ปฐมนิเทศ โครงการพัฒนาสมรรถนะ
ผู้ช่วยผู้อำนวยการฝ่ายของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (รุ่นที่ 9)EGAT ASSISTANT DIRECTOR DEVELOPMENT PROGRAM : EADP 2013
วันที่ 29 มกราคม 2556
คำกล่าวรายงานโดย คุณภาวนา อังคณานุวัฒน์ ผู้อำนวยการฝ่ายพัฒนาบุคลากร
การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย
เรียนท่านรองผู้ว่าการบริหาร
ท่านวิทยากร
ท่านผู้บริหารและผู้เข้ารับการอบรมทุกท่าน
ในนามของฝ่ายพัฒนาบุคลากร ขอขอบพระคุณท่านรองผู้ว่าการบริหาร วันนี้ท่านมีภารกิจมาก ท่านให้เกียรติมาเป็นประธานในพิธีเปิดการอบรมโครงการ EGAT Assistant Director Development Program (EADP) ในโอกาสนี้ ดิฉันขอเรียนรายงานความเป็นมาของโครงการอบรมดังนี้
สืบเนื่องจากผู้บริหารระดับสูงได้พิจารณาข้อมูลเพื่อวางแผนบุคลากรของกฟผ. และพบว่า ภายในปี 2558 ผู้บริหารระดับผู้อำนวยการฝ่ายขึ้นไปของกฟผ. จะมีการเกษียณอายุถึงร้อยละ 70 ข้อมูลนี้เป็นมาเมื่อเวลา 3 ปีและปัจจุบันข้อมูลได้มีการปรับเปลี่ยนระดับผู้อำนวยการฝ่ายที่จะเกษียณในอีก 3 ปีข้างหน้า ปัจจุบันเป็นร้อยละ 50 ของผู้บริหารระดับผู้อำนวยการฝ่ายทั้งหมด ด้วยเหตุนี้ ผู้บริหารจึงได้มอบหมายให้อพบ. เร่งรัดพัฒนาผู้บริหารทุกระดับ เพื่อสร้างความพร้อมให้แก่บุคลากรของกฟผ.
สำหรับการพัฒนาบุคลากรให้มีจำนวนที่เหมาะสมทันต่อความต้องการขององค์กรนั้น อพบ.จะเน้นการสร้างคนให้มีความเก่งที่สอดคล้องกับภาคกิจทางยุทธศาสตร์ของกฟผ. เป็นคนดีที่เป็นที่ยอมรับของสังคมรอบด้านและเป็นคนที่ทำงานอย่างมีความสุขโดยยึดหลักของผู้ว่าการที่ให้ไว้ของคุณลักษณะของคน 5 ประการ ไม่ว่าจะเป็น การมีธรรมะ คำนึงถึงผู้อื่น ใฝ่รู้เพื่อความเป็นเลิศ มองภาพรวมและคิดเชิงธุรกิจ
สำหรับโครงการ EGAT Assistant Director Development Program เป็นโครงการที่จัดขึ้นสำหรับผู้บริหารระดับผู้ช่วยผู้อำนวยการฝ่ายและเทียบเท่า ซึ่งพัฒนาตามกรอบความจำเป็นขององค์กรโดยมุ่งเน้นการสร้างเสริมและพัฒนาความรู้ ทักษะ ทัศนคติและการแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากวิทยากรผู้มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านซึ่งจะทำให้ผู้บริหารกฟผ.ได้รับแนวคิดและแนวทางในการบริหารจัดการที่ทันสมัยสามารถนำมาปรับใช้ได้อย่างเหมาะสมทั้งนี้เพื่อปรับมุมมองและวิธีการปฏิบัติให้เข้ากับผลกระทบที่จะเกิดขึ้นกับองค์กร อีกทั้งยังเป็นการสร้างเสริมและพัฒนาความรู้ความสามารถ ตามสมรรถนะ ตามตำแหน่งงานเพื่อเตรียมความพร้อมในการปฏิบัติหน้าที่ในระดับปัจจุบันและในอนาคตที่จะมีตำแหน่งในระดับที่สูงขึ้น
โครงการนี้ยังมุ่งเน้นสนับสนุนให้ผู้บริหารที่เข้ารับการอบรมได้มีการสร้างสัมพันธภาพอันดีระหว่างผู้เข้ารับการอบรมด้วยกัน อันจะเป็นประโยชน์อย่างยิ่งสำหรับการสานประโยชน์และสนับสนุนการดำเนินงานต่อไปในอนาคต
สำหรับปีนี้ มีผู้บริหารระดับผู้ช่วยผู้อำนวยการฝ่ายหรือเทียบเท่าที่มีคุณสมบัติเข้ารับการอบรมในโครงการนี้รวมทั้งสิ้น 39 ท่าน
ระยะเวลาดำเนินการโครงการตั้งแต่เดือนมกราคม-เดือนพฤษภาคม 2556 แบ่งจัดอบรมเป็นช่วง รวมทั้งสิ้นจำนวน 16 วัน ประกอบด้วย 3 หลักสูตร
1.หลักสูตรผู้นำแห่งทศวรรษใหม่ กำหนดจัดอบรมระหว่างวันที่ 29-31 มกราคม และ 1กุมภาพันธ์ 2556, 26 – 29 มีนาคม 2556 และ 15-18 พฤษภาคม 2556 รวมทั้งสิ้น 12 วัน ณ สำนักงานกลางกฟผ.
2.หลักสูตรรักษ์กาย – รักษ์ใจ กำหนดจัดอบรมระหว่างวันที่ 26 กุมภาพันธ์ และ 1 มีนาคม 2556 รวม 2 วัน ณ สถานที่ภายนอก
3.หลักสูตรแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ดูแลสังคมและสิ่งแวดล้อม กำหนดจัดอบรมระหว่างวันที่ 27-28กุมภาพันธ์ 2556 รวม 2 วัน ณ กองพัฒนาด้านเทคโนโลยีระบบส่ง ศูนย์ฝึกอบรมท่าทุ่งนา จังหวัดกาญจนบุรี
ครั้งนี้ได้รับเกียรติจากมูลนิธิพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ระหว่างประเทศ ภายใต้การอำนวยการโครงการของศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์ และกรุณาให้เกียรติบรรยายในโครงการนี้ด้วย
ขอเรียนเชิญท่านรองผู้ว่าการบริหารให้เกียรติกล่าวเปิดอบรมโครงการ EADP ประจำปี 2556 และกรุณาให้โอวาทผู้เข้ารับการอบรม
พิธีเปิด โดย คุณพิบูลย์ บัวแช่ม รองผู้ว่าการบริหาร การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย
เรียนศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์ เลขาธิการมูลนิธิพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ระหว่างประเทศ
ผู้บริหารและผู้เข้ารับการอบรม
ผมรู้สึกเป็นเกียรติอย่างยิ่งที่ได้มาเป็นประธานเปิดการอบรมโครงการ EGAT Assistant Director Development Program (EADP) ในวันนี้
การที่จะผลักดันให้กฟผ.เป็นองค์กรที่มีสมรรถนะสูงได้นั้น มีความจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องเตรียมความพร้อมให้กับผู้บริหารกฟผ.ทุกระดับไม่เพียงแต่เพื่อภารกิจที่ต้องรับผิดชอบในปัจจุบันเท่านั้นแต่ยังรวมถึงการเตรียมพร้อมสำหรับภารกิจที่อาจได้รับการมอบหมายในอนาคตอีกด้วย ผู้บริหารต้องมีวิสัยทัศน์กว้างไกล บูรณาการความรู้กับการทำงานร่วมกัน ตลอดจนหาแนวทางในการบริหารจัดการที่ทันสมัยและนำมาประยุกต์ใช้ได้อย่างเหมาะสม สามารถขับเคลื่อนไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ
คุณสมบัติอีกประการหนึ่งของการเป็นผู้บริหารคือการเป็นผู้ใฝ่เรียนรู้ ผู้บริหารต้องหมั่นติดตามความก้าวหน้า กระแสความเปลี่ยนแปลงต่างๆที่อาจกระทบการทำงานของกฟผ.
การจัดอบรมโครงการ EADP ครั้งนี้ จึงนับว่าเป็นโอกาสอันดียิ่งที่จะเปิดโอกาสให้ผู้เข้ารับการอบรมได้ใช้ข้อมูลหรือมุมมองใหม่ๆที่ได้รับจากการพูดคุยแลกเปลี่ยนระหว่างผู้เข้าอบรมด้วยกันและผู้ทรงคุณวุฒิมาประกอบการตัดสินใจในการบริหารจัดการตามสถานการณ์ อีกทั้งมีโอกาสเสริมสร้างพัฒนาสมรรถนะ ความสามารถ ตาม Success Profile ทั้งในด้านกรอบแนวคิดเชิงธุรกิจ การวางแผนเชิงกลยุทธ์ การสร้างทีมงานอย่างมีประสิทธิภาพ การบริหารและพัฒนาบุคลากร การเสริมสร้างจริยธรรม เครือข่ายสังคม Social Network และ Social Media สำหรับผู้บริหาร การดูแลสังคมและสิ่งแวดล้อมเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างยั่งยืน
นอกจากจะได้รับความรู้และประสบการณ์แล้ว ผมหวังว่า ทุกท่านจะใช้โอกาสนี้ในการสร้างเครือข่าย สร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างผู้เข้ารับการอบรมตลอดจนวิทยากรดังที่ผู้อำนวยการฝ่ายพัฒนาบุคลากรได้กล่าวไปแล้ว
ผมขอขอบคุณศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์เป็นอย่างสูงที่ให้เกียรติมาอำนวยการหลักสูตรและให้การบรรยายในครั้งนี้และครั้งที่ผ่านๆมา
ผมได้มีโอกาสเรียนกับศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์ เหมือนกับชีวิตนี้ถูกกำหนดมา ผมได้รับการไว้วางใจจากกฟผ.ให้มาเป็นรองผู้ว่าการบริหาร หนังสือเล่มแรกที่ผมหยิบขึ้นมาอ่านคือ HR Champions และผมก็เผื่อแผ่ให้เพื่อนผมที่ทำงานด้านทรัพยากรบุคคลซึ่งถือว่าเป็นคนใหม่ ผมได้มีโอกาสเป็นลูกศิษย์รุ่นแรกๆ ของศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์ ประมาณปี 2550 ได้มีโอกาสเปิดโลกกว้าง ท่านพาผมไปเข้า Camp ที่มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ หลังจากนั้นปีถัดมาก็ได้ไปมหาวิทยาลัยนิวเซาท์เวลส์ ประเทศออสเตรเลีย ผมได้รับความรู้ มุมมอง โลกทัศน์ ผมเข้าใจว่าการที่จะเรียนรู้ (How to learn) เป็นอย่างไร ผมได้นำความรู้จากอาจารย์มาใช้จริงในการบริหาร ผมเป็นวิศวกรคนหนึ่ง เข้าใจระบบดี ถูกฝึกมาให้ทำงานเป็นระบบ ในช่วง 2 ปีสุดท้ายที่มาทำงานบริหารดูแลพวกเราและกฟผ. ผมจะทำความรู้ที่ได้จากศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์ผสมผสานกับความรู้เรื่องระบบที่ผมมี ผมเชื่อมั่นว่า คนกับระบบ ถ้าผสมผสานบูรณาการแล้ว จะทำให้กฟผ.ไปสู่ความเป็นเลิศแน่นอน
ผมขอให้ผู้เข้ารับการอบรมในวันนี้ใช้เวลาให้เป็นประโยชน์ ผมจะสนับสนุนและเปิดโลกทัศน์ใหม่ๆอีกหลายเรื่อง นำกลยุทธ์ที่ผู้ว่าการมอบหมายให้ตลอดจนบริบทของสิ่งแวดล้อมที่เปลี่ยนไปมาปรับใช้กับกระบวนการบริหารและพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และกลยุทธ์ต่างๆด้วย ผมคิดว่า มีปัจจัยภายนอกที่เปลี่ยนไป อยากให้เข้าใจบริบทที่เปลี่ยนไป กฟผ.เริ่มมีคู่แข่งแล้ว ปัญหาอุปสรรคที่ใหญ่หลวงของกฟผ.ก็ยังมี เพราะโครงการโรงไฟฟ้าขนาดใหญ่ 5,000-6,000 เมกกะวัตต์ ถ้ากฟผ.ไม่สามารถส่งลูกหลานไปแข่งขันเพื่อจะพัฒนาสร้างโรงไฟฟ้าได้ ความเจริญก้าวหน้าของกฟผ.ก็จะไม่มี เราในฐานะผู้บริหารต้องเข้าใจและช่วยกันผลักดัน
ขณะนี้ ได้เวลาอันสมควรแล้ว ผมขอเปิดการอบรม EADP ในปี 2556 ครับ และขอให้โครงการนี้ประสบความสำเร็จบรรลุวัตถุประสงค์ที่ตั้งใจไว้ทุกประการ
ปฐมนิเทศแนะนำทฤษฎีสำคัญของการเรียนรู้
และ Learning Forum หัวข้อ การสร้างผู้นำแห่งทศวรรษใหม่ที่ กฟผ.
โดย ศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์
เลขาธิการมูลนิธิพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ระหว่างประเทศ
และ ประธาน Chira Academy
· แต่ก่อนนี้ สมัยที่ท่านพิบูลย์เรียน ก็จัดคล้ายๆมหรสพทางวิชาการ วันนี้ผมจะทำรายการโทรทัศน์ด้วย ออกช่อง TGN
· ลูกศิษย์ผมได้เป็นผู้ว่าการกฟผ.และรองผู้ว่าการกฟผ.แล้วหลายรุ่น เช่นรุ่น 1 ท่านสมบูรณ์ อารยะสกุล ท่านวิวัฒน์ ท่านนพพล รุ่น 3 ดร.กมล ตรรกบุตร อยากให้เรามีความภาคภูมิใจในการเป็นรุ่น
· กฟผ.ผิดกับโลกภายนอกที่องค์กรส่วนใหญ่ ผู้หญิงจะเป็นผู้นำ แต่กฟผ. ผู้ชายยังเป็นผู้นำอยู่ ผมจะพยายามให้เกิดความสมดุลขึ้น
· ผมต้องการจะทำโครงการรุ่น 9 ให้ดีที่สุด จะเห็นได้ว่าเราทำร่วมกันตลอดเวลา
· หลักสูตรนี้ เวลาจะผ่านไปเร็ว ผมได้นำคนเก่งมาช่วย ผมมีหน้าที่เชื่อมโยง ขอให้นำประโยชน์สูงสุดจากการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกัน เน้น 2R’s ค้นหาความจริง
o เราอยู่ตรงไหน สถานการณ์การไฟฟ้าเป็นอย่างไร
o เราจะไปไหน
o เราจะไปอย่างไร
o จะเอาชนะอุปสรรคอย่างไร กฟผ.ต้องจัดการกับ NGOs ให้ได้
· สมัยที่ท่านสุทัศน์และท่านสมบูรณ์เรียน จะมีการแปรรูปกฟผ.เข้าตลาดหลักทรัพย์ แล้วกลับมาเป็นรัฐวิสาหกิจ ตอนหลังๆ เขาไม่ให้เราสร้างโรงไฟฟ้า เราก็ต้องจัดการจัด NGOs ให้ได้ รุ่น 3-5 ผมนำผู้นำ NGOs เข้ามาร่วมแลกเปลี่ยนความเห็น รุ่นนี้ต้องรู้จักชุมชนให้มากขึ้น
· ในรุ่น 9 นี้ ผมจะแบ่งผู้นำ 39 คนเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มหนึ่งให้ทำหนังสือประวัติความเป็นมาที่กฟผ.จัดการ NGOs ที่ประสบความสำเร็จและไม่ประสบความสำเร็จ อีกกลุ่มหนึ่งให้ทำหนังสือความสำเร็จและไม่สำเร็จของ International Corporation รวมทั้ง EGAT ด้วย
· ในรุ่นนี้จะมีอีก 2 ตัวเสริมขึ้นมา
o เรื่องแรกคือนโยบายรัฐบาลเกี่ยวกับเรื่องพลังงาน ต้องทำให้ Regulator พึ่งพากฟผ.มากขึ้น EGATi ควรทำเรื่องการจัดการปัจจัยภาคการเมืองและนโยบายด้วย
o อีกเรื่องคือ กฟผ.เป็นองค์กรหลักของประเทศต้องแสดงภาพลักษณ์เกี่ยวกับความโปร่งใส รุ่น 9 ควรมี Unity ในการรวมตัวกัน ให้แสดงบทบาทที่ดีต่อประชาชนบ้างในเรื่องการต่อต้านคอรัปชั่น ปกป้องประเทศเรา
· เรื่องนโยบายพลังงานน่าจะมีบทบาทมากขึ้น
· จอห์น เอฟ เคนาดี้ พูดว่า อย่าถามว่าทำอะไร คุณได้อะไรจากการพัฒนาประเทศ
· โอกาสที่อยู่ด้วยกันในครั้งนี้ขอให้สลับงานประจำออกไปบ้าง
· ในหลักสูตรนี้สาระสามารถหาความรู้ได้จากอินเตอร์เน็ต ประสบการณ์ และการดึงเอาความเป็นเลิศออกมา และการใช้ Social Media ขอให้ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศมากขึ้น
วัตถุประสงค์
1) เพื่อพัฒนาศักยภาพของบุคลากรระดับผู้ช่วยผู้อำนวยการฝ่ายของ กฟผ. และเทียบเท่าให้มีความรู้
ทักษะ ภาวะผู้นำและทัศนคติที่พร้อมสำหรับการทำงานเชิงรุก
2) เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต การดูแลร่างกาย – จิตใจให้มีความสุข มีสมดุลย์ พร้อมที่จะใช้ศักยภาพในการทำงานอย่างเต็มที่และมีความสุข
3) เพื่อพัฒนาบุคลิกภาพ (ทั้งภายในและภายนอก) ให้แก่ผู้เข้าร่วมโครงการฯ เพื่อการสร้างภาพลักษณ์ขององค์กร
4) เพื่อสร้างโอกาสจากการเรียนรู้ (Learning Opportunities) เมื่อผู้เข้าร่วมโครงการฯ มีโอกาสได้แลกเปลี่ยนมุมมอง ความคิดเห็น และการปะทะกันทางปัญญา
5) เพื่อฝึกการคิดโครงการเชิงนวัตกรรมเพื่อสร้างสรรค์และพัฒนางานของ กฟผ. ให้ก้าวไกล เป็นที่ยอมรับของประชาชนและสังคม
6) เพื่อส่งเสริมให้ผู้เข้าร่วมโครงการฯ เห็นความสำคัญของการมีวัฒนธรรมในการเรียนรู้ ผลักดันการสร้างองค์กรแห่งการเรียนรู้ (Learning Organization) และสังคมแห่งการเรียนรู้ซึ่งเป็นกุญแจสำคัญที่จะพัฒนาองค์กรและประเทศไทยไปสู่ความเป็นเลิศได้อย่างยั่งยืน
ทฤษฎีการเรียนรู้ 4Ls
• Learning Methodologyมีวิธีการเรียนรู้ที่ดี
• Learning Environmentสร้างบรรยากาศในการเรียนรู้
• Learning Opportunities สร้าง/เกิดโอกาสจากการเรียนรู้
• Learning Communitiesสร้าง/เกิดชุมชนแห่งการเรียนรู้
ทฤษฎีการเรียนรู้ 2 R’s
· Reality - มองความจริง
· Relevance - ตรงประเด็น
ทฤษฎีการเรียนรู้ 2 I’s
• Inspiration – จุดประกาย
• Imagination - สร้างแรงบันดาลใจ
ทฤษฎีการเรียนรู้ 3 L’s
· Learning from pain เรียนรู้จากความเจ็บปวด
· Learning from experiences เรียนรู้จากประสบการณ์
· Learning from listening เรียนรู้จากการรับฟัง
C & E Theory
• Connecting
• Engaging
C-U-V
• Copy
• Understanding
• Value Creation/Value added
วิธีการเรียน
• การเรียนเป็นทีม (Teamwork)
• การทำ Workshop
• อ่านบทความดี ๆ ทุกวัน
• การทำการบ้าน (Assignment) ผ่าน Blog
• การร่วมวิเคราะห์แลกเปลี่ยนความคิดเห็น (Brain storming) จากกรณีศึกษาที่เกิดขึ้นจริง (Case study& Best Practice) เช่นที่ผ่านมามีการศึกษา เรื่อง Social Innovation, Change Management ฯลฯ
• มีการวัดและประเมินผลอย่างต่อเนื่อง (Evaluating) ตลอดโครงการฯ
• ทุกวันจะมีการเขียนรายงานสรุปว่า“วันนี้ได้รับประโยชน์อะไรบ้างจากการเรียนรู้ – Lesson learn ของเรา คืออะไร?”
วิธีการประเมินผล
1) การประเมินผลผู้เข้าร่วมโครงการฯ ตามข้อกำหนดของ กฟผ. คือ
1.1) ผู้เข้ารับการอบรมทุกคนมีระยะเวลาในการเข้ารับการอบรมไม่น้อยกว่า
ร้อยละ 80 ของระยะเวลารวมของหลักสูตร
1.2) ผู้เข้ารับการอบรมร้อยละ 90 จะต้องผ่านเกณฑ์การทดสอบหลังจบหลักสูตร
(Post – test) และได้คะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ 70
เกณฑ์การทดสอบหลังจบหลักสูตร ประกอบด้วย
1. การทำงานที่ได้รับมอบหมาย (Assignment) 20% (อ่านหนังสือและบทความ)
2. การร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นผ่าน Blog 20%
3. รายงานและการนำเสนอผลงานต่อผู้บริหาร 30%
4. การจัดกิจกรรม CSR 30%
อ่านหนังสือ
งานเดี่ยว ส่งผ่านทาง Blog : chiraacademy
1. เรื่อง 8K’s และ 5K’s ส่งวันที่ 31 ก.พ. 56 ต้องรีบอ่าน ถ้าสำเร็จในอนาคต จะช่วยจัดการกับผู้นำได้อย่างไร
2. เรื่อง Mindset ส่งวันที่ 24-25 ก.พ. 56 (หนังสือเรื่องนี้เป็นนวัตกรรมจาก รุ่น 5 Mindset คือการฝังรากในความเชื่อบางอย่าง เป็นการวิเคราะห์คุณสมบัติของมนุษย์)
งานกลุ่ม (เป็นเรื่องเกี่ยวกับการทำงานต่างประเทศ เราจะจัดการกับทรัพยากรมนุษย์ในต่างประเทศอย่างไร)
1. Global HR Competencies
2. HR Outside in
ร่วมแสดงความคิดเห็นสิ่งที่คาดว่าจะได้รับจากโครงการฯ
1.การคาดหวังในสิ่งที่จะเอาไปใช้ประโยชน์ต่อองค์กร ไม่ว่าจะเป็นความรู้ในห้องเรียน ความรู้ที่ได้จากอินเตอร์เน็ต การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ และการใช้ Social Media มากขึ้น
2. การใช้ Social Media มากขึ้น และคาดหวังเป็นผู้อำนวยการที่ดีต่อไป
3. คาดหวังจะทำงานอย่างมีความสุข ได้ยินผู้บริหารพูดถึงอาจารย์มามากก็อยากได้รับความรู้
4. ได้รับความรู้เกี่ยวกับอะไรที่ยังไม่ได้รู้ เช่นเรื่องการบริหารจัดการ และได้ฟังวิทยุอาจารย์จีระตอนเช้าวันอาทิตย์ก็ชื่นชอบ
5. ทราบจากรุ่นก่อน ๆ ว่า การบ้านเยอะมาก แต่คิดว่าเป็นผลดีถ้าสามารถช่วยให้เป็นฝ่ายฯ จะยินดีมาก และยินดีที่จะเล่น Facebook มากขึ้น
6. ความเป็นผู้นำต้องเรียนรู้อะไรบ้างที่ต้องมาปรับปรุงตัว
ดร.จีระ เสริมว่า
· ผู้นำบางครั้งอยู่ที่ประสบการณ์
· มีตัวอย่างเช่น ผู้นำนักการเมืองจะให้ไปดูที่โรงพยาบาลแผนกฉุกเฉิน
· ทุกวินาทีที่สอนคือภาวะผู้นำ ไม่ได้เกี่ยวกับ Lecture