ช่วงที่ 2 : วันที่ 28-30 มีนาคม 2560

เยี่ยมชมสถานีไฟฟ้าแรงสูงน่าน กฟผ. จังหวัดน่าน วันที่ 28 มีค.2560

สถานีไฟฟ้าแรงสูงจังหวัดน่านก่อสร้างบนพื้นที่ 16 ไร่ มีประชากรโดยรอบประมาณ 400,000 คน

เป็นสถานีปลายทางที่จังหวัดน่าน รับสายส่งจากจังหวัดแพร่ด้วยระยะทาง 108 กม.ได้ลงนามสัญญาจ้างก่อสร้างสถานีไฟฟ้าแรงสูงน่าน เพื่อรับซื้อไฟฟ้าจากโรงไฟฟ้าพลังความร้อนหงสาลิกไนต์ สปป.ลาว จำนวน 1,878 เมกะวัตต์ สัญญาดังกล่าวเป็นโครงการก่อสร้างระบบส่งไฟฟ้าในเขตประเทศไทย เชื่อมโยงสายส่ง 500 kV ชายแดนไทย/ลาว – น่าน พร้อมทั้งปรับปรุงระบบส่งไฟฟ้า 500 kV น่าน – แม่เมาะ 3

ปัญหามีทั้งชุมชนต่อต้านช่วงก่อนก่อสร้าง และหลังก่อสร้าง ทั้งเรื่องการกลัวฟ้าผ่า กลัวการเกิดมะเร็งจากสายส่งไฟฟ้าแรงสูง กลัวเสียง จนต้องมีการสร้างกำแพงกันเสียงขึ้น การแก้ปัญหาคือมีการเข้าพื้นที่ต่อเนื่อง โดยผู้ปฏิบัติงานที่เป็นคนในท้องถิ่น ทั้งนี้ต้องมีงบประมาณสนันสนุนที่เพียงพอด้สวย

เยี่ยมบ้านดงป่าสัก วันที่ 28 มึค.2560

สาเหตุที่ตั้งชื่อบ้านดงป่าสักเนื่องจากเดิมหมู่บ้านมีต้นสักอยู่เป็นจำนวนมาก พอมีการสัมปทานป่าจากภาครัฐต้นสักก็ถูกตัดโค่นจนหมด บ้านดงป่าสัก มี 146 ครัวเรือน มีหมู่บ้านสาขา อาทิห้วยปูน 46 ครัวเรือน มีคน 579 คน

มีการดูแลชุมชนแบบบูรณาการในทุกๆด้าน

ด้านป่าไม้ มีการปลูกป่าเสริม ธนาคารต้นไม้ การเฝ้าระวัง ทำแนวป้องกันไฟ

ด้านการจัดการทรัพยากรน้ำ มีการทำระบบประปาภูเขา สร้างฝายชะลอน้ำ และยังมีแผนที่จะสร้างอ่างเก็บน้ำขนาดเล็ก

ด้านอาชีพ มีการใช้โครงการชีววิถีเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนของ กฟผ. มีการเกษตรแบบผสมผสาน

ด้านการจัดการที่ดิน มีแผนการขออนุญาติออกโฉนดที่ดินทำกิน

บ้านดงป่าสัก ถือเป็นชุมชนต้นแบบที่ควรค่าแก่การดำเนินรอยตาม

วิชาที่ 7 Dinner Talk ประสบการณ์ของข้าพเจ้า...กับการทรงงานของในหลวงรัชกาลที่ 9 ที่โรงพยาบาลน่าน วันที่ 28 มีค.2560

นพ.บุญยงค์ วงศ์รักมิตร ที่ปรึกษาสถาบันปิดทองหลังพระได้เล่าถึงความทุ่มเทในการทรงงานของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ รัชกาลที่ 9 ที่พระองค์ท่านเสด็จมาที่จังหวัดน่าน23 ครั้ง มาเยี่ยมที่โรงพยาบาล และประชาชนในพื้นที่ในยามที่พื้นที่เต็มไปด้วยผู้ก่อการร้ายและการสู้รบ ทำให้เราเห็นว่าเรามีในหลวงที่รักประเทศชาติ และ ประชาชนของพระองค์อย่างหาที่เปรียบได้ยาก

นอกจากนี้คุณหมอยังได้ยกพระราชดำรัสเรื่องการทำหน้าที่ของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เรื่องการทำตามหน้าที่ของตนเองให้ดีที่สุด ซึ่งเป็นข้อคิดให้กับเราว่า ถ้าทุกคนต่างทำหน้าที่ของตัวเองให้ดีที่สุด เท่านั้น การทำงานใดๆ ก็จะสำเร็จลุล่วง และไม่เกิดปัญหาตามมา

วิชาที่ 8 โครงการพัฒนาห้วยหาด ตามแนวทางพระราชดำริของรัชกาลที่ 9 วันที่ 29 มีค.2560

โครงการยกระดับคุณภาพชีวิตชุมชน แบบมีส่วนร่วมที่บ้านห้วยหาด ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

มีกิจกรรมหลักๆให้คนภายในชุมชนมีส่วนร่วมมากมาย เช่น

-กิจกรรมการพัฒนาแหล่งน้ำ 2,500 ไร่ สร้าง 4 ฝายเป็นแหล่งกักเก็บน้ำ

-กิจกรรมพัฒนาป่าไม้ ใช้แรงงานของชุมชนเป็นหลักช่วยดูแลป่าอุดมสมบูรณ์ มีเขตอนุรักษ์พันธุ์ป่าไม้

-กิกรรมการพัฒนาอาชีพ มีสินค้าและผลิตภัณฑ์ชุมชนที่ขึ้นชื่อ เช่น ปลาแก้มช้ำ (ปลาพื้นบ้านอร่อย) การทอผ้า ถั่วดาวอินคา มีประโยชน์ในการลดน้ำตาลในเลือด

-การทำแนวป้องกันไฟป่า ระหว่างเดือน ธันวาคม – เมษายน มีบุคลากรลาดตระเวน โดยจ่ายเป็นค่าอาหารกลางวันคนละ 200 บาท เพื่อช่วยจัดการดูแลต้นน้ำ และดูแลป่า

. การทำการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ การใช้วัสดุธรรมชาติการห่ออาหาร ใช้ใบตอง ไม้ไผ่

สิ่งที่ได้เรียนรู้จากที่นี่ คือ การมีผู้นำที่เสียสละ และมุ่งมั่น บวกกับ การมีส่วนร่วมของชุมชน ทำให้การพัฒนาเป็นไปตามที่ตั้งไว้

วิชาที่ 9/1 ศึกษาการพัฒนาชุมชน อ. บ่อเกลือ วันที่ 29 มีค.2560

เยี่ยมชมบ่อเกลือ และการผลิตเกลือสินเธาว์ ซึ่งเป็นบ่อเกลือสินเธาว์ภูเขาแห่งเดียวในโลกด้วยคุณประโยชน์ที่มีมากมายและรสชาติอร่อย เกลือสินเธาว์จึงกลายเป็นผลิตภัณฑ์ชุมชนที่น่าสนใจสามารถสร้างรายได้เชื่อมโยงกับการท่องเที่ยวสู่ชุมชน ได้อย่างยั่งยืนอีกทางหนึ่ง

ที่นี่ใช้เด็กนักเรียน เป็นมัคคุเทศก์น้อย ที่เป็นเยาวชนในพื้นที่ นำชมและเล่าประวัติความเป็นมา การผลิต และผลิตภัญท์จากเกลือสินเธาว์ ซึ่งสร้างรายได้จากการท่องเที่ยวและสร้างงานให้กับชมชนด้วย

วิชาที่ 9/2 เยี่ยมชมโรงสีพระราชทานสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี วันที่ 30 มีค.2560

เนื่องจากเหตุการณ์อุทกภัยที่ จ.น่านเมื่อปี 2549 ส่งผลให้เกิดน้ำท่วมบ้านเรือนและพื้นที่การเกษตร ได้รับความเสียหายเป็นจำนวนมาก สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงมีพระราชดำริจัดตั้งโครงการกองทุน ข้าวพระราชทานในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ขึ้น และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานเงินกองทุนหมุนเวียน 500,000 บาท พร้อมทั้งข้าวสารและเมล็ดพันธุ์ข้าวให้แก่กองทุนในเบื้องต้น พร้อมทั้งพระราชทานเครื่องจักรโรงสีข้าวชุมชน เครื่อง CP-R 1000 สำหรับจัดตั้งโรงสีข้าวพระราชทาน บริหารงานในรูปแบบของวิสาหกิจชุมชน และใช้วิธีการสหกรณ์มาเป็นแนวทางในการบริหารจัดการ โดยโรงสีได้ดำเนินธุรกิจรวบรวมข้าวเปลือกจากสมาชิกมาแปรรูป สีเป็นข้าวสารจำหน่ายและบริการสีข้าวให้สมาชิกและชาวบ้านในพื้นที่ชุมชนใกล้เคียงได้อีกด้วย

การดำเนินการมุ่งเน้นเรื่องการพัฒนาตลอดห่วงโซ่อุปทานการผลิตข้าว ตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ

กิจกรรมต้นน้ำ -เสริมสร้างการมีส่วนร่วม -การอบรมสมาชิก

กิจกรรมกลางน้ำ -เพิ่มประสิทธิภาพ -ปรับปรุงโรงสีข้าว - ปรับปรุงเครื่องบรรจุข้าวสาร

กิจกรรมปลายน้ำ - การบริหารจัดการตลาด -การพัฒนาผลิตภัณฑ์

วิชาที่ 9/3 ศึกษาการพัฒนาโครงการพื้นที่บ้านน้ำป๊าก ต.ตาลชุม อ. ท่าวังผา วันที่ 30 มีค. 2560

โครงการพื้นที่บ้านน้ำป้าก ตำบลตาลชุม อำเภอท่าวังผาเป็นหมู่บ้านนำร่องโครงการหนึ่งของโครงการปิดทองหลังพระ สืบสานตามแนวพระราชดำริ จังหวัดน่าน ใช้ดอยตุงโมเดล ในช่วง 4 ปีแรก ดำเนินการปลูกคนก่อน ให้อยู่รอด แก้ไขปัญหาหนี้สิน และให้มีเงินออม

ดอยตุงโมเดลป็นการบริหารจัดการพื้นที่ลุ่มน้ำอย่างสมดุลดังนี้

ป่าอนุรักษ์ 60 % ป่าเศรษฐกิจ 20% ป่าใช้สอย 8 % ที่ทำกิน 10% ที่อยู่อาศัย 2%

โครงการปิดทองหลังพระได้ทำให้ชาวบ้านคนหนึ่งอย่างนายหมื่น อนันต์ ที่มีหนี้สินและทำไร่เลื่อนลอยมาตลอด สามารถกลับมาลืมตาอ้าปาก และใช้หนี้จนลดลงได้เรื่อยๆ