ภาพพระธิดาฟ้าหยาด พระธิดาสาวผู้ไทงามแห่งเมืองฟ้าแดดสงยาง ภาพวาดจากนิมิต โดยพระครูโพธิชยารักษ์ วัดโพธิ์ชัยเสมาราม หรือวัดบ้านก้อม(บ้านเสมา)
........
อ.ไผท ภูธาเล่าให้ผมฟังว่า
ในหนังสือตำนานเมืองฟ้าหยาดสงยาง ที่แต่งโดย ดร.ไพโรจน์ เพชรสังหาร
อดีตศึกษาธิการและวัฒนธรรม จังหวัดกาฬสินธุ์ พิมพ์เมือปี 2543
หนังสือเล่มนี้ อ.ไผท ตั้งใจมอบให้ผม ด้วยเห็นว่าผมสนใจศึกษาเรื่องผู้ไท
.....
ในคำปรารภ ของหนังสือเล่มนี้ได้กล่าวถึงว่าจากหลักฐานทางโบราณวัตถุ
บอกได้ว่า ชุมชนที่เกิดขึ้นเมื่อ 4,000 ปีมาแล้ว และมีหลักฐานวัตถุโบราณ ของพวกแถน หรือกลุ่มคนผู้ไททางสิบสองจุไท มาอยู่เมื่อ ประมาณราว พ.ศ.900 ต่อมา ขอมจึงมาทับซ้อนลงในช่วง พ.ศ. 1200-1300 ชุมชนที่นี่มีความเจริญรุ่งเรืองดูได้จากมีเสมาหิน ที่มากที่สุดในประเทศไทย
.......
ส่วนเรื่องราวตามตำนานเมืองฟ้าแดดสงยางเกิดขึ้นในห้วงพ.ศ. 1800-1900 หลังขอมเสื่อมอำนาจลง
ตำนานนี้เขียนเป็นภาษาลาวโบราณ เก่าแก่มาก พบที่บ้านส่องใต้ ต่อมาพระอารยานุวัตร พระเถระผู้ใหญ่ของจังหวัดมหาสารคาม จึงนำมาปริวรรต เป็นคำกวีลาวสมัยใหม่ รายละเอียดจะนำเสนอต่อไปครับ