สวัสดีครับคุณ สุ
ปัญหานี้เป็นที่ทั้งมือใหม่และเก่าเจอกันบ่อย ๆ ครับ ก่อนอื่นต้องถามคนขายก่อนว่าเป็นกล้วยไม้ที่ออกดอกปีละครั้งตามฤดูหรือเปล่าครับ ถ้าออกตามฤดู ถึงจะเร่งอย่างไรก็ไม่ออกดอกครับ แต่ถ้าเป็นไม้ที่ออกดอกตลอดปี ก็ต้องพิจารณาตามนี้ครับ (ไม่ครบ)
1. เป็นกล้วยไม้ที่ออกดอกยาก เช่นแวนด้าบางต้น ต้นสูงเป็นศอกแต่พึ่งออกดอกเป็นครั้งแรก แบบนี้เขาเรียกว่า ไม้หนักครับ เพราะฉนั้น ตอนซื้อควรดูประวัติการออกดอกด้วยครับ ดูจากก้านดอกเก่าว่ามีมากน้อยแค่ไหน บางต้นออกดอกแทบทุกกาบใบ ถือว่าให้ดอกดีครับ
2. การให้ปุ๋ย ปกติถ้ากล้วยไม้ที่ซื้อมาจะถูกเลี้ยงอย่างดีในสวน มีปุ๋ยที่เหมาะสมและได้รับปุ๋ยสม่ำเสมอ แต่พอมาอยู่กับเรา ให้ปุ๋ยบ้างไม่ให้บ้าง ทำให้กล้วยไม้ต้องปรับตัวและต้องสะสมอาหารให้เพียงพอกับการออกดอกครับ แต่ก็มีสวนกล้วยไม้บางแห่งใช้สารเคมีกระตุ้นการออกดอกทำให้ออกดอกได้เร็วและพร้อม ๆ กัน พอคนอื่นซื้อไปเลี้ยงแล้ว ไม่ออกดอกเพราะไม่ได้ใช้สารเคมีกระตุ้น
3. น้ำ คุณภาพของน้ำมีมากน้อยแค่ไหน ปกติจะมีปัญหากับน้ำที่เป็นหินปูน กับที่เป็นกรด ทำให้กล้วยไม้ไม่สามารถนำปุ๋ยหรือธาตุอาหารบ้างตัวไปใช้ได้ ทำให้กล้วยไม้ไม่มีอาหารเพียงพอที่จะออกดอกครับ ปกติจะสังเกตุได้จากปลายราก ถ้าปลายรากมีหมวกรากเจริญดี ก็ไม่น่าจะมีปัญหาครับ
4. แสง กล้วยไม้ต้องใช้แสงในการสังเคราะห์อาหารครับ และต้องได้ปริมาณแสงที่เหมาะสม ปกติจะขึ้นกับชนิดของกล้วยไม้ครับ ถ้าเป็นแคทลียา จะต้องการแสงประมาณ 50 % (ใช้สแลนพลางแสง 50 %) ถ้าให้แสงมากกว่านี้ก็ได้ครับ แต่ใบจะออกสีเหลือง ๆ แต่ก็จะออกดอกได้ง่ายขึ้นครับ บางครั้งให้แสงถึง 60-70 % ก็มี สำหรับพวกแวนด้า ให้แสงประมาณ 40-50 % ก็พอครับ ที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งคือช่วงเวลารับแสง ถ้าให้แสงน้อยแต่ได้ช่วงเวลารับแสงนาน ก็สามารถทดแทนได้ครับ แต่ที่สำคัญ ต้องจัดแสงให้เหมาะกับชนิดและอายุของกล้วยไม้นะครับ
5. เรื่องโรคและแมลงศตรูกล้วยไม้ บางครั้งมีแมลงมาดูดน้ำเลี้ยงกล้วยไม้ทำให้กล้วยไม้โทรม ไม่ออกดอกครับ ลองสังเกตและก็ป้องกันไว้
6. ปัจจัยอื่น ๆ เช่น สภาพของภูมิอากาศ บางชนิดจะออกดอกได้ก็ต่อเมื่อมีอุณหภูมิต่ำ เช่นต้องปลูกบนดอยหรือทางภาคเหนือ ถึงจะออกดอกครับ เช่นพวกซิมบิเดียมดอกใหญ่ช่อตั้ง เป็นต้นครับ
ลองสังเกตอาการของกล้วยไม้ดูนะครับ เพราะกล้วยไม้จะบอกเราได้ว่า เป็นเพราะอะไร และที่สำคัญ ลองไปเที่ยวตามสวนกล้วยไม้แล้วก็ถามถึงปัญหา วิธีการปลูกเลี้ยงกล้วยไม้จากเจ้าของสวน จะได้ความรู้และเทคนิคต่าง ๆ ครับ