จากการที่ได้ไปชมพิพิธภัณฑ์ ธนาคารแห่งประเทศไทย (The Bank of Thailand: BOT)
ได้รับความรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ของเหรียญกษาปณ์ที่มีการพัฒนาให้มีคุณภาพดีขึ้นเรื่อยๆ ของแต่ละสมัย จนถึงปัจจุบันที่เห็นกันบ่อยๆ และมีการผลิตธนบัตรที่เราใช้อยู่ในปัจจุบัน การผลิตเหรียญกษาปณ์และธนบัตรที่เห็นในแต่ละสมัยเกิดจากวิวัฒนาการเปลี่ยนแปลงเรื่อยมาจากชีวิตและวัฒนธรรมของมนุษย์ตลอดเวลาอันยาวนาน เหรียญกษาปณ์และเหรียญที่ระลึกผลิตขึ้นเป็นพิเศษเฉพาะโอกาสสำคัญเกี่ยวกับสถาบันชาติ ทำขึ้นด้วยโลหะที่มีค่า เป็นเหรียญที่ผลิตเพื่อนำออกใช้หมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจเป็นเงินปลีก ผลิตในปริมาณเพียงพอสำหรับความต้องการใช้ในระบบเศรษฐกิจของประเทศ ก็จะมีการปรับเปลี่ยนรูปแบบและลวดลายไปตามแต่ละยุคสมัย ในสมัยรัชกาลที่ 5 ได้เริ่มนำพระบรมรูปพระมหากษัตริย์ประทับบนหน้าเหรียญตามแบบสากลนิยมครั้งแรก เมื่อ พ.ศ.2419 ปัจจุบันเราจะเห็นได้ว่าในธนบัตรหรือเหรียญนั้นจะมีลวดลายที่สื่อความหมายได้ชัดเจน จากด้านหน้านั้น ก็จะเห็นได้ว่ามีรูปพระบรมรูปรัชกาลที่ 9 (พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช) หมายถึง สถาบันกษัตริย์ ด้านหลังก็จะเห็นเป็นภาพวัดสำคัญ สื่อความหมาย สถาบันศาสนา ประเทศไทย สื่อความหมาย สถาบันชาติ และได้ทราบประวัติเกี่ยวกับการจัดตั้งธนาคารแห่งประเทศไทย
เบี้ยหอย เป็นเงินปลีกที่ใช้เป็นสื่อกลางการแลกเปลี่ยนสมัยโบราณ แต่มีราคาต่ำ มีสุภาษิตเกี่ยวกับเบี้ยไว้ว่า เก็บเบี้ยใต้ถุนร้าน เก็บเบี้ยที่ตกอยู่ตามใต้ถุนร้าน หรือแผงลอยวางของขายซึ่งตกหล่นอยู่บ้าง เพราะมีการซื้อขายแลกเปลี่ยนเบี้ยกับของโดยไม่เห็นว่าจะเป็นเบี้ยมีราคาต่ำ เบี้ยปรับ เบี้ยบ้ายรายทาง เบี้ยต่อไส้ หอยเบี้ย เบี้ยหัวแตก สิบเบี้ยใกล้ เบี้ยหัวแหล เป็นต้น
เมื่อ วันที่ 26 ตุลาคม 2482 มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติจัดตั้งสำนักงานธนาคารชาติไทย วันที่ 13 พฤษภาคม 2483 สำนักงานธนาคารชาติไทยเริ่มปฏิบัติงานเป็นวันแรก วันที่ 26 มิถุนายน หลวงประดิษฐมนูธรรม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังได้ทำพิธีเปิดสำนักงานธนาคารชาติไทย และเมื่อ พ.ศ. 2485 ได้มีการประกาศใช้ พระราชบัญญัติธนาคารแห่งประเทศไทย
การผลิตเหรียญกษาปณ์ ก็จะมีภาพประกอบการผลิตทีละขั้นตอน เริ่มจากการผลิตเหรียญตัวเปล่า มีขั้นตอนที่หลากหลายดังนี้ หลอมและหล่อโลหะ รีดแผ่นโลหะ ตัดเหรียญตัวเปล่า
ยกขอบเหรียญ อบอ่อน ล้างทำความสะอาดและอบให้แห้ง
-รับเหรียญตัวเปล่า
การทำแม่แบบ เริ่มจาการ ปั้นแบบดินน้ำมัน หล่อปูนพลาสเตอร์
ต่อด้วยการทำแม่ตรา
หล่ออีพ็อกซี่ ย่อลาย ถอนแม่ตรา
การทำดวงตรา เริ่มจากการนำ แม่ตรา ถอนดวงตรา ดวงตรา
การตีตราเหรียญสำเร็จ รับเหรียญสำเร็จ
จากขั้นตอนทั้งหมดนั้นทำให้เห็นว่าการทำเหรียญในแต่ละเหรียญนั้นมีขั้นตอนที่ยากลำบากในการผลิตและมีขั้นตอนมากมายต้องใช้เวลาในการผลิต เพื่อที่จะให้เหรียญนั้นมีคุณภาพ ทนทาน
สิ่งที่ข้าพเจ้าประทับใจ คือ สถานที่ตั้งธนาคารแห่งประเทศไทยเป็นสถานที่ที่มีความงดงามมาก และเป็นการที่ได้เข้าชมพิพิธภัณฑ์ธนาคารแห่งประเทศไทย ได้เห็นได้สัมผัสกับการเรียนรู้เกี่ยวกับวิวัฒนากการของเงินตราของแต่ละยุคแต่ละสมัยจนถึงเงินตราที่ใช้ในปัจจุบันด้วยตนเอง การจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์นั้นจะมีเกมส์เกี่ยวกับการผลิตเหรียญทำให้เข้าเจ้ามีความเพลิดเพลินที่จะเรียนรู้ข้อมูลการผลิต ได้เห็นภาพขั้นตอนการผลิตเหรียญมากขึ้น ทำให้รู้ว่าเหรียญแต่ละเหรียญนั้นมีขั้นตอนที่หลาหลาย กว่าจะผลิตให้เป็นเหรียญที่มีคุณภาพ มาตรฐานนั้นต้องใช้เวลา ในการศึกษานอกสถานที่ในครั้งนี้ ทำให้ข้าพเจ้าได้เรียนรู้และเข้าใจเกี่ยวกับเรื่องเงินมากขึ้น
ประภาพร เหลือถนอม 55127326047