ชอบคาถานี้ค่ะ
ในคาถาอันคำตรัสนั้น บางที่บอกภาวะที่ปรากฏจริง บางที่บอกเหตุ บางที่บอกผล บางที่บอกทั้งหมดในคาถาเดียว
อย่าง อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ หรือ โก หิ นาโถ ปโร สิยา เป็นสภาวธรรม บอกว่าธรรมที่ตรัสแสดงนั้น เราทั้งหลายต้องปฏิบัติด้วยตนเอง จึงจะพ้นทุกข์เอง ไม่มีใครมาช่วยเราได้ การพ้นทุกข์ไม่ได้มาจากการดลบันดาลหรือปาฏิหาริย์จากภายนอก
อตฺตนา หิ สุทนฺเตน แสดงถึงทั้งเหตุและผล เพราะมีการทำเหตุคือได้นำข้อฝึก มาฝึกที่ตน จนเกิดผลคือตนกลายเป็นตนที่ฝึกดีแล้ว
ก็ย่อมได้ที่พึ่งอันบุคคลได้โดยยาก บาทนี้จึงเป็นการแสดงทั้งผลการปฏิบัติและภาวะจริง
อนุโมทนากับอาจารย์ด้วยค่ะ