ขอบคุณอาจารย์มากครับ
การสร้างสวัสดิการเพื่อตนเอง
การสร้างสวัสดิการเพื่อคนในครอบครัว และ
เพื่อนละแวกบ้าน รวมทั้ง
การรวมกลุ่มกันเพื่อจัดสวัสดิการร่วมกัน
มีเส้นตัดตามนิยาม "ระบบสวัสดิการชุมชน"ตรงไหน?
ผมคิดว่า เส้นตัดอยู่ตรงที่
การสร้างสวัสดิการเพื่อตนเอง และ
การสร้างสวัสดิการเพื่อคนในครอบครัว ถือว่า เป็นการจัดสวัสดิการเพื่อตนเองและครอบครัว
แยกออกได้เลย
สำหรับ การสร้างสวัสดิการของเพื่อนละแวกบ้านหากเป็นเฉพาะกลุ่มเล็กๆของคนรู้จักกันภายใน"ชุมชน" เช่น บ้านจัดสรร ไม่ถือว่าเป็นระบบสวัสดิการชุมชน
จะนับว่าเป็นก็ต่อเมื่อในชุมชนนั้นมีกลุ่มดังกล่าวอยู่ทั่วไปหมดจนสามารถแกะหาโครงสร้างที่มาของระบบความสัมพันธ์นั้นได้ เช่นในหมู่บ้านที่มีการแลกเปลี่ยนช่วยเหลือกันเป็นกลุ่มๆตามฐานเครือญาติกระจายไปทั่ว ถือว่า
เป็นระบบสวัสดิการชุมชนบนฐานเครือญาติ
สำหรับการรวมกลุ่มร่วมกันจัดสวัสดิการที่มีโครงสร้างระบบการจัดการชัดเจน เช่น กลุ่มออมทรัพย์ในหมู่บ้าน จัดเป็นระบบสวัสดิการชุมชนที่ใช้ฐานเครือญาติ/คนรู้จักกันเป็นเครื่องมือที่สามารถหลอมรวมการจัดสวัสดิการเฉพาะกลุ่มเครือญาติให้กว้างขวางขึ้น
ในกรณีการรวมกลุ่ม หากเป็นกลุ่มในที่ทำงาน
หากรวมกันเฉพาะจุดเล็กๆก็อาจเปรียบได้กับคนละแวกบ้าน ความหมายอยู่ที่คำว่า"ชุมชน" ซึ่งควรจะครอบคลุมโครงข่ายความสัมพันธ์ร่วมในเชิงพื้นที่หรือกลุ่มเป้าหมาย/กิจกรรมใดๆในระดับหนึ่ง เช่น คุณส้มจากสกว.ปรึกษาผมว่าจะทำกองทุนสวัสดิการในสกว. ถ้าทำกันในกลุ่มไม่กี่คนโดยที่คนทั่วไปในองค์กรไม่รับรู้หรือไม่อาจเข้าร่วมได้ ถือว่าไม่ใช่สวัสดิการชุมชน แต่ถ้าคนรับรู้แต่ไม่เข้าร่วมก็ไม่เป็นไร ประเด็นสำคัญอยู่ที่การรับรู้และโอกาสที่เปิดให้สามารถเข้ามามีส่วนร่วมได้
อย่างไรก็ตาม ก็คงมีภาพเหลื่อมซ้อนที่ไม่รู้ว่าจะตัดตรงไหนได้เหมือนกัน เพราะเป็นความคิดนามธรรม ไม่เหมือนตัวเลขที่บอกว่าต่ำกว่า50ก็ตัดได้เลย นอกจากนี้ รูปธรรมของนิยามนี้ก็เคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลง เช่น ระบบสวัสดิการชุมชนบนฐานเครือญาติในสังคมไทยลดน้อยถอยลงตามกาลเวลา ในขณะที่มีรูปแบบใหม่ๆที่ก่อรูปขึ้นเป็นระบบสวัสดิการชุมชน ทั้งนี้เพราะ "ชุมชน"มีการปรับตัวเปลี่ยนรูปอยู่ตลอดเวลานั่นเอง
ขอบคุณอาจารย์อีกครั้งครับ