็นดาวเป็นเดือน มีกุณฑลขนเพชรเขี้ยวแก้ว เคยหักต้นไม้ในสวนของพระอิศวร พระอุมาสาปให้กำลังลดลงกึ่งหนึ่ง จนเมื่อใดที่พระรามลูบหลังตลอดหางจึงพ้นคำสาป พระพายผู้เป็นบิดาฝากฝังให้ไปอยู่เมืองขีดขิน หลังจากหนุมานสวามิภักดิ์กับพระราม ได้เป็นกำลังสำคัญในการศึกลงกา เช่น สะกดตัวท้าวมหาชมพูมาถวาย นำผ้าสไบและธำมรงค์ไปถวายนางสีดาที่ลงกาพร้อมทูลว่าพระรามตามมาช่วย ช่วยชีวิตนางสีดาจากการผูกคอตาย เป็นผู้ออกอุบายเผากรุงลงกา เป็นแม่กองใหญ่ในการจองถนนข้ามไปลงกา พิสูจน์ให้พระรามเห็นว่าสีดาตายลอยทวนน้ำมา คือ นางเบญกาย ช่วยนำพระรามขึ้นมาจากบาดาลหลังจากไมยราพสะกดทัพเอาตัวไป เป็นผู้หาทางแก้ไขให้พระลักษณ์พ้นจากความตายเพราะถูกอาวุธของฝ่ายอสูรหลายครั้ง และเป็นผู้ลวงเอากล่องดวงใจของทศกัณฐ์มาได้ หลังเสร็จศึกลงกาได้บรรณาศักดิ์เป็นพระยาอนุชิตจักรกฤษณพิพรรธพงศา ครองเมืองนพบุรีที่พระรามสร้างให้ใหม่ เมื่อเกิดศึกมลิวัน หนุมานช่วยพระพรตพระสัตรุดทำศึกด้วย เมื่อพระรามปล่อยม้าอุปการ ติดตามมาในกองทัพสู้รบกับพระมงกุฎแต่พ่ายแพ้ เมื่อนางสีดาหนีพระรามไปอยู่เมืองบาดาล หนุมานยังเป็นสืบหาและเยี่ยมเยียนเมื่อพระรามเดินดงครั้งที่สองก็ตามเสร็จด้วย |
อนุชิต |
สมญาศักดิ์หนุมานหลังเสร็จศึกลงกา นามเต็มๆ คือ พระยาอนุชิตจักรกฤษณพิพรรธพงศา |
อภัยพัทธวงศ์ |
สมญาศักดิ์ของนิลพัท ตำแหน่งอุปราชเมืองชมพู |
อสูรผัด |
ลูกหนุมานกับนางเบญกาย กายเป็นยักษ์ หน้าเป็นลิงเป็นหลานท้าวทศคีรีวงศ์ หรือ พิเภก เมื่อท้าวจักรพรรดิ เมืองมลิวัน สหายหนุมานยกทัพมาช่วยไพนาสุริยวงศ์ (ลูกทศกัณฐ์กับนางมณโฑ) ยึดเมืองลงกา จักท้าวทศคีรีวงศ์ขังคุกแล้วอภิเษกไพนาสุริยวงศ์เป็นกษัตริย์ ครองเมืองลงกา ให้ชื่อว่า ทศพิน พร้อมกับประทานศรชื่อบรรลัยจักรวาลอสุรผัดไปทูลขอโทษอัยกาของตนจากท้าวทศพินจึงถูกท้าวจักรวรรดิขับไล่ อสุรผัดเจ็บใจลามารดาออกตามหาบิดา ได้พบหนุมานซึ่งบวชอยู่ที่เขามณฑป หนุมานลาพรตพาลูกไปเฝ้าพระราม พระรามให้ยกทัพไปรบ อสุรผัดรบกับทศพินับตัวได้ แล้วถอดท้าวทศคีรีวงศ์จากตรุ อสุรผัดตามไปร่วมรบศึกมลิวันด้วย ร่วมกับนิลพัทฆ่านนทสูร นนทการ ร่วมกับองคตทำลายพิธีชุบศรเหราพตของบรรลัยจักร ร่วมกับนิลพัททำลายพิธีชุบกระบองตาลของท้าวไวยตาล หลังเสร็จศึกได้รับแต่งตั้งเป็นพญามารนุราช อุปราชเมืองลงกา |
อินทรนุภาพ |
สมญาศักดิ์ขององคต |
|
อุศุภศรราม
|
ดู ศรราม |