ปัญหาสีข้าวแล้วมีหินปะปนมากับข้าว ต้องพิจารณาในสองประเด็นครับ คือเป็นหินที่หลุดมาจากลูกหินหรือไม่ หรือเป็นหินที่มาจากภายนอก วิธีสังเกตหากเป็นหินที่มาจากหินขัดข้าวลักษณะหินจะมีสีดำหรือสีเทาสีคล้ายกับหินที่ใช้ก่อสร้าง แต่ถ้าเป็นหินที่มาจากภายนอกส่วนมากจะเป็นหินลูกรังหรือบ้านผมเรียกหินแห่ ส่วนมากจะติดมากับรถเกี่ยวข้าวหรือลานตาก

ปัญหาของคุณเก็บตะวันที่บอกว่าสีด้วยเครื่องสีข้าวของตนเองมีข้าวหักมาก แต่เมื่อนำไปจ้างให้เขาสีให้ปรากฎว่าข้าวสวยมาก จึงสันนิษฐานได้ว่าต้นเหตุเกิดจากคุณภาพเครื่องสีข้าวครับ ถ้าเป็นเครื่องสีข้าวแบบครัวเรือนปัญหาเยอะมากครับ ผมมีประสบการณ์ตรงกับเครื่องสีข้าวชุมชน สองลูกหิน หากจะสีข้าวให้สวนงาม ให้กลึงหินขัดข้าวทุกครั้งที่มีการเปลี่ยนยางโดยกลึ่งให้เรียบสม่ำเสมอตลอดหิน และรอบการหมุนของหินกระเทาะข้าวเปลือกควรจะอยู่ที่ 790 เมตร/นาที รอบการหมุนของหินขัดข้าวควรจะอยู่ที่ 725-750 เมตร/นาที แต่ให่้หาวิธีนำลมเข้าไปช่วยขัดจะทำให้ข้าวขาวและการแตกหักที่น้อยลงจนเป็นที่พึงพอใจ