สรุปการบรรยายหัวข้อ

เศรษฐกิจโลก และเศรษฐกิจไทย ประชาคมอาเซียน AEC

กับ ผลกระทบและการปรับตัวของกฟผ.

อาจารย์มนูญ ศิริวรรณ

ที่ปรึกษาอาวุโส บริษัท จัดการธุรกิจ จำกัด

30 เมษายน 2558

อาจารย์มนูญ: ปัจจัยพื้นฐาน มีความต้องการน้ำมันมาก มีการเติบโตขึ้นทุกปี แต่เติบโตที่อัตราที่ลดน้อยลง ประเทศไทย 2013 มีอัตราลดลงจนติดลบ

ความต้องการน้ำมันจะขยายตัวมาในแถบอาเซียนมากขึ้น โดยเฉพาะจีนและอินเดีย

การเติบโตเรื่องพลังงานจะต้องดูเอเชีย และอาเซียนเป็นหลัก

ประสิทธิภาพในการใช้พลังงาน 2000-2014 หลายประเทศมีประสิทธิภาพในการใช้พลังงานดีขึ้น

ปัจจัยแรกที่มีปัญหา

• -ภูมิรัฐศาสตร์ (NATO+USA)UKRAINE vs RUSSIA ทำให้รัสเซียมีปัญหามาก

และยังถูกคว่ำบาตรทางการเงินและการค้า

ประเด็นที่เกี่ยวข้องกับราคาน้ำมัน

• -ปัญหาเรื่องนิวเคลียร์ ระหว่าง Iran & US.
• -ปัญหาสงครามกลางเมือง in Libya, Iraq, Syria, Ukraine and Yemen ส่งผลให้ราคาน้ำมันสูงขึ้น
• -Increased Activities of IS in MENA

ปัจจัยเรื่องการเงินและเศรษฐศาสตร์ เห็นว่า US ยังไม่ยั่งยืน ยังมีลักษณะที่บางครั้งเศรษฐกิจออกมาดี แต่บางครั้งยังคงไม่แน่นอนว่าถาวรหรือไม่

นโยบายทางการเงินแตกต่างกันระหว่างอเมริกา ใช้ QE ปรับอัตราดอกเบี้ย ทำให้ค่าดอลล่าร์เพิ่มขึ้น

ยุโรป ญี่ปุ่น ให้การผ่อนคลายทางการเงิน

EU เหมือนอเมริกา

จีน ขยายตัวได้ 7% ไทยขยายตัวน้อยมากเพียง 3.7%

สิ่งที่กังวลคือ

• -IMF ลดลง จาก 3.8 เป็น 3.5
• -จีน อินเดีย การเติบโตชะลอตัวลง
• -การบริโภคพลังงานลดลง
• Sheikhs v Shale เป็นเศรษฐศาสตร์ใหม่ของน้ำมัน เป็นผู้รักษาดุลของราคาน้ำมัน น้ำมันโลก ดิ่ง Shale gas / Shale Oil เพิ่ม Supply น้ำมันโลก
  ทำให้ OPEC คิดนอกกรอบ เปลี่ยนยุทธศาสตร์เป็นผู้ป้องกัน Market share ให้กลไกราคาเป็นผู้ตัดสินใจแทน
• ปัจจุบันนี้ต้องดูว่าใครสายป่านยาวกว่าก็อยู่รอด ซึ่งประเทศซาอุในขณะนี้สายป่านยาวที่สุด
• ราคาน้ำมันดิบลดลง 6 เดือนแล้ว แต่สิ่งที่ลดเยอะคือ การลงทุน สำรวจ ผลิตน้ำมัน เนื่องจากไม่คุ้มถ้าต้องลงทุนใหม่
• Supply Outlook
• }OPEC likely to maintain their strategy on Jun.5 meeting
• - keeping production quota unchanged
• }US crude output still increasing but at declining growth rate
• - 2014 - 9.3 mb/d
• - 2015 – 9.35 mb/d
• - 2016 – 9.49 mb/d
• }US shale oil production is tapering in longer term
• - due to spending cut in E&P activities
• - 10-15% in 2015
• ราคาน้ำมันช่วงนี้ถึง 2-3 ปี ข้างหน้า คือ 80 เหรียญดอลลาร์ ต่อบาเรล

ผลกระทบต่อประเทศไทย

-Better Demand from Low Retail Pricing

-Stronger Gasoline Demand Growth

- due to greater mobility and increasing consumer wealth

-Good Refining Margins for couple of years

- slow down of refinery expansion in the East

- fall in oil price and firmer Naphtha and Gasoline

-Lower Gas Price/Lower FT

-Higher Electricity Consumption

ความต้องการพลังงานของอาเซียนปี 2578

-ทบวงพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) ประเมินว่าในปี 2578 (อีก 22 ปี)

-ภูมิภาคอาเซียนจะใช้พลังงานเพิ่ม 80%

-ตามการขยายตัวทางเศรษฐกิจที่จะเติบโตขึ้นสามเท่า ประชากรเพิ่มขึ้น 25%

-ส่งผลให้ความต้องการน้ำมันจะเพิ่มจาก 4.4 mb/d เป็น 6.8 mb/d

- โดยต้องนำเข้าสุทธิเพิ่มจาก 1.9 mb/d เป็น 5 mb/d (พึ่งพิงการนำเข้าสูงถึง 75%)

- เนื่องจากแหล่งผลิตในภูมิภาคเริ่มลดลง

- กลายเป็นผู้นำเข้าน้ำมันรายใหญ่อันดับสี่ของโลก รองจาก จีน อินเดีย และยุโรป

-ขณะที่ความต้องการถ่านหินก็จะเพิ่มขึ้นสามเท่าตัว

- สัดส่วนการใช้ถ่านหินในการผลิตไฟฟ้าจะเพิ่มขึ้นจาก 30% เป็น 50%

-ทำให้อาเซียนมีภาระค่าใช้จ่ายด้านพลังงานพุ่งขึ้นสูงแตะระดับ 2.4 แสนล้านเหรียญสหรัฐ หรือประมาณ 7.4 ล้านล้านบาท

- โดยอินโดนีเซีย/ไทยมีค่าใช้จ่ายด้านพลังงานสูงถึงประเทศละ 70,000 ล้านเหรียญสหรัฐ/ปี (2.2 ล้านล้านบาท)

ผลกระทบและการปรับตัวของกฟผ.

ผลกระทบ

-เศรษฐกิจไม่ดี การขยายตัวของความต้องการไฟฟ้าต่ำกว่าแผน (PDP 2015)

-ปริมาณก๊าซในอ่าวไทยและเมียนมาร์ลดลงอย่างต่อเนื่อง

-ต้องนำเข้าก๊าซแอลเอ็นจีมาผลิตไฟฟ้าในสัดส่วนที่สูงขึ้น

-ทำให้ต้นทุนเชื้อเพลิงสูงขึ้น

-การกระจายแหล่งเชื้อเพลิง (ถ่านหิน/นิวเคลียร์) ถูกต่อต้านหนัก

โอกาส

-พัฒนาระบบส่งและระบบจำหน่าย

-รองรับการเป็นศูนย์กลางซื้อขายแลกเปลี่ยนด้านพลังงานไฟฟ้าในอาเซียน

-เชื่อมต่อระบบสายส่งระหว่างประเทศในกลุ่ม Inland กับ Island (ASEAN GRID)

-เพิ่มบทบาทผู้ผลิตพลังงานสีเขียวและเชื่อมโยงชุมชน

การสื่อสารข้อมูลกับประชาชน

-วิกฤตของการสื่อสารภาครัฐกับประชาชนในปัจจุบัน คือ วิกฤตแห่งศรัทธา

-ดังนั้นการสื่อสารที่จะประสพความสำเร็จต้องเป็นการสื่อสารที่สามารถสร้างความเชื่อถือ หรือความไว้วางใจ (Trust) ให้เกิดขึ้นให้ได้เสียก่อน

-ความเชื่อมั่นหรือความไว้วางใจจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อเขามีส่วนร่วม (Participation) ตั้งแต่แรก

-จุดเริ่มต้นของการสื่อสารที่ดี คือ การเข้าไปศึกษาปัญหาของชาวบ้านและชุมชน และแนะให้เขาหาวิธีแก้ปัญหาของเขาเอง โดยเราเป็นฝ่ายสนับสนุน

-เมื่อเขาเห็นในเจตนาดีของเราและมีความไว้วางใจในระดับหนึ่งแล้ว จึงค่อยเริ่มเสนอให้ชุมชนทำโครงการร่วมกันในโครงการนำร่องที่แสดงให้เห็นว่า ชุมชนและโรงไฟฟ้าสามารถอยู่ร่วมกันได้ โดยมีผลประโยชน์ร่วมกัน

-ซึ่งจะเป็นตัวอย่างที่ดีสำหรับชุมชนอื่นๆต่อไป

คำถาม

1. รัฐธรรมนูญอันใหม่เกี่ยวกับพลังงาน

อ.มนูญ: ทรัพยากรธรรมชาติเป็นของประชาชน ต้องมีความชัดเจน ว่าให้ประชาชนเข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องในการวางแผนทุกขั้นตอน ซึ่งยังอยู่ในขั้นตอนการแปรญัตติ ต้องสัมผัสทำงานกับชุมชนมากขึ้น ไม่ได้เข้าไปให้แต่เข้าไปในลักษณะถามว่าจะให้ทำอะไรในการทำงานร่วมกัน