เป็นหวัด ธรรมดา ไม่ต้องกินยาก็ได้นะคะ

หวัดธรรมดาดูจาก ไข้ไม่ เกิน สองสามวัน น้ำมูกไม่เกิน 10 วัน และไอ ไม่เกิน สองหรือ 3 อาทิตย์ และต้องไม่มีอาการปอดบวม และอาการอันตราย

อาการปอดบวมในเด็กที่เชื่อได้ และทำได้ง่ายๆ คือ ชายโครงบุ๋ม  (subcostal retraction)และ หายใจเร็วค่ะ

ดูจากอายุ  0-2เดือน > 60 ครั้ง ต่อนาที 

2 เดือน ถึง 1 ปี > 50 ครั้ง

1-5 ปี  >40 ครั้ง ค่ะ

อาการอันตรายคือ

ไม่กินน้ำ กินนม (unable to drink) - ไม่กินข้าว ไม่นับนะคะ

ชัก

ฟังได้เสียง stridor หรือ wheeze

ความรู้สึกตัวเปลี่ยนแปลงค่ะ (concious change)

เรามักจะให้ยาเด็ก(และผู้ใหญ่ด้วย)เกิน เกินจำเป็นค่ะ ยาลดน้ำมูก ยาลดไอ ยาละลายเสมหะ  และโดยเฉพาะยาแก้อักเสบโดย ไม่จำเป็น

กิน น้ำให้เยอะ ให้เสมหะละลาย เหลวพอ ที่จะช่วยร่างกายให้ไอออกมาทิ้งง่ายๆ  นอนให้เยอะ ให้ยาลดไข้ถ้ามีไข้สูง

และคอยดู ปอดบวม (มักสอนให้คุณแม่ นับหายใจเองเวลาลูกนอนหลับ นับเต็ม 1 นาที วันละ 1-2 ครั้งเท่านั้นค่ะ) และดูอาการอันตราย ด้วยนะคะ

ทั้งหมดนี้ เป็นหลัก จาก WHO ที่พี่เป็นวิทยากร งาน ARIC สอนหมอใหม่ และเจ้าหน้าที่อนามัยอยู่เป็นประจำ

เมื่อตรวจเด็กเอง พบอยู่ทุกวันที่คุณแม่ขอ ยา ขอ ลดนำมูก ขอ แก้ไอ แรงๆ และขอ ยาแก้อักเสบเลย นั่งคุยให้ข้อมูลสักพัก เธอก็เข้าใจ บางคนขอยาไปก่อน แต่ในที่สุดไม่ใช้

หมอเราก็ไม่มีเวลามาก รีบจ่ายยา จะได้ตรวจคนต่อไป   รอ อีก เป็นครึ่งร้อย

ชอบคุณแม่ อเมริกัน และคุณแม่ญึ่ปุ่น ที่เคยมาตรวจสมัยเปิดคลินิก เวลาจ่ายยา เธอจะถามรายละเอียดยา และทุกครั้งที่จ่ายยา แก้อักเสบ

เธอจะถามหมอคืนทันทีว่าทำไมต้องให้

ดีนะคะ เราสั่งอะไร ได้คิดทวน ระมัดระวังอีกรอบ