ความเห็น 277048

แนวคิดเกี่ยวกับนโยบายสาธารณะเพื่อคนยากจน

เขียนเมื่อ 

เรียนคุณโชคธำรงค์

ทฤษฎีเศรษฐศาสตร์กระแสหลัก  จริงๆเป็นการพยายามอธิบาย "สิ่งที่เป็น"  หรือ "สิ่งที่จะเป็น ถ้า ....."   มากกว่า "สิ่งที่ควรเป็น"  ค่ะ  (หลายคนจึงบอกว่า เศรษฐศาสตร์ไม่มีจิตใจ)

นักเศรษฐศาสตร์อาจให้ข้อมูลชุดหนึ่งแก่ผู้กำหนดนโยบาย   ที่พอจะบอกได้ว่า "ใครได้ ใครเสีย ถ้า...." 

คำว่า "ถ้า ......" นี่สำคัญมากนะคะ

ในการกำหนดนโยบาย  ผู้กำหนดนโยบายเป็นผู้ตัดสินใจ บนฐานข้อมูลหลายๆชุด  เพื่อตอบวัตถุประสงค์ของสังคม  (คือต้องถ่วงน้ำหนักกลุ่มได้-กลุ่มเสีย)  หรือตอบเป้าหมายเฉพาะบางกลุ่ม หรือสนองเป้าหมายของตัวเอง....  อันนี้อยู่ตรงกระบวนการทางเมือง  การมีส่วนร่วม อำนาจต่อรอง 

(โดยปกติเศรษฐศาสตร์จะวิเคราะห์เป้าหมายรวมทั้งสังคมค่ะ   แม้จะพูดถึงบริษัท ก็จะต้องบอกว่า พฤติกรรมบริษัทแบบนี้จะมีผลกระทบด้านเศรษฐกิจต่อผู้บริโภค ผู้ผลิตอื่นๆในระบบอย่างไร  จึงต่างจากการเรียนบริหารธุรกิจ  ..."การตลาด" ของภาคธุรกิจ ก็ต่างกับ "ตลาด" ของเศรษฐศาสตร์ค่ะ)

 ความหมายของ "คนยากคนจน" ทั่วโลกนี่พูดยากนะคะ   เพราะคนยากคนจนไทย เช่น ชาวนา อยู่ในฐานะผู้ผลิต  แต่คนยากคนจนในอาฟริกา อยู่ในฐานะผู้บริโภค    ถ้าข้าวราคาดี (และถ้ากลไกการส่งผ่านราคาดีพอ) ชาวนาไทยก็ได้รับผลดี  ในขณะที่คนยากจนในอาฟริกาจะเดือดร้อนค่ะ

ในเวทีเจรจาการค้าโลก  กลุ่ม "คนจน" จึงไม่ได้มีกลุ่มเดียวที่เป็นหนึ่งเดียวค่ะ

และทุกประเทศที่จะเปิดเสรีทางการค้าต้องทำงานสองทาง  คือ  การต่อรองระหว่างประเทศ  กับการเกลี่ยผลประโยชน์ในประเทศ (เช่น ออสเตรเลียส่งออกนมได้มากขึ้น นมจะราคาดีขึ้น ผู้บริโภคภายในก็ต้องดื่มนมแพงขึ้น เว้นแต่ว่ารัฐจะเอาประโยชน์จากผู้ผลิตนมมาชดเชยในรูปแบบต่างๆให้ผู้บริโภค)  ของไทยเราไม่ค่อยทำอย่างหลัง

ในโลกความจริงที่เป็นโลกของผลประโยชน์ที่ขัดแย้ง  ต้องใช้เศรษฐศาสตร์การเมืองมาช่วยวิเคราะห์คะ   เพราะหาคำตอบที่เป็น win-win ได้ยาก 

 แต่ถ้าต้องการสร้างโลกและสังคมที่ดี จำเป็นต้องใช้ธรรมะ คุณธรรม เข้ามาช่วยค่ะ