ขอบคุณคุณออตกับอ.ธร ค่ะ

เศรษฐกิจพอเพียงเป็นวัฒนธรรม  ตรงนี้มีทั้งบทความและผลการศึกษาที่ยืนยัน   แต่การจะทำให้วัฒนธรรมนี้อยู่ได้  คงต้องมีความยืดหยุ่นในรูปแบบ (แต่มั่นคงในหลักการ)  ธุรกิจขนาดใหญ่ก็เป็นเศรษฐกิจพอเพียงได้ ด้วยการดำเนินธุรกิจอย่างมีความพอประมาณ (คล้าย optimality) มีเหตุผล มีภูมิคุ้มกัน ใช้ความรู้คู่คุณธรรม

ในสังคมที่มีสวัสดิการพื้นฐานที่ดี และมีกฎหมาย กฎเกณฑ์ที่เฉลี่ยทุกข์เฉลี่ยสุข  พบว่า วิถีชีวิตและวิธีคิดของคนมีความ "พอเพียง" อยู่สูงค่ะ

พระไพศาล วิสาโล พูดถึง การเสริมสร้างความพอเพียงต้องมีทั้งมิติภายในคือจิตใจ และมิติแวดล้อมทางสังคม ซึ่งดิฉันเห็นด้วยอย่างยิ่ง

ความพอเพียงไม่ใช่เป็นเรื่องเชิงสถิตย์  สิ่งหนึ่งที่เป็นแกนหลักในการมองเรื่องนี้  ก็คือ การมีภูมิคุ้มกัน (หลายคนสรุปว่าเกิดจาก การมีสติ และปัญญา) และการเติบโตอย่างมีขั้นมีตอนค่ะ

ไม่ได้หมายความว่า จงพอใจในความยากจน  เพราะเศรษฐกิจพอเพียงเป็นหลักปรัชญาหนึ่งที่จะช่วยแก้ปัญหาความยากจน  ทั้งโดยสัมบูรณ์และโดยเปรียบเทียบ  โดยเฉพาะ ความยากจนโดยเปรียบเทียบ  เพียงแต่เน้นการใช้เครื่องมือภายในตัวตนของคน ภายในครอบครัว ภายในหน่วยธุรกิจ

 การมุ่งขยายความ "พอเพียง" ไปสู่ทุกภาคส่วน หมายถึง การลดการเบียดเบียนกัน   คนใหญ่คนโตที่ยึดหลักเศรษฐกิจพอเพียง ย่อมมีคุณธรรมและช่วยสร้างสังคมที่เป็นธรรมกว่านี้ได้

โจทย์สำคัญกว่า คือ จะขยายแนวคิดเรื่อง "ทางสายกลาง (พอประมาณ มีเหตุผล มีภูมิคุ้มกันในตัว) ความรู้ และคุณธรรม"  ไปสู่ทุกส่วนในสังคมได้อย่างไร