คัมภีร์ไวยากรณ์ใหญ่สายกัจจายนะมีรายชื่อดังนีชื่อคัมภีร์ รจนาโดย

๑. กัจจายนพยากรณะพระมหากัจจายนเถระ

๒. นยาสะ ชื่อมุขมัตตทีปนีพระวชิรพุทธิเถระ

๓. นยาสฎีกา ชื่อสันเปียนอำมาตย์ชื่อสันเปียน

๔. นยาสฎีกา ชื่อนิรุตติสารมัญชูสาพระทาฐานาคราชคุรุเถระ

๕. มุขมัตตสาระ พระคุณสารเถระ

๖. มุขมัตตสารฎีกา พระคุณสารเถระ

๗. ปทรูปสิทธิ พระพุทธัปปิยเถระ

๘. ปทรูปสิทธิฎีกาพระพุทธัปปิยเถระ

๙. สุตตนิทเทสพระสัทธัมมโชติปาลเถระ

๑๐. กัจจายนวัณณนา พระมหาวิชิตาวีเถระ

๑๑. กัจจายนัตถทีปนีพระชาคราภิวังสเถระ

๑๒. พาลาวตาร พระสัทธัมมกิตติเถระ

๑๓. พาลาวตารปุราณฎีกา ชื่อสุโพธิกาพระสิริสุมังคลยติสสรเถระ

๑๔. พาลาวตารอภินวฎีกาพระเรวตเถระ

๑๕. กัจจายนสังเขปพระชาคราภิวังสเถระ

๑๖. นิรุตติสารมัญชูสาฎีกาพระสิริสุนันทธัมมราชปวราธิปติเถระ

คัมภีร์ไวยากรณ์ใหญ่สายโมคคัลลานะมีรายชื่อดังนี้ชื่อคัมภีร์ รจนาโดย

๑. โมคคัลลานพยากรณ์พระโมคคัลลานเถระ

๒. วุตติวิวรณปัญจิกา

๓. โมคคัลลานปัญจิกาฎีกาชื่อสารัตถวิลาสินีปัญจิกา พระสังฆรักขิตมหาสามิเถระ

๔. ณฺวาทิโมคคัลลานะพระสังฆรักขิตมหาสามิเถระ

๕. ปทสาธนะ พระปิยทัสสีเถระ

๖. ปทสาธนฎีกา ชื่อพุทธัปปสาธนีพระวาจิสสรเถระ

๗. นิรุตติทีปนีพระญาณธชเถระ(แลดีสยาดอ)

๘. ปโยคสิทธิพระวนรัตนเมธังกรเถระ

๙. โมคคัลลานปัญจิกาปทีปะพระราหุลเถระ

คัมภีร์ไวยากรณ์ใหญ่สายสัททนีติมีรายชื่อดังนี้ชื่อคัมภีร์ รจนาโดย

๑. สัททนีติ ปทมาลาพระอัคควังสเถระ

๒. สัททนีติ ธาตุมาลา

๓. สัททนีติ สุตตมาลา

๔. สัททนีติฎีกา ชื่อสาธุชชนปโมทนีพระปัญญาสามิเถระ

๒. คัมภีร์ไวยากรณ์น้อยมีองค์ประกอบไม่ครบทั้ง ๓ เหมือนคัมภีร์ไวยากรณ์ใหญ่แต่ก็รจนาขึ้นเพื่ออธิบายอรรถนัยอันลึกซึ้งในคัมภีร์ไวยากรณ์ใหญ่นั่นเองโดยมุ่งหมายให้โสตุชนได้เข้าถึงอรรถนัยอันสุขุมคัมภีรภาพในพระไตรปิฎก อรรถกถาเป็นต้น ซึ่งมีรายชื่อดังนี้ชื่อคัมภีร์ รจนาโดย๑.สัมพันธจินตา พระสังฆรักขิตมหาสามิ๒. สัมพันธจินตาปุราณฎีกาพระมหากัสสปเถระ๓. สัมพันธจินตาอภินวฎีกา พระติปิฎกธราอภยเถระ๔. การิกาพระธัมมเสนาปติเถระ

๕. การิกาฎีกา ” ”

๖. สัททัตถเภทจินตาพระสัทธัมมสิริเถระ

๗. สัททัตถเภทจินตาปุราณฎีกาพระติปิฎกธรอภยเถระ

๘. สัททัตถเภทจินตาอภินวฎีกาพระเถระผู้ไม่ปรากฏนาม

๙. สัททัตถเภทจินตาทีปนี ” ”

๑๐. กัจจายนสาระ พระยสเถระ

๑๑. กัจจายนสารปุราณฎีกาพระสิริสัทธัมมวิสาลเถระ

๑๒. กัจจายนสารอภินวฎีกาพระเถระผู้ไม่ปรากฏนาม

๑๓. กัจจายนสารโยชนา

๑๔. กัจจายนเภทะ พระมหายสเถระ

๑๕. กัจจายนเภทปุราณฎีกาพระอริยาลังการเถระ

๑๖. กัจจายนเภทอภินวฎีกาพระเถระผู้ไม่ปรากฏนาม

๑๗. สัททสารัตถชาลินีพระมหานาคิตเถระ

๑๘. สัททสารัตถชาลินีฎีกาพระเถระผู้ไม่ปรากฏนาม

๑๙. สัททพินทุ พระเจ้าจ๊ะสวา

๒๐. สัททพินทุฎีกา ชื่อคันถสาระพระสิริสัทธัมมกิตติมหาผุสสเรวตเถระ

๒๑. วาจจวาจกพระเถระผู้ไม่ปรากฏนาม

๒๒. วาจจวาจกปุราณฎีกาพระมหาสัทธัมมนันทีเถระ

๒๓. วาจจวาจกอภินวฎีกาพระนันทิยเถระ

๒๔. วาจจวาจกทีปนีพระเถระผู้ไม่ปรากฏนาม

๒๕. วาจโกปเทสะ พระมหาวิชิตาวีเถระ

๒๖. วาจโกปเทสฎีกา

๒๗. สัททวุตติ พระสัทธัมมปาลเถระ

๒๘. สัททวุตติ ปเทสกปุราณฎีกาพระสารีบุตรชาวเมืองพุกาม

๒๙. สัททวุตติ ปเทสกอภินวฎีกาพระชาครเถระ

๓๐. คันถาภรณะพระอริยวังสธัมมเสนาปติเถระ

๓๑. คันถาภรณปุราณฎีกาพระสุวัณณรังสีเถระ

๓๒. คันถาภรณอภินวฎีกาพระชาครเถระ

๓๓. คันถาภรณโยชนาพระเถระผู้ไม่ปรากฏนามชาวเมืองปิ้นยะ

๓๔. วิภัตยัตถะพระเถระผู้ไม่ปรากฏนาม

๓๕. วิภัตยัตถฎีกา ชื่อวิภัตยัตถวิภาวินีพระสุตพุทธินามกเถระ

๓๖. วิภัตยัตถทีปนีปุราณฎีกาพระวิมลาภิชชมหาราชคุรุมหาเถระ

๓๗. วิภัตยัตถอภินวโสมฎีกาพระโสมเถระ

๓๘. วากยัตถทีปนีพระเตชาภิวังสเถระ

๓๙. สังวัณเณตัพพสังวัณณนาสุปุจฉาวิสัชชนาพระเถระผู้ไม่ปรากฏนาม

๔๐. อักขรเภทะพระเถระผู้ไม่ปรากฏนาม

๔๑. คันถัฏฐิ

๔๒. ปทจินตา

๔๓. จาทฺยัตถทีปนี

๔๔. จูฬนิรุตติพระอุบาลีชาวเมืองปิ้นยะ

๔๕. ลิงคมาลา

๔๖. พาลัปปโพธนะ พระเถระผู้ไม่ปรากฏนามชาวปิ้นยะ

๔๗. สัททาจันมอย ” ” (ชาวพุกาม)

๔๘. สัททาจันแนด ” ” (ชาวพุกาม)

๔๙. ลิงคัตถวิวรณฎีกา ” ”

๕๐. สัมพันธมาลินี ” ” (ชาวพุกาม)

๕๑. อักขรสัมโมหัจเฉทนี ” ”

๕๒. อักขรโกสัลละ ” ”

๕๓. อักขรโกสัลลฎีกา ” ”

๕๔. โมคคัลลานพยัญชิกาพระสังฆรักขิตมหาสามิ

๕๕. สัททาวตาระพระเถระผู้ไม่ปรากฏนาม

๕๖. นิรุตติปิฎก สัททาแง ” ”

๕๗. สัททเนตติ สัททาแง ” ”

๕๘. คัมภีรัตถะ ” ”

๕๙. นยมุขทีปนี ” ”

๖๐. นิรุตติเภทสังคหะ ” ”

๖๑. รูปเภทปกาสนี ” ”

๖๒. นวรูปเภทปกาสนี ” ”

๖๓. สัททลักขณะ ” ”

๖๔. สังวัณณนานยทีปนี ” ”

๖๕. พาลัปปโพธนฎีกาชื่ออภินวจุลลนิรุตติ พระสิริสัทธัมมาลังการเถระ

๖๖. การกปุปผมัญชรีพระเถระผู้ไม่ปรากฏนาม

๖๗. แลดีปทมาลา พระญาณธชเถระ (อาจารย์แลดี)

๖๘. กัมมวัฑฒหานิปเภทกะพระเถระผู้ไม่ปรากฏนาม

๖๙. นยาสปรทีปวัณณนาพระฉปทเถระ

๗๐. อัตถพยาขยานพระจูลพุทธเถระ

๗๑. สัททลักขณฎีกา ” ”

๒คัมภีร์พจนานุกรม

คัมภีร์พจนานุกรมได้แก่คัมภีร์ที่รวบรวมนามนามต่าง ๆ บ้าง ให้ความหมายของธาตุต่าง ๆ บ้างแบ่งออกเป็น ๒ ประเภท คือ

๑.คัมภีร์พจนานุกรมประเภทอภิธานมีรายชื่อดังนี้ชื่อคัมภีร์ รจนาโดย

๑. อภิธานัปปทีปิกาพระมหาโมคคัลลานเถระ (ชาวลังกา)

๒. อภิธานัปปทีปิกาฎีกาสิริจตุรังคพลมหาอำมาตย์

๓. อภิธานัปปทีปิกาสูจิพระสุภูติเถระ

๔. ธาตุวัตถสังคหะพระวิสุทธาจารเถระ

๕. ธาตุมัญชูสาพระสีลวังสเถระ

๖. ธาตุปปัจจยทีปนีพระวรสัมโพธิเถระ

๗. ธาตุปปาฐะพระเถระผู้ไม่ปรากฏนาม

๘. ธาตุสมุจจยะ ” ”

๙. ธาตุอักขระ ” ”

๑๐. เอกักขรโกสะ ” ”

๑๑. เอกักขรโกสฎีกา ” ”

๑๒. เอกักขรโกสอภินวฎีกาพระชาคราภิวังสเถระ

๑๓. วิภัตติมาลาพระเถระผู้ไม่ปรากฏนาม

๑๔. ธาตวัตถทีปนีฎีกาพระปัณฑวังสาภิธชธิปติ

วรมหาธัมมราชาธิราชคุรุมหาเถระ

๑๕. ปัญญัตตตถาวลิ ” ”

๑๖. ธาตวัตถทีปกะพระอัคคธัมมาลังการกวิธช

มหาธัมมราชาธิราชคุรุมหาเถระ

๑๗. วิภัตติกถาพระเถระผู้ไม่ปรากฏนาม

๑๘. วิภัตติกถาฎีกา ” ”

๑๙. ลิงคอภิธานพระอนิลลาภิวรอตุลธิปติสิริปวร

มหาธัมมราชาธิราชคุรุมหาเถระ

๒๐. ปาฬิธาตุอภิธานพระปาฬิปาโมกขฉราญาณเถระ

๒๑.อุปสารอภิธานชื่ออุปสัคควิภาวินี พระปาฬิปาโมกขฉราญาณเถระ

๒๒. อาขยาตปทอภิธานชื่ออาขยาตปทวิภาวินี พระเถระชาวพม่า

๒๓. นิปาตทีปนีพระเถระผู้ไม่ปรากฏนาม

๒. คัมภีร์พจนานุกรมประเภทปาลิ-ไทยมีรายชื่อดังนี้ชื่อคัมภีร์รจนาโดย

๑. ปาฬิลิปิกรมพระยาปริยัติธรรมธาดา (แพ ตาละลักษณ์)

๒. อักขรานุกรมธรรมบทพระยาพจนสุนทร (เรือง อติเปรมานนท์)

๓. บาลีสยามอภิธาน ต.นาคประทีป

๔. ธาตุปปทีปิกาหลวงเทพดรุณานุศิษย์

๕. ปทานุกรมธรรมบทพระยาปริยัติธรรมธาดา

๖. ปทานุกรมมังคลัตถทีปนีคณะจตุรมิตร (เปรียญ)

๗. ปทานุกรมสมันตปาสาทิกา ” ”

๘. วจนานุกรมสมาสท้องพระเทพวราภรณ์ (เปลี่ยน ปุณฺโณ ป.ธ.๙)

๙. ศัพท์หมวดไทยบาลีพระมหาพรหมา ปญฺญาทีโป ป.ธ.๙

๑๐.พจนานุกรมศัพท์พระพุทธศาสนาไทย-อังกฤษ และอังกฤษ-ไทย

สุชีพ ปุญญานุภาพ

๑๑. พจนานุกรมบาลี-สันสกฤตไทย-อังกฤษ หน่วยวิจัยทางพระพุทธศาสนา กรมการศาสนา

๑๒. พจนานุกรมบาลี-ไทย แปลกสนธิรักษ์

๑๓. พจนานุกรมบาลี-ไทยฉบับนักศึกษาพระอุดรคณาธิการ (ชวินทร์ สระคำ), รศ.ดร.จำลอง สารพัดนึก

๑๔. พจนานุกรมบาลี ไทย อังกฤษสันสกฤต พระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระจันทบุรีนฤนาถ

๑๕.พจนานุกรมพุทธศาตร์(ฉบับประมวลธรรม) พระราชวรมุนี (ประยุทธ์ ปยุตฺโต)

๑๖.พจนานุกรมพุทธศาตร์(ฉบับประมวลศัพท์) พระราชวรมุนี (ประยุทธ์ ปยุตฺโต)

๑๗. คัมภีร์พระอภิธานศัพท์บาลี-ไทย ฉบับ ว.พ.ต.

๑๘. พจนานุกรมบาลี-สันสกฤต-ไทยอังกฤษ น.ท.ฉลาด บุญลอย, เสฐียร พันธรังษี พระมหาประยุทธ์ ปยุตฺโต

๑๙. พจนานุกรมบาลีไทย ป.หลงสมบุญ

๒๐. ปทานุกรมพระไตรปิฎกฉบับบาลี-ไทย พระราชปริยัติโมลี (สมศักดิ์ อุปสโม)

๓. คัมภีร์ฉันท์

คัมภีร์ฉันท์ได้แก่คัมภีร์ที่แสดงฉันท์ของภาษาบาลีที่กำหนดบังคับบาทต่าง ๆด้วยมาตราเสียงหนัก-เบาเป็นต้นมีรายชื่อดังนี้ชื่อคัมภีร์ รจนาโดย

๑. วุตโตทัยพระสังฆรักขิตมหาสามิ

๒. วุตโตทัยปุราณฎีกาพระนววิมลพุทธิ (ชาวเมืองพุกาม)

๓. ฉันโทสารัตถวิกาสินีอภินวฎีกา พระสัทธัมมญาณเถระ

๔. วจนัตถโชติกอภินวฎีกาพระเวปุลลเถระ

๕. กวิสารอภินวฎีกาพระธัมมานันทเถระ

๖. สุทุททสวิกาสนีอภินวฎีกาปฐมเซกผิวเถระ

๗. ฉัปปัจจยทีปกอภินวฎีกาพระปัญญาสีหเถระ

๘. กวิสาระ ” ”

๙. ฉันทนิทานพระธัมมพุทธเถระ

๑๐. วุตโตทยมาสินี ” ”

๑๑. กาพยสฺรวิลาสินี ” ”

๑๒. กาพยสาลวิลาสินีวัณณนาพระสารพุทธิมะ

๑๓. กาพยคันถะ ” ”

๑๔. กาพยคันถฎีกา ” ”

๑๕. กวีกัณฐาภรณะ ” ”

๑๖. ฉันโทมัญชรีวิสุทธาจารมหาเถระ

๑๗. ฉันโทมัญชรีฎีกาชื่อฉันโทสารัตถมัญชูสา ญาณินทนามเถระ

๑๘. วุตโตทัยวรรณนา ” ”

๑๙. วุตติพยาขยาน ” ”

๒๐. อนุวุตติพยาขยาน ” ”

๒๑. ฉันทวุตติปทีปะ ” ”

๒๒. ปริภาสัชฌาสยะ ” ”

๔. คัมภีร์อลังการะ

คัมภีร์อลังการะได้แก่คัมภีร์ที่แสดงถึงความวิจิตรพิสดาร ความงดงามความสามารถในการนำบทบาลีต่าง ๆ มาใช้ในการแต่งฉันท์เป็นต้นมีรายชื่อดังนี้ชื่อคัมภีร์ รจนาโดย

๑.  สุโพธาลังการะพระสังฆรักขิตมหาสามิปาทเถระ๒.สุโพธิลังการปุราณฎีกา ” ”๓.สุโพธาลังการอภินวฎีกาพระสิริธัมมกิตติรตนปัชโชตเถระ

  ประวัติผู้รวบรวมเรียบเรียงเขียน

ชื่อสกุล  นายธีรวัส บำเพ็ญบุญบารมี