ผมเข้าใจว่ามาจากคำพระเวทว่า yama ที่แปลว่า the god of dead คุณจิตร ภูมิศักดิ์ พบคำว่า "ยำ" ใช้ในย่านนี้และตีความไว้ในหนังสือเล่มดังกล่าว แต่ไม่ได้ระบุว่าต้นทางมาจากไหน และคำนี้ไม่ได้อยู่ในโฟกัสของคุณจิตร ภูมิศักดิ์ ซึ่งมุ่งไปที่คำพื้นบ้านมากกว่า เช่น มาจากคำว่า "ซำ" ของทางพวกลุ่มน้ำกก เป็นต้น ในการสืบค้นครั้งแรกของผมก็ยังไม่ทราบว่าเป็นคำจากไหน จนไปเจอคำอ่านในจารึกของอาณาจักร kutei บนเกาะกะลิมันตัน และสืบไปยังภาษาอินโดนีเซียบนเกาะชวา จึงพบรากที่มา ว่าน่าจะเป็นคำนำเข้าจากทางอินเดียมากกว่า ในการสืบค้นครั้งหลัง ไปอ่านจารึกนครชุม จึงถึงบางอ้อ ว่าคนไทยสมัยโน้นก็ใช้คำนี้อย่างสามัญ ถึงแม้ความหมายจะเพี้ยนไปบ้าง เป็นการแสดงความเคารพนับถือ แต่ก็สื่อรวมไปที่บรรพชนเหมือนความหมายต้นราก ซึ่งหากสังเกตจะเห็นความต่อเนื่องของความหมายว่า "ผีปู่ย่าตายาย" ลงมาจนถึงอยุธยา ธนบุรี และกรุงเทพมหานคร...ที่ไม่ได้แปลว่านครแห่งเทพชั้นสูง แต่แปลว่านครที่เคยเป็นของบรรพชน ซึ่งถูกยกขึ้นเป็นพิเศษนั่นเองครับ