การโกงมันทำได้หลากหลายมากในเรื่องจำนำข้าว ที่จับได้ไล่ทันนั้นส่วนน้อย โดยเฉพาะการโกงเชิงลึกอย่างเป็นระบบ เป็นหลักการ ดังที่ผมแจงมา น่ากลัวที่สุด คือการฮุบผูกขาดการค้าข้าวด้วยสองสามบริษัทยักษ์ใหญ่ที่จะอาจจะตามมา จะเป็นกระบวนการที่ย้อนกลับไม่ได้ (irreversible process) ที่จะนำความย่อยยับมาสู่สมดุลของระบบข้าวที่มีมานาน