เศรษฐศาสตร์พลังงาน

ฟังบทสัมภาษณ์ อาจารย์มนูญ ศิริวรรณ

ร่วมวิเคราะห์และดำเนินการ Workshop

โดย ศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์

และอ.ทำนอง ดาศรี

ฟังบทสัมภาษณ์ในวีดีโอ

เศรษฐกิจโลกปี 2013 เป็นอย่างไร

-  มีแนวโน้มชะลอตัวลง เพราะวิกฤติเศรษฐกิจของไซปรัส และยุโรปทวีความรุนแรงมากขึ้น

-  ความต้องการน้ำมันของโลกยังไม่ฟื้นตัว และยังไม่มีความยั่งยืนเพราะอัตราการว่างงานยังสูงอยู่  สหรัฐยังไม่เข้มแข็งเท่าที่ควร

-  จีน ก็ยังไม่สามารถเร่งตัวในการขยายเศรษฐกิจได้มากนัก

-  แนวโน้มราคาน้ำมันปีนี้ก็ยังทรงตัว และความต้องการน้ำมันก็เพิ่มขึ้น

ยกตัวอย่างเรื่อง Shale oil และ Shale gas

-  เป็นการขุดเจาะน้ำมันในแนวขวางในชั้นหินดินดาน ทำให้ไล่เอาน้ำมันและก๊าซธรรมชาติลอยตัวขึ้นมา

-  ผลิตได้ 7.1-7.2 ล้านบาร์เรลต่อวัน ได้มากสูงสุดในรอบ 30 ปี

-  สหรัฐผลิตก๊าซธรรมชาติได้มาก

-  ประเทศไทยยังไม่พบShale oil และ Shale gas

รัฐบาลสนับสนุนให้ใช้ถ่านหินดีกว่าแก๊สธรรมชาติ

-  การผลิตไฟฟ้าในประเทศไทยต้องไม่พึ่งพาแก๊สธรรมชาติมาก เพราะราคาจะแพงขึ้นเรื่อยๆ หลังจากนั้นต้องไปนำเข้าในรูปแก๊สธรรมชาติอัดเหลว

แนวโน้มราคาน้ำมันปี 2013

-  ระดับ 90-100 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล

จุดแข็งและจุดอ่อนการลอยตัวก๊าซ NGV และ LPG

-  คนใช้เบนซินมาใช้แก๊ส LPG จึงนำเข้า 800-1000 เหรียญสหรัฐต่อตัน รัฐบาลจึงต้องปรับราคาขึ้นไปตามราคาที่แท้จริง

นโยบายประหยัดพลังงาน

-  มีแผนอนุรักษ์พลังงาน ซึ่งดำเนินมาอย่างครบถ้วนและสมบูรณ์ ต้องมีการดำเนินมแผนอย่างจริงจัง ต้องมีมาตรการบังคับในหลายๆส่วน รวมทั้งการพัฒนาระบบการคมนาคมขนส่งให้มีการประหยัดพลังงานมากที่สุด

การเตรียมความพร้อมเข้าสู่ ASEAN 2015

-  ต้องเตรียมความพร้อมพื้นฐาน ถ้าเปิดแล้วจะมีการขนถ่ายสินค้า เช่น จีน เวียดนาม พม่า ไทยตั้งอยู่จุดศูนย์กลางของอาเซียน

-  ต้องเตรียมด้านความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมขนส่ง ท่าเรือ สนามบิน

-  HUB ทางด้านพลังงานทดแทน

-  เตรียมความพร้อมด้านเทคโนโลยี ด้านบุคลากร

-  รัฐต้องให้ความสำคัญ และมีนโยบายปลูกพืชพลังงานทดแทนอย่างจริงจัง

-  ต้นทุนการผลิตแก๊สโซฮอล์น้อยเกินไป

นโยบายพลังงานกับสิ่งแวดล้อมสัมพันธ์กันอย่างไรในเศรษฐกิจ

-  ถ้าใช้พลังงานมาก ก็จะปล่อยก๊าซคาร์บอน ก็จะทำให้เกิดโลกร้อน เพราะฉะนั้นรัฐบาลต้องดูแลเรื่องประสิทธิภาพในการใช้พลังงาน ไม่ให้สิ้นเปลือง ประเทศไทยใช้พลังงานเป็นอันดับ 2 รองจากอินโดนีเซีย

กฟผ.กับการผลิตไฟฟ้าในอนาคต

-  ต้องปรับองค์กรให้เป็นที่ไว้วางใจกับประชาชน

-  ต้องทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ ในการใช้จ่ายงบประมาณ และประหยัดพลังงาน  

-  แสดงให้เห็นว่าการสร้างโรงไฟฟ้าแต่ละแห่งดำเนินด้วยความโปร่งใส และต้องเริ่มจากให้ประชาชนมีส่วนร่วมในระดับชุมชน และให้ได้รับประโยชน์การสร้างโรงไฟฟ้า

Workshop

1.  Demand Side Management ของ กฟผ. มีความสำเร็จ และอุปสรรคอย่างไร?

ความสำเร็จ

-  Demand Side เป็นกลุ่มงานและฝ่ายที่ดำเนินการเรื่องนี้ ที่สำเร็จคือฉลากประหยัดไฟเบอร์ 5

-  โครงการปลูกฝังเยาวชนให้ตระหนักเรื่องประหยัดพลังงาน คือ โรงเรียนสีเขียว

-  ให้คำปรึกษาหน่วยงานต่างๆว่าทำอย่างไรถึงจะประหยัด

-  สร้างอาคารประหยัดพลังงาน

อุปสรรค

-  การประชาสัมพันธ์ ต้องทำให้มากขึ้นทั้งภายในและภายนอก

-  รัฐบาลสนับสนุนยังไม่จริงจัง ไม่มีบทบาทในการออกกฎหมายบังคับใช้ที่จริงจัง

-  การสร้างอาคารต่างๆต้องมีกฎระเบียบตามมาตรฐานสากล

-  เทคโนโลยีที่ต้องนำมาใช้ และมีส่วนร่วมในการสร้างจิตสำนึกร่วมกัน

2.  ช่วงเมษาฯ ที่จะหยุดส่งก๊าซจากพม่า จะมีผลกระทบอย่างไร? และธุรกิจหรือภาคเอกชน รวมทั้ง กฟผ. และประชาชน ควรจะปรับตัวอย่างไร?

-  ต้องจัดการต้นทุนให้ต่ำที่สุด

-  ขอความร่วมมือกับต่างประเทศ ที่ลาว กับมาเลเซีย

-  ขอเพิ่มพลังงานการผลิตจากพลังงานน้ำ

-  แก๊สหยุดแต่บางโรงไฟฟ้าก็สามารถใช้นำมันดีเซลแทนได้

-  วันที่ 5 เมษายน จะร้อนมาก ก็จะใช้พลังงานสูงขึ้น  ช่วง peak คือ ช่วงบ่าย 2 กำลังผลิต เหลือ 700 เมกะวัตต์

-  ความเสียงเรื่องไฟฟ้าดับก็ยังไม่เยอะมากเท่าไหร่

-  ขอความร่วมมือ กับสร้างแรงจูงใจให้กับโรงงานอุตสาหกรรม

-  ให้ธุรกิจโรงงานอุตสาหกรรมลดการผลิตในช่วงวันที่ 5 เม.ย.

3.  รัฐบาลอยากให้ลดการใช้ก๊าซธรรมชาติจาก 70% เป็นต่ำกว่า 45% โดยเน้นถ่านหินจะเป็นไปได้แค่ไหน?

-  เป็นไปได้ แต่ค่อนข้างยาก ประมาณ 10 ปี

-  โรงไฟฟ้าถ่านหิน ต้องเริ่มจากโรงแรก ถ้าได้รับการยอมรับจากชุมชน โรงต่อไปก็เกิดขึ้นได้

-  กฟผ.ต้องมีการประชาสัมพันธ์ ให้ทุกฝ่ายได้รับข้อมูลอย่างลึกๆ

-  มีการคาดการณ์ก๊าซที่อ่าวไทยจะหมดภายใน 21 ปี

4.  ปัจจัยทางเศรษฐศาสตร์ที่สนับสนุนเรื่องพลังงานทดแทนมีอะไรบ้าง?

-  ต้นทุนการผลิตมีแนวโน้มสูงขึ้นทั้งในเรื่องของแก๊สกับน้ำมันที่สูงขึ้นตามปริมาณที่หายากขึ้น

-  การส่งเสริมการเกษตร

-  สร้างงานและรายได้ให้ชนบท

-  สามารถกระจายแหล่งผลิตให้อยู่ในชนบท

อ.จีระ: การนำเข้า และส่งออกพึ่งพาพลังงานมาก พลังงานทดแทนก็จะช่วยเรื่องพลังงานทดแทน

5.  มองอนาคตของเศรษฐกิจไทยและการเข้าสู่อาเซียนกับ “เศรษฐศาสตร์พลังงานไฟฟ้า”อย่างไร เน้นเรื่องร่วมทุนหรือ Outsource อย่างไร?

-  การใช้ไฟฟ้าสูงขึ้นเมื่อเข้าสู่อาเซียนแน่นอน

-  มีdemand หา supply อย่างไร คือ

-  ต้องหาผู้เข้าร่วมลงทุนจากต่างประเทศ หรือ ASEAN GRID ทำให้ลดการลงทุนการใช้ไฟฟ้า

อ.จีระ: เรื่องต่างประเทศเป็นสิ่งที่เราต้องให้ความสำคัญมาก และน่าจะทำไม่ยาก

-  Smart grid เป็นมิเตอร์อัจฉริยะ

6.  ปัจจัยทางเศรษฐศาสตร์ที่สนับสนุนเรื่องการร่วมทุนกับชุมชนในเรื่องโรงไฟฟ้าระดับ Micro จะเป็นไปได้หรือไม่?

-  ตั้ง 1 ชุมชน 1 โรงฟ้า

-  เน้นการมีส่วนร่วมระหว่างชุมชน รัฐบาล กฟผ.

-  ศึกษาความเหมาะสมของพื้นที่

ปัจจัยทางเศรษฐศาสตร์

-  ที่ดิน : ชุมชน

-  เทคโนโลยี:กฟผ.

-  เงินทุน:รัฐบาล กฟผ.

-  แรงงาน: ชุมชน กฟผ.

-  การเดินเครื่อง: ชุมชน

-  ซ่อมบำรุง