งานนี้คนไม่รู้กับคนไม่รู้คุยกันนะครับคุณหมอ....:):) (คนรู้แล้วเขาคงไม่มาตอบครับ...เขาให้เราคิดได้เอง!!! บอกคำตอบได้แต่เราก็อาจไม่เข้าใจ.....คือมันเป็นปัจจัตตัง..นะครับ)
คำถามสั้นๆแต่ ตอบยากสำหรับผม...
ผมเคยถามหลวงปู่คล้ายกับที่คุณหมอสงสัยนี้ล่ะครับ .....คำตอบที่ผมได้กลับมา ก็เป็นคำตอบเฉพาะตน และ เฉพาะเวลานั้นๆด้วย
ผมคิดว่าเราอย่าเพิ่งไปยึดติดกับ ความหมายของคำศัพท์เลยครับ ปวดหัวเปล่าๆ
1. ผมว่าทุกอย่างจะมีคำตอบถ้าเรา อดทน และฝึกฝน "จิต" เราบ่อยๆ เช่น
“................."ฟังธรรม" บ่อยๆ...ได้ยินบ่อยๆ....ได้ฟังบ่อยๆ......เมื่อได้ยินบ่อยๆ ..เมื่อได้ฟังบ่อยๆ.......ความรู้ก็เกิดขึ้นบ่อยๆ........”
“......เมื่อความรู้ก็เกิดขึ้นบ่อยๆ....... ความฉลาดเกิดขึ้นบ่อยๆ........ความพ้นทุกข์ก็เกิดมีมาเรื่อยๆ....” (คำสอนหลวงพ่อชา) <ถ้าไม่เน้น "พ้นทุกข์" ก็ ความ "สงบ" จะเกิดขึ้นครับ>
นั่นแหละตอนนั้น "ปัญญา" ถึงจะเกิด.......
2. หากต้องการเรียงลำดับ.....ความสำคัญ
- 1. มีศีล.....ที่บริสุทธิ์ และสมบูรณ์ (สำหรับผมนี้สำคัญมาก ครูบาอาจารย์เขาทำให้เห็นเป็นตัวอย่างแล้วครับ)
- 2. ที่ตามมาคือ สติ ........อันนี้เราต้องฝึกเอาเอง แล้วแต่จริตของแต่ละคน แต่จากพื้นฐานข้อแรกจะช่วยส่งเสริมให้เราผ่านการฝึกฝนมาได้ เช่นเมื่อว่างจากงานก็มามองลมหายใจ บางท่านฝึกทั้งวัน จนจิตกับสติไปด้วยกันโดยอัตโนมัติ
- 3. สัมปชัญญะ ก็จะตามมา....
- 4. สุดท้าย.....ไม่ต้องกังวล เราจะได้คำตอบเองว่า "ปัญญา" จะเกิดเมื่อไหร่ อย่างไร.....
3. "ปัญญา" ที่ว่าเป็น "ปัญญา" ทางธรรมนะครับ ไม่ใช่ "ปัญญา" ทางโลกที่ใช้แก้ปัญหาวิจัย และปากท้อง...... ผมคิดว่า "ปัญญา" ทางธรรม ครอบคลุม "ปัญญา" ทางโลก ไปแล้ว
4. ไม่ต้องไปสนใจเรื่อง "ปัญญา" อะไร........ ครับ หมั่นฝึกอบรม "จิต" เรานี่แหละ....ก็พอแล้วครับ ถึงจุดๆหนึ่ง คำตอบนั่นเราจะเป็นคนเฉลยเองครับ