พระพุทธเจ้าได้ตรัสสอนในเรื่องการพูดไว้ในอภัยราชกุมารสูตร โดยให้พิจารณาถึง ความจริง ประโยชน์ กาลเทศะ ดังนี้

๑. วาจาใดไม่จริง ไม่ประกอบประโยชน์ และไม่เป็นที่ชอบใจของผู้อื่น

ไม่พึงกล่าววาจานั้น

๒. วาจาใดจริง ไม่ประกอบประโยชน์ และไม่เป็นที่ชอบใจของผู้อื่น

ไม่พึงกล่าววาจานั้น

๓. วาจาใดจริง ประกอบประโยชน์ และไม่เป็นที่ชอบใจของผู้อื่น ควรรู้

กาลอันควรหรือไม่ควรที่พึงกล่าววาจานั้น

๔. วาจาใดไม่จริง ไม่ประกอบประโยชน์ แต่เป็นที่ชอบใจของผู้อื่น

ไม่พึงกล่าววาจานั้น

๕. วาจาใดจริง ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ แต่เป็นที่ชอบใจของผู้อื่น

ไม่พึงกล่าววาจานั้น

๖. วาจาใดจริง ประกอบด้วยประโยชน์ เป็นที่ชอบใจของผู้อื่น ควรรู้

กาลอันควรหรือไม่ควรที่พึงกล่าววาจานั้น