ไม่ระบุ
สรุปการบรรยายโดยทีมงาน ศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์
เสวนาเรื่อง Strategy Roadmap ด้านแรงงานกับการพัฒนาศักยภาพและความได้เปรียบทางการแข่งขันของประเทศไทยเพื่อก้าวสู่ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (AEC) 2015
โดย นายอาทิตย์ อิสโม อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน
ศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์ เลขาธิการมูลนิธิพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ระหว่างประเทศ
และประธาน Chira Academy
ดร.สมชัย ไทยสงวนวรกุล รองประธานสภาองค์การนายจ้างแห่งประเทศไทย
นายพนัส ไทยล้วน ประธานสภาองค์การลูกจ้างแรงงานแห่งประเทศไทย
ดำเนินการอภิปรายโดย
รศ.วิทยา ด่านธำรงกูล รองผู้อำนวยการฝ่ายวิชาการ สถาบันทรัพยากรมนุษย์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์ เลขาธิการมูลนิธิพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ระหว่างประเทศ
- ตอนบ่ายทำ Workshop อยากให้มองถึงผลของความสามารถในการปรับตัวสู่ AEC ได้
- ทฤษฏี Paradox ก่อนเข้า AEC คนมองแล้วว่าแรงงานของเราไม่ได้ดีขึ้นกว่าเดิม และถ้าเข้า AEC ด้วยทำไมไม่ลดการพัฒนาที่เดิมไม่ดีอยู่แล้วพัฒนาให้ดีขึ้น
- อนาคตข้างหน้า ทุนทางภาษา ทุนทางจริยธรรม ความยั่งยืน และความคิดสร้างสรรค์ ต้องทำให้ได้
- อยากเห็นว่าอนาคตไม่ได้ต่อสู้ด้วยทักษะ อนาคตต่อสู้ด้วยความรู้ ความใฝ่รู้ คิดเป็นวิเคราะห์เป็น
- AEC เป็นแรงบันดาลใจให้ค้นหาตัวเองว่าเราเน่า แต่จะไม่ยอมเน่าต่อไป สิ่งที่เกิดขึ้นเกิดจากความรู้สึกในการก่อตั้ง
- เตรียมนโยบายกระทรวงแรงงานในการปรับทุนมนุษย์ผู้ใช้แรงงานที่เปลี่ยนจาก Skill เป็น Knowledge เป็น Attitude เป็น Available to think
- ในยุคโลกาภิวัตน์ต้องเป็น Partner ระหว่างนายจ้างและลูกจ้าง
- อยากให้ทำเรื่อง ไตรภาคี ให้ 3 ฝ่ายเดินทางไปด้วยกันและพบกันครึ่งทาง อยากให้กระทรวงแรงงานทำด้านนี้
- อยากให้คณะพาณิชย์ทำด้านมาตรฐานแรงงาน
- ช่วงบ่ายควรคิดเรื่อง Research Agenda จะให้แรงงานมีคุณภาพรองรับ AEC เราต้องทำอะไร
- วิจัยยุคต่อไปต้องสามารถเปลี่ยนแปลงทุนมนุษย์ที่วัดได้
ดร.สมชัย ไทยสงวนวรกุล รองประธานสภาองค์การนายจ้างแห่งประเทศไทย
- ทุนมนุษย์ ฝ่ายบุคคล ฝ่ายทรัพยากรมนุษย์ ฝ่ายพัฒนาทรัพยากรมนุษย์
- บุคลากรต้องมีความรู้เป็น Multi Function ไม่ใช่อย่างใดอย่างหนึ่ง ไม่ใช่มุ่งเน้นแค่ทักษะ แต่ควรมุ่งเน้น ด้านความรู้และทัศนคติในการพัฒนาทุนมนุษย์มืออาชีพ
- สิ่งที่ฉายภาพให้ตลาดหลักทรัพย์เห็นคือให้เป็นเถ้าแก่เนี้ยน้อยในองค์กรบริษัท รัฐบาลชี้แนวทางและให้ทางเดินผู้ประกอบอาชีพอย่างไรบ้าง
- การเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มเป็นตัวชี้วัดการบริโภคของประชาชนที่เพิ่มขึ้น
- การเพิ่มคนจาก AEC จาก 66 ล้านคน เป็น 600 ล้านคน เราจะมีแนวทางการวางแผนอย่างไร
- ตัวเลขจดทะเบียนกระทรวงพาณิชย์ ครึ่งปี 2554 จดทะเบียนน้อย ปี 2555 เพิ่มขึ้น 200 กว่าราย ปรากฎว่าเป็นกลุ่มอุตสาหกรรมญี่ปุ่นที่เพิ่มขึ้น
- เราจะพัฒนาจากขายแรงงานเป็นขายความรู้ได้อย่างไร เราจะสร้างมูลค่าเพิ่มของสินค้าแต่ละตอนอย่างไรบ้าง ถ้าไม่มีทักษะในความรู้ ต่อสู้ พฤติกรรมที่เหมาะสม เราก็จะขายแรงงานต่อไป
- บริษัทใหญ่ กลาง เล็ก ต้องดูแลให้ชีวิตดีขึ้น มาจากงานที่ตัวเองทำ มาจากงานที่มีประสิทธิภาพ
- การให้คนอื่นทำงานแทนเราได้ ถือเป็นสุดยอดของการบริหาร
นายพนัส ไทยล้วน ประธานสภาองค์การลูกจ้างแรงงานแห่งประเทศไทย
- มองว่าทุกอย่างต้องแก้ไขได้หมด
- เศรษฐกิจในระบบแข่งขัน โอกาสที่ลูกจ้างมีโอกาสเป็นนายทุนค่อนข้างลำบาก ทุกอย่างในโลกปัจจุบันเป็นการคิดทุกอย่าง แข่งขันอย่างเอาเป็นเอาตาย
- การขึ้นค่าแรง 300 บาท นายจ้างไม่กลัวเพราะผลักภาระไปให้ผู้บริโภคหมดแล้ว
- การจะทำอะไรสำเร็จก็ตามต้องมี Initiative
- การเข้าสู่ AEC กลัวเรื่องแรงงานเข้ามาแล้วไหลออกไป เช่นในกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ 7 สาขา ไม่กลัวแรงงานเข้ามาเนื่องจากพูดภาษาไทยไม่ได้ แต่กลัวแรงงานไหลออกนอกมากกว่า เพราะข้างนอกฟังภาษาอังกฤษรู้เรื่อง
- ความห่างไกลของแรงงานไทยยังมีปัญหาเรื่องคุณภาพชีวิต
กรมคุ้มครองสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน
- กิจกรรมนี้เป็นสิ่งหนึ่งที่สร้างให้บรรดาสมาชิกมีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น
- แนวคิดแรงงาน กรมฯ มีหน้าที่คุ้มครอง โดยต้องให้เขาคุ้มครองตนเองได้ถึงมีความยั่งยืน เน้นที่ความเข้าใจ ความรู้ ความคิด ย้ำให้ลูกจ้างดูเรื่องความคิด ย้ำการมีความเหมาะสมต่อการเป็นแรงงานมืออาชีพ
- เราไม่ได้มีการพัฒนาฝีมือแรงงานเป็นภารกิจหลัก แต่มีการตั้งหน่วยงานเฉพาะเน้นการพัฒนาทรัพยากรแรงงาน
- อยากให้เน้นไปสู่การสานต่อหลักสูตร การสร้างมูลค่า นายจ้างและลูกจ้าง เน้นการเข้าสู่ระบบทวิภาคี นายจ้าง และลูกจ้างอยู่อย่างสมานฉันท์ มีความมั่นคง ปลอดภัย ไตรภาคี กรมเราให้ความสำคัญหรือไม่ นโยบายทุกเรื่องออกมาผ่านในระบบไตรภาคีทั้งสิ้น และเป็นที่น่ายินดีว่า ถ้าไปคลิกดูแผนรมต.อาเซียนปี 2553-58 ระบุ กฎหมาย สถาบัน และสังคม ให้มุ่งส่วนที่สำคัญของไตรภาคีให้มีความเข้มแข็ง ก้าวหน้า ตอบโจทย์สังคมมีคุณภาพต่อไป
- สถานการณ์แรงงาน ประชากรปี 58 เป็นประชากรอาเซียนมี 600 ล้านคน การจ้างงานสำนักงานได้สรุปสถิติไว้ 0.5 ล้านบาท ที่มีการคุ้มครองแรงงานผู้ว่างงานจากเงินประกันสังคม เห็นว่าโอกาสการมีงานทำของประเทศยังต้องการทรัพยากรที่จบจากสถาบันการศึกษาต่ำกว่าปริญญาตรีต่ำแหน่งงานว่างแต่ผู้บรรจุไม่ครบ แต่ระดับปริญญาตรีขึ้นไป ตำแหน่งงานไม่พอ
- การใช้แรงงานต่างด้าว เป็นหุ้นส่วนการสร้างผลผลิตและความมั่นคงของประเทศ ผลผลิตเป็นเรื่องที่ให้ความสำคัญต่อการคุ้มครอง และการดูแล
- ค่าจ้างขั้นต่ำเป็นแรงจูงใจในการพัฒนาประสิทธิภาพในการทำงานให้เพิ่มสูงขึ้น มีการวิเคราะห์ว่ากลุ่มใดมีความเสี่ยงต่อการปฏิบัติ มีการทำศึกษาวิจัยโดยการศึกษาข้อมูลเชิงลึก พบว่าร้อยละ 95.5 มีความพร้อมในการบังคับใช้ เนื่องจากมีการพลิกวิกฤติเป็นโอกาส บอกว่าได้ค่าจ้างเพิ่มเพราะลูกจ้างได้ร่วมกันเพิ่มประสิทธิภาพ ประสิทธิผล ลดการศูนย์เสียต่าง ๆ เกิดการหมุนเวียนของเศรษฐกิจมหภาค ให้มีการหมุนเวียนการบริโภคมากขึ้น
- นโยบายสังคมทางด้านแรงงาน แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 11 มุ่งให้สังคมอยู่ร่วมกันอย่างเป็นธรรม พร้อมรับการเปลี่ยนแปลงได้มุ่งให้คนเป็นศูนย์กลางของการพัฒนา พบว่าก.แรงงานไม่โดดเดี่ยว เพราะมีส่วนร่วมแนวทางเดียวกันสอดคล้องกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
- ความเป็นธรรม การสร้างสังคมการเรียนรู้ การพัฒนาเศรษฐกิจ การแข่งขันทางการค้า กรมฯ ให้ความสำคัญต่อการเข้าสู่ AEC เพราะว่าสิ่งที่ขับเคลื่อนเนื่องจากอาเซียนได้กรั่นกรองมาแล้วส่วนหนึ่งเพื่อ Outcome ที่เห็นผล แต่การจะไปถึงหรือไม่ขึ้นอยู่กับเครื่องมือ
- การดูแลสังคม วัฒนธรรม ถ้าสามารถบรรลุตรงนี้ได้ ผลกระทบที่เข้าถึง AEC
- เราจะเพิ่มแรงดึงดูดนักลงทุน และสร้างอำนาจการต่อรองได้อย่างไร
แสดงความคิดเห็น
- เรื่องการเตรียมคนควรมองถึงภาคราชการ และรัฐบาลในการพัฒนาคนด้วยไม่ใช่มองแค่ภาคเอกชนอย่างเดียว
- เมื่อเปิด AEC ขึ้นมา ในระยะแรกเราจะเป็นผู้รับมากกว่าส่งออก การไหลของภาคบริการที่มีคนจะตามไป เราต้องดูว่าจะไปพัฒนาแรงงานตรงไหนที่ฝึกฝน
- ขอชื่นชมอาจารย์จีระ ที่เน้นเรื่องการฝึกคนให้เป็นมืออาชีพ คือควรมองคนนอกจากแค่ Skill แต่ให้ฝึก Soft Skill ด้วย
- ทำอย่างไรให้ภาครัฐเอางบประมาณมาสนับสนุนภาคเอกชนไม่ใช่ภาครัฐไปทำเอง
เมื่อ AEC เป็นโจทย์ที่ท้าทาง ใครควรทำอะไรบ้าง
ดร.จีระ บอกว่า
ใน 3 ปีข้างหน้า นอกจากการวิจัยแล้ว เราควรพัฒนาทุนมนุษย์เพิ่มขึ้นไปด้วย อย่างในการท่องเที่ยว มีการจัด 3 กลุ่ม จัดตามภูมิศาสตร์ โดยเชิญข้าราชการ ท้องถิ่น และระดับกลาง ตัวแทนจากผู้ประกอบการ และตัวแทนท้องถิ่น มาฝึกทักษะทุนมนุษย์ให้รองรับ AEC ถ้าเอาตัวละครพวกนี้ มาพัฒนาจะเหมาะมากเลย
คุณสมบัติทุนมนุษย์พื้นฐานในกระทรวงแรงงานต้องมี
1.คุณธรรมจริยธรรม
2.ปัญญา
3.คิดยั่งยืน
- ต้องให้โอกาสผู้ใช้แรงงาน ให้มีความหวัง สิ่งที่ทำในวันนี้ต้องเน้นในวันหน้า ต้องให้แรงงานมีศักดิ์ศรี และมีเกียรติ ถึงแม้เป็นระดับล่าง ก็ให้เขามีความหวัง มี Hope อยู่
- Basic ต้องช่วยคนยากจน
- เน้นฉลาด จริงใจ มีคุณธรรมจริยธรรม เน้นระยะยาว
- การพัฒนาไตรภาคีต้องทำ Current ไปด้วย
- และให้ระวังธุรกิจที่เก่งกว่าเรา จะมาทำลายเรา
ดร.สมชัย ไทยสงวนวรกุล รองประธานสภาองค์การนายจ้างแห่งประเทศไทย
- รายได้ต่อหัวของต่างประเทศทำไมสูง นั้นเกิดจากความรู้ของคนในประเทศมี แล้วรัฐบาลผลักดัน ดังนั้นทำอย่างไรให้พนักงานมีความรู้ก่อน นำความรู้มาพัฒนาทักษะ แล้วสร้างทัศนคติที่ดี มีพฤติกรรมที่ดี แล้วจะมีวัฒนธรรมที่ดี แล้วเฝ้าดู การเปลี่ยนแปลง
- มียุทธวิธีสร้างผลิตภัณฑ์เติบโตได้ มี 3 ช่วง
ช่วงแรก Input เอาคนเก่งบริหารทรัพยากร แล้ว Output ออกมาดี บริษัทมีกำไร Outcome ออกมาดี พนักงานก็มีความสุข
- KPI วัดพนักงานบริษัทมีความเป็นอยู่เป็นอย่างไร เวลาเลี้ยงรุ่นนั่งแถวหลังหรือแถวหน้า ถ้านั่งแถวหน้าแสดงว่าเขาประสบความสำเร็จ ทำอย่างไรที่สอนให้พนักงานเป็นเถ้าแก่ให้ได้ แล้วดร.สมชัยจะเป็นนักลงทุน ถ้าไม่มีก็ไปหา Broker มาลงทุนแทน ความสุขคือการเรียกพี่น้องมากกว่าเรียกเจ้านาย
- เราได้กำไรจากการลดการสูญเสีย และสร้างมูลค่าเพิ่ม สิ่งที่รัฐบาลทำได้คือสร้างธุรกิจเล็ก ๆ ให้ SMEs ถ้ารัฐบาลอยู่นานจริงใจที่จะทำ การสร้างกลุ่มธุรกิจ SMEs ให้ชุมชนกลุ่มหนึ่งสามารถทำได้แน่นอน
- ถ้านายจ้างรวย ลูกจ้างต้องรวยด้วย เป็นลักษณะ Strategic Partner กัน
กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน
- การเดินต้องเตรียมความพร้อมด้านการจัดการแรงงานที่ดี
- ต้องมีความมั่นคง มีแนวคิดคุณธรรม จริยธรรม มีปัญญา ความยั่งยืน สร้างผลผลิต และบรรยากาศที่ดีในการลงทุน
- มีภาคีใดที่ให้การสนับสนุนให้ภาคแรงงานไทยเป็นพลังการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและก้าวหน้าของสังคม
สรุป
- ต้องดูเรื่องการศึกษา ทุกภาคส่วนในการร่วมกันแก้ปัญหา ส่วนในระดับ White Collar ต้องมีการบริหารจัดการใหม่ มีเครื่องมือในการพัฒนา SMEs
- วิกฤติแรงงานช่าง ปวช. ไปต่อ ปวส. ไปต่อปริญญาตรี แต่ปรากฎทำงานช่างไม่ได้แล้ว
- สร้าง Sense of Emergency ว่าเราอยู่เฉยไม่ได้แล้ว ต้องเร่งด่วนในการพัฒนาแรงงาน