สุข ทุกข์ หรือไม่สุขไม่ทุกข์ เกิดดับที่ อายตนะภายนอกและอายตนะภายใน ฯลฯ“ผู้ที่เพลิดเพลินอยู่ในอายตนะ เท่ากับ เพลิดเพลินอยู่ในสิ่งที่เป็นทุกข์ ผู้นั้นยังออกจากทุกข์ไม่ได้”