สรุป Learning Forum หัวข้อ Creative Thinking and Value Creation

และการออกแบบโครงการเพื่อการพัฒนา กฟผ. ให้เติบโตอย่างยั่งยืน

โดยอาจารย์ศรัณย์ จันทพลาบูรณ์

ในวันที่ 29 มกราคม 2557

ไอน์สไตน์บอกว่า การทำอะไรแบบเดิมแต่คาดว่าจะได้ผลลัพธ์ที่ดีกว่าเดิมถือเป็นความฟั่นเฟือน

เด็กๆ มีความคิดที่อยากรู้อยากเห็น มีแต่คำถาม ความคิดสร้างสรรค์ติดตัวเรามีแต่กำเนิด แต่เวลาโตขึ้นมา ผู้ใหญ่ให้เลิกถาม

กรอบต่างๆ เช่น กรอบความเชื่อ กรอบองค์กร กรอบสังคม ทำให้ความคิดที่แตกต่างถูกระงับไป

เราสามารถนำความคิดสร้างสรรค์กลับมาได้

ตัวผลิตความคิดสร้างสรรค์คือสมองซีกขวา

แม้ความคิดใช้ไม่ได้แต่อาจจะมีประโยชน์ ผลไม้ดิบกินไม่ได้ แต่อาจกินได้ภายหลังถ้าบ่มมัน

เราอาจบ่มความคิดดิบๆให้สุข คือนำความคิดนอกกรอบเป็นการคิดคร่อมกรอบ

การคิดคร่อมกรอบทำได้โดย PPCO

1.มุ่งเน้นข้อดีของความคิดนั้น (Pluses)

2.คิดถึงข้อดีในอนาคต (Potentials)

3.ความคิดนี้ติดขัดเรื่องอะไร (Concerns)

4.หาทางหลบ เลี่ยง ทะลุ ข้อจำกัด (Opportunities)

ผลวิจัยพบว่า คนคิดสร้างสรรค์ได้ดีไม่ได้มีสมองดีกว่าคนอื่น แต่มีความอึดในสภาวะคิดไม่ออกมากกว่าคนอื่น คิดไม่ออกไม่เป็นไรทำให้บ่มความคิดออกมา

ทำอย่างไรจึงจะอึด ต้องอยู่ในสภาวะคิดไม่ออกบ่อยๆ แล้วจะชินและอึด ทำโดยแก้ปริศนา

คนบ้าคือคนคิดนอกกรอบ เป็นคนคิดดิบๆ

คนคิดสร้างสรรค์ จะคิดคร่อมกรอบและบ่มความคิดแล้วผ่าน PPCO

บรรยากาศเอื้อให้เกิดความคิดสร้างสรรค์

หลีกเลี่ยง

1.Critical วิพากษ์วิจารณ์เวลาคนมีความคิด

2.Lashing เคร่งครัดกฎระเบียบ ทำให้คิดอะไรใหม่ๆไม่ค่อยออก

3.Opportunistic ปิดกั้นโอกาสเสนอความคิด

4.Solo หัวหน้ามาคนเดียว ไม่ได้ความคิดสร้างสรรค์จากลูกน้อง

5.Egoistical ไร้ความภูมิใจ

6.Dogmatic ความคิดที่หัวหน้าเป็นใหญ่

ทำ

1.Open-minded เปิดใจ

2.Perceptive คุยเรื่องทั่วไป ความคิดมาจากเรื่องไร้สาระ ให้รายละเอียดเชิงบุคคล

3.Encouraging สนับสนุนให้คิด จากผลวิจัยพบว่า แรงจูงใจที่ทำให้เกิดความคิดสร้างสรรค์คือ ความท้าทายและเอาชนะความยาก และการได้เห็นการนำความคิดไปใช้ถือเป็น Intrinsic Motivation

4.Nurturing เลี้ยงดูฟูมฟักด้วย 3 ช. คือ ชม ใช่ (เชิงบวก) เชียร์ให้คิดต่อ

5.Equal เสมอภาคกัน ไม่ศักดินา

6.Descriptive ลงรายละเอียดเนื้อหา ความคิด

ถ้าผมเป็นผู้ว่าการกฟผ. จะมีความคิดสร้างสรรค์คือ จะประกาศให้พนักงานรุ่นใหม่คิดหาความคิดใหม่ๆมาสร้างให้กฟผ.เป็น Happy Workplace ซึ่งเป็น Trend ในยุคปัจจุบันและจะให้การสนับสนุนไปสู่การปฏิบัติโดยผสมผสานประสบการณ์พนักงานอาวุโส

การสร้างแรงบันดาลใจให้ผู้ใต้บังคับบัญชาทำได้โดย

1.ทำให้ลูกน้องเห็นว่าทำแล้วได้ผลลัพธ์ต่างไปจากเดิม

2.ทำให้ลูกน้องเห็นว่า เป็นการเอาชนะความท้าทาย

3.ทำให้ลูกน้องเห็นว่า ทำให้ได้คุณสมบัติคนประสบความสำเร็จในอนาคต คนประสบความสำเร็จต้องมีมนุษยสัมพันธ์และความคิดสร้างสรรค์

ในการทำวิจัยแบบมีความคิดสร้างสรรค์ สามารถทำได้ในเชิง Qualitative เช่นทำ Focus Group โดยเลือกคนที่ไม่ธรรมดามาให้ความเห็น เพราะความคิดมาจากคนแปลกๆ ถามคำถามชวนคิดใช้จินตนาการ เช่น ถ้ามีงบไม่จำกัด อยากจะทำอะไร แล้วนำมาคัดกรองด้วย PPCO ทำ Feasibility Study

คุณสมบัติของผู้นำที่สร้างสรรค์

1.Curiosity อยากรู้อยากเห็น ถามให้ลูกน้องคิด

2.Humility ถ่อมตัวในความคิดสร้างสรรค์ของตัวเอง ลูกน้องจะได้คิด

3.Tenacity อึด ทนไม่รู้คำตอบได้นาน

การบริหารจัดการความคิดสร้างสรรค์

1.Mindset ความรู้ความเข้าใจความคิดสร้างสรรค์ กรอบความคิด

2.Mood ความรู้สึก ลดอารมณ์ที่ไม่ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์

3.Mechanic กระบวนการคิดเช่น PPCO

4.Momentum ทำให้ความคิดสร้างสรรค์ไม่หยุด เช่น 3 ช. (ชื่นชม เชิงบวก ชวนเชียร์ให้คิดต่อ)

แนวทางแก้ปัญหาการพัฒนาองค์กรไม่มีความคิดสร้างสรรค์

1.ถ้าพนักงานไม่ทราบวิธีคิด ก็ต้องให้ความรู้ Creative Thinking

2.หัวหน้าต้องพัฒนาความคิดลูกน้อง Creative Leadership

3.Creative System ระบบนำไปสู่การปฏิบัติจริง